Nitrofurantoïne

Nitrofurantoïne is een specifiek antibioticum dat voornamelijk wordt ingezet bij de behandeling en preventie van infecties aan de urinewegen. Het medicijn behoort tot de groep van de nitrofuranen en onderscheidt zich doordat de werkzame stof zich specifiek concentreert in de urine, waardoor het zeer effectief is op de plek waar de infectie zich bevindt.

Behandeling van blaasontsteking

Dit geneesmiddel wordt meestal voorgeschreven bij een acute cystitis, in de volksmond bekend als een blaasontsteking. Het is werkzaam tegen diverse bacteriën, waaronder de Escherichia coli, die in de meeste gevallen verantwoordelijk is voor infecties in de blaas. Omdat Nitrofurantoïne snel door de nieren wordt uitgescheiden, bereikt het daar direct een hoge concentratie.

Naast de behandeling van een actieve infectie, kan Nitrofurantoïne ook preventief worden gebruikt. Dit is met name relevant voor patiënten die kampen met recidiverende urineweginfecties. Door een lage dosering voor een langere periode te gebruiken, wordt de groei van bacteriën in de blaas continu onderdrukt.

De werking van Nitrofurantoïne is gebaseerd op het verstoren van de vitale stofwisselingsprocessen van bacteriën. Zodra de bacterie de stof opneemt, wordt deze omgezet in reactieve deeltjes die het DNA, RNA en de eiwitsynthese van de bacterie beschadigen. Dit proces zorgt voor een directe bacteriedodende werking in de urineleiders en de blaas.

Snelheid en effectiviteit

Na inname wordt Nitrofurantoïne snel geabsorbeerd en door de nieren in de urine gefilterd. Binnen 1 tot 2 uur na inname is er al een werkzame spiegel in de urine aanwezig. De meeste gebruikers ervaren binnen 24 tot 48 uur een duidelijke vermindering van symptomen zoals een branderig gevoel tijdens het plassen of constante aandrang.

Dosering en Gebruik

De dosering van Nitrofurantoïne wordt door de arts bepaald op basis van de aard van de klachten en uw medische voorgeschiedenis. Het is van cruciaal belang om de voorgeschreven kuur volledig af te maken, zelfs als de klachten al eerder verdwenen lijken te zijn.

Standaarddosering

De gebruikelijke dosering is viermaal daags één capsule (50 mg) bij een actieve infectie, of eenmaal daags voor het slapengaan ter preventie. Nitrofurantoïne is beschikbaar in verpakkingen die precies aansluiten bij de voorgeschreven kuurduur (bijvoorbeeld 5 of 7 dagen).

Voor een actieve infectie is de gangbare dosering 50mg, die 4x per dag ingenomen dient te worden. Indien het medicijn preventief wordt gebruikt, volstaat meestal een dosering van 50mg eenmaal daags, bij voorkeur voor het slapengaan. Neem de capsules altijd in met wat voedsel of melk om de opname te optimaliseren en de kans op maagklachten te verkleinen.

Mogelijke Bijwerkingen

Veelvoorkomende bijwerkingen

• Maagdarmklachten - Misselijkheid of een verminderde eetlust kunnen voorkomen, vooral bij inname op een lege maag.
• Verkleuring van de urine - De urine kan donkergeel of bruin kleuren; dit is een onschadelijk gevolg van de kleur van het medicijn zelf.
• Duizeligheid - Sommige patiënten ervaren een licht gevoel in het hoofd tijdens de eerste dagen van de kuur.
• Hoofdpijn - Een milde hoofdpijn die meestal vanzelf weer wegtrekt.

Minder voorkomende bijwerkingen

• Allergische reacties - Huiduitslag, jeuk of koorts kunnen in zeldzame gevallen optreden.
• Tintelingen - Een doof gevoel of tintelingen in de handen of voeten (perifere neuropathie).
• Longreacties - Hoesten of kortademigheid bij langdurig gebruik.

Wanneer contact opnemen met een arts?

Raadpleeg direct een arts bij ernstige symptomen zoals acute benauwdheid, geelzucht (gele verkleuring van ogen of huid) of ernstige aanhoudende diarree. Ook bij tekenen van een allergische reactie zoals zwelling van het gezicht dient u de behandeling te staken en medische hulp te zoeken.

Belangrijke Waarschuwingen

Contra-indicaties

• Ernstige nierfunctiestoornissen waarbij de nieren het medicijn niet goed in de urine kunnen uitscheiden.
• Overgevoeligheid voor nitrofuranen of een van de hulpstoffen in de capsule.
• G6PD-deficiëntie (een erfelijke enzymziekte), vanwege het risico op bloedarmoede.
• Niet geschikt voor baby's jonger dan 1 maand oud.

Interacties met andere medicijnen

Nitrofurantoïne kan een wisselwerking hebben met bepaalde andere middelen. Gebruik het niet gelijktijdig met maagzuurremmers die magnesiumtrisilicaat bevatten, omdat dit de opname remt. Ook middelen tegen jicht, zoals probenecide, kunnen de uitscheiding van Nitrofurantoïne via de nieren vertragen, waardoor het medicijn minder effectief wordt in de blaas.