Amoxicilline

Amoxicilline on Prescriptsy

Amoxicilline wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Amoxicilline: werkingsmechanisme, indicaties en gebruik in Nederland

Amoxicilline is een van de meest gebruikte antibiotica ter wereld en speelt ook in Nederland een centrale rol in de behandeling van bacteriële infecties in de eerste lijn.

Als aminopenicilline behoort amoxicilline tot de bèta-lactamantibiotica en werkt het door de opbouw van de bacteriële celwand te beletten, waardoor bacteriën sterven.

Het middel heeft een breed werkingsspectrum dat zowel grampositieve als gramnegatieve bacteriën bestrijkt.

In Nederland is amoxicilline geregistreerd door het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) en wordt het gebruik gereguleerd door SWAB (Stichting Werkgroep Antibiotica Beleid) en NHG-richtlijnen om resistentie tegen te gaan.

Amoxicilline is opgenomen in de basisverzekering op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Het doelbewust en terughoudend inzetten van amoxicilline is essentieel in het licht van de groeiende antibioticaresistentie, die in Nederland en internationaal een ernstig volksgezondheidsprobleem vormt.

Het RIVM monitort resistentiepatronen van pathogenen die relevant zijn voor de Nederlandse gezondheidszorg via het ISIS-AR netwerk.

Patienten en voorschrijvers worden gestimuleerd antibiotica uitsluitend te gebruiken bij bacteriële infecties, niet bij virale infecties zoals griep of een verkoudheid.

Werkingsmechanisme van amoxicilline

Amoxicilline remt de synthese van het bacteriële celwandpeptidoglycaan via covalente binding aan penicillinebindende eiwitten (PBP's).

Peptidoglycaan vormt het structurele skelet van de bacteriële celwand en is onmisbaar voor de integriteit en overleving van de bacterie.

Door de PBP's te blokkeren worden de transpeptidasereacties die de peptidoglycaanketens koppelen, geremd, wat resulteert in een instabiele celwand.

De osmotische druk binnen de bacterie veroorzaakt vervolgens lysis (uiteenspringen) van de cel.

Deze bactericide werking maakt amoxicilline bijzonder effectief in de behandeling van acute infecties waarbij snelle bacteriedood gewenst is.

Resistentiemechanismen

Het voornaamste resistentiemechanisme tegen amoxicilline is de productie van bèta-lactamasen, enzymen die de bèta-lactamring van het antibioticum hydrolyseren en daarmee inactiveren.

Bèta-lactamase-producerende stammen van Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Escherichia coli en Staphylococcus aureus (MRSA) zijn resistent voor amoxicilline alleen. Combinatie met clavulaanzuur (amoxicilline/clavulaanzuur, bijv. Augmentin) overwint dit resistentiemechanisme.

Het CBG en SWAB monitoren resistentiecijfers en passen aanbevelingen voor empirische therapie hierop aan.

Indicaties voor amoxicilline in Nederland

Amoxicilline wordt in Nederland ingezet bij de volgende bacteriële infecties:

• Luchtweginfecties: pneumonie (longontsteking), acute exacerbaties van chronische bronchitis, sinusitis (bijholteontsteking), otitis media (middenoorontsteking) en tonsillitis (amandelontsteking) veroorzaakt door gevoelige pathogenen.
• Urineweginfecties: ongecompliceerde blaasontsteking bij vrouwen (tweede keuze na nitrofurantoine conform NHG-richtlijn), nierbek kenontsteking in combinatie met klinische beoordeling.
• Huidinfecties: erysipelas (wondroos), impetigo en andere oppervlakkige bacteriële huidinfecties.
• Helicobacter pylori-eradicatie: onderdeel van drievoudige of vierledige therapