Circadin

Circadin on Prescriptsy

Circadin wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Wat is Circadin en waarvoor wordt het gebruikt?

Circadin is een geneesmiddel dat 2 mg melatonine in tabletten met verlengde afgifte bevat.

Het is het enige op melatonine gebaseerde geneesmiddel dat door het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) in Nederland is geregistreerd als volwaardig geneesmiddel, in tegenstelling tot de vele vrij verkrijgbare melatoninesupplementen die als voedingssupplement worden gecategoriseerd.

Circadin is specifiek goedgekeurd voor de kortdurende behandeling van primaire slapeloosheid, dat wil zeggen slapeloosheid zonder onderliggende somatische oorzaak, bij volwassenen van 55 jaar en ouder.

Primaire insomnia bij ouderen is een veelvoorkomend en onderbehandeld probleem. Naarmate mensen ouder worden, neemt de endogene melatonineproductie af.

De pijnappelklier produceert 's avonds minder melatonine, waardoor het circadiane ritme verstoord raakt en inslapen of doorslapen moeilijker wordt.

Circadin compenseert dit tekort door melatonine gedurende de nacht geleidelijk vrij te geven, wat het slaap-waakritme herstelt zonder de versuffende effecten van traditionele slaapmiddelen zoals benzodiazepinen of z-drugs (zolpidem, zopliclon).

Werkingsmechanisme van melatonine verlengde afgifte

Melatonine is een endogeen hormoon dat wordt geproduceerd door de pijnappelklier (epifyse) als reactie op duisternis.

Het hormoon signaleert aan het lichaam dat het nacht is en induceert een fysiologische slaapstand.

Melatonine bindt aan melatoninereceptoren van het type MT1 en MT2 in de nucleus suprachiasmaticus (SCN) van de hypothalamus, de biologische klok van het lichaam.

Via deze receptorbinding moduleert melatonine de synchronisatie van het circadiane ritme, verlaagt het de kernlichaamstemperatuur en bevordert het de overgang van waak- naar slaaptoestand.

Het onderscheidende kenmerk van Circadin is de verlengde afgifte: de 2 mg melatonine wordt gedurende acht tot tien uur geleidelijk vrijgegeven, wat de fysiologische nachtelijke melatonine-aanmaak imiteert.

Dit is fundamenteel anders dan supplementen met onmiddellijke afgifte (immediate release), die een korte piekconcentratie geven maar niet de nachtelijke blootstellingscurve nabootsen.

De verlengde afgifte ondersteunt niet alleen het inslapen maar ook het doorslapen en de slaapkwaliteit gedurende de gehele nacht.

Indicatie en doelgroep van Circadin

Circadin is geregistreerd voor:

• Kortdurende behandeling (maximaal 13 weken) van primaire insomnia bij volwassenen van 55 jaar en ouder gekenmerkt door verminderde slaapkwaliteit

De indicatie is specifiek voor de groep 55-plussers vanwege de fysiologische achtergrond van verminderde melatonineproductie bij ouderen.

Bij jongere volwassenen of bij insomnia met een duidelijke onderliggende oorzaak (depressie, angststoornis, pijn, obstructief slaapapneusyndroom) is Circadin niet de eerste keuze en dient de onderliggende oorzaak te worden behandeld.

Circadin is niet geschikt als hypnoticum in de klassieke zin (waarbij onmiddellijk en krachtig slaapinductie plaatsvindt) maar werkt als chronobiologisch middel dat het ritme herstelt. Het effect bouwt vaak langzaam op over de eerste weken van gebruik.

Dosering en gebruik van Circadin

De aanbevolen dosering is 1 tablet van 2 mg Circadin per dag, in te nemen 1 tot 2 uur voor het slapen gaan, na de maaltijd.

De tablet dient als geheel te worden doorgeslikt en mag niet worden gebroken, gemalen of gekauwd, omdat dit de verlengde-afgiftemechanisme verstoort en resulteert in een ongewenste piekafgifte.

De aanbevolen behandelingsduur is maximaal 13 weken (drie maanden). Na het einde van de behandelingsperiode dient de arts de situatie opnieuw te beoordelen.

Omdat Circadin geen verslavingspotentieel heeft en geen onthoudingsverschijnselen geeft bij stoppen, kan de behandeling abrupt worden gestopt zonder aftrapschema.

Bij aanhoudende insomnia na 13 weken dient een herbeoordeling plaats te vinden en moet worden overwogen of niet-medicamenteuze behandeling (cognitieve gedragstherapie voor insomnia, CGT-I) is geindicieerd.

Circadin versus benzodiazepinen en z-drugs

In de Nederlandse zorg en volgens de NHG-standaard "Slaapproblemen en slaapmiddelen" worden benzodiazepinen en z-drugs (zolpidem, zopicloon) beschouwd als middelen met een aanzienlijk risico op afhankelijkheid, tolerantie en valrisico bij ouderen. Circadin heeft als groot voordeel dat het:

• Geen verslavingspotentieel heeft
• Geen tolerantie-ontwikkeling veroorzaakt bij langdurig gebruik
• Geen "hangover"-effect of verminderde rijvaardigheid de volgende ochtend veroorzaakt (bij juist gebruik)
• Geen klinisch significante onderdrukking van REM-slaap veroorzaakt, in tegenstelling tot benzodiazepinen
• Veilig kan worden gestopt zonder afbouwschema

Bij ouderen met comorbiditeiten en polyfarmacie is het veiligheidsprofiel van Circadin aanzienlijk gunstiger dan dat van klassieke slaapmiddelen.

Huisartsen worden door de NHG gestimuleerd Circadin te overwegen als farmacologisch alternatief wanneer niet-medicamenteuze interventies onvoldoende resultaat geven en medicamenteuze ondersteuning toch gewenst is.

Bijwerkingen van Circadin

Circadin heeft over het algemeen een gunstig bijwerkingenprofiel. De meest gerapporteerde bijwerkingen zijn mild en van voorbijgaande aard:

• Hoofdpijn (kan optreden bij 3-5 procent van de gebruikers)
• Nasofaryngitis (loopneus, keelpijn)
• Rugpijn en artralgie
• Slaperigheid de volgende ochtend indien de tablet te laat voor het slapengaan is ingenomen of te dicht bij de gewenste wektijd
• Agitatie of prikkelbaarheid bij een kleine minderheid van gebruikers
• Abnormale dromen of nachtmerries

Zeldzamere bijwerkingen die aandacht vereisen:

• Hypotensie: Circadin kan de bloeddruk licht verlagen; extra monitoring bij patienten die bloeddrukverlagende middelen gebruiken
• Verhoogde leverenzymwaarden: bij patienten met een reeds bestaande leveraandoening is voorzichtigheid geboden
• Overgevoeligheidsreacties: huiduitslag, jeuk, angio-oedeem (zeldzaam)

Circadin heeft geen bewezen risico op slaapdronkenheid (slaap-gerelateerde handelingen zoals slaapwandelen) zoals dat is beschreven bij z-drugs. Bij klachten of zorgen over bijwerkingen kan contact worden opgenomen met de huisarts of apotheker, en bijwerkingen kunnen worden gemeld bij Lareb (lareb.nl).

Rijvaardigheid en gebruik van machines

Circadin kan slaperigheid veroorzaken. Patienten dienen voorzichtig te zijn met rijden of het bedienen van machines na inname, totdat ze weten hoe Circadin hun alertheid beinvloedt.

De slaperigheid is doorgaans beperkt tot de nachtperiode na inname, maar sommige patienten ervaren de volgende ochtend resterende slaperigheid, met name aan het begin van de behandeling of indien de tablet te laat is ingenomen.

Interacties met andere geneesmiddelen

Melatonine wordt gemetaboliseerd via het CYP1A2-enzym in de lever. Klinisch relevante interacties zijn:

• Fluvoxamine (SSRI): remt CYP1A2 sterk en verhoogt de melatonineblootstelling 17-voudig; combinatie dient te worden vermeden
• Quinolonen (ciprofloxacine, norfloxacine): verhogen melatonineblootstelling via CYP1A2-remming; verhoogd sedatie-risico
• Cimetidine: verhoogt melatonineblootstelling
• Orale anticoagulantia (coumarines): beperkte aanwijzingen voor mogelijke interactie; monitoring aanbevolen
• Alcohol: versterkt het sederend effect van melatonine; gelijktijdig gebruik wordt afgeraden
• Benzodiazepinen en andere sedativa: additief sederend effect; combinatie alleen onder medisch toezicht

Roken induceert CYP1A2 en kan de melatonineblootstelling verlagen, waardoor het effect van Circadin verminderd kan zijn bij rokers.

Contra-indicaties

Circadin is gecontra-indiceerd bij:

• Overgevoeligheid voor melatonine of een van de hulpstoffen (bevat lactose, niet geschikt voor patienten met lactose-intolerantie)
• Kinderen en adolescenten jonger dan 18 jaar (geen registratie voor deze leeftijdsgroep)
• Ernstige leverinsufficiency: melatonine wordt uitgebreid hepatisch gemetaboliseerd; bij ernstige leverziekte kan accumulatie optreden

Extra voorzichtigheid bij patienten met auto-immuunziekten: theoretisch kan melatonine de immuunfunctie moduleren; voorzichtigheid is geboden bij auto-immuunaandoeningen zoals reumatoide artritis of systemische lupus erythematosus.

Gebruik bij bijzondere patientengroepen

Ouderen (55 jaar en ouder): Circadin is juist voor deze groep geregistreerd. Geen specifieke dosisaanpassing nodig op basis van leeftijd, maar verminderde leverfunctie bij ouderen kan de klaring van melatonine vertragen. Extra voorzichtigheid bij gelijktijdig gebruik van bloeddrukverlagende middelen.

Patienten met nierinsufficiency: geen dosisaanpassing vereist. Melatonine wordt minimaal renaal uitgescheiden.

Patienten met leverinsufficiency: het gebruik bij lichte tot matige leverinsufficiency vereist voorzichtigheid. Bij ernstige leverinsufficiency is Circadin gecontra-indiceerd.

Zwangerschap: er zijn onvoldoende gegevens over gebruik van Circadin tijdens zwangerschap. Gebruik wordt niet aanbevolen. Melatonine gaat mogelijk over in moedermelk; gebruik tijdens borstvoeding wordt afgeraden.

Vergoeding en verkrijgbaarheid in Nederland

Circadin is in Nederland opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) en vergoed via de Zorgverzekeringswet (Zvw) basisverzekering voor de geregistreerde indicatie (primaire insomnia bij 55-plussers).

Het geneesmiddel is uitsluitend op recept verkrijgbaar bij de apotheek.

Vrij verkrijgbare melatoninesupplementen (1 mg, 0,5 mg) zijn beschikbaar zonder recept maar zijn gecategoriseerd als voedingssupplement en niet als geneesmiddel; ze vallen niet onder de GVS-vergoeding.

De vergoeding van Circadin valt onder het verplicht eigen risico (in 2025 vastgesteld op 385 euro per jaar).

Online medische consultatie en Circadin

Slaapproblemen zijn een veelbesproken onderwerp in de online gezondheidszorg. Erkende Nederlandse online zorgplatforms bieden de mogelijkheid tot digitale consultatie met een BIG-geregistreerde arts voor slaapklachten.

Via een gedetailleerde vragenlijst over slaappatroon, duur en omstandigheden van de insomnia, medische voorgeschiedenis en gelijktijdig medicijngebruik beoordeelt de arts of Circadin geschikt is.

Niet-medicamenteuze adviezen (slaaphygiene, ontspanningsoefeningen, CGT-I) worden altijd meegenomen in het advies. Een recept voor Circadin kan digitaal worden uitgesteld indien medisch verantwoord.

Bij plotselinge ernstige slaapstoornissen gecombineerd met andere klachten (pijn, neurologische verschijnselen, hartkloppingen, kortademigheid) dient de patient direct contact op te nemen met de huisarts of huisartsenlijn.

Online consultatie is niet geschikt voor acuut zieke patienten of psychiatrische noodgevallen. Vergiftigingen Informatie Centrum: 0800-0099.

Veelgestelde vragen over Circadin

Wanneer merk ik effect van Circadin? . Het effect van Circadin bouwt geleidelijk op.

Sommige patienten merken al na de eerste week verbetering, maar bij anderen duurt het twee tot vier weken voor het slaappatroon merkbaar verbetert.

Het middel werkt als een chronobiologisch ritme-hersteller, niet als een direct slaapinducerend middel.

Kan ik Circadin combineren met een vrij verkrijgbaar melatoninesupplement?
Het gelijktijdig innemen van Circadin en melatoninesupplementen wordt niet aanbevolen, omdat dit de melatonineblootstelling onnodig verhoogt. Bespreek dit met uw arts of apotheker.

Kan ik Circadin plotseling stoppen?
Ja. In tegenstelling tot benzodiazepinen en z-drugs veroorzaakt Circadin geen fysieke afhankelijkheid en zijn er geen onthoudingsverschijnselen bij abrupt stoppen.

Is Circadin hetzelfde als een melatoninesupplement uit de drogist?
Nee. Circadin is een geregistreerd geneesmiddel met een gestandaardiseerde dosis en verlengde afgifte, geproduceerd onder farmaceutische kwaliteitsnormen. Vrij verkrijgbare melatoninesupplementen variieren sterk in dosering, kwaliteit en afgiftepatroon.

Meer informatie over Circadin is te vinden op cbg-meb.nl (SmPC en bijsluiter) en apotheek.nl. De NHG-standaard "Slaapproblemen en slaapmiddelen" geeft richtlijnen voor behandeling van insomnia in de eerste lijn.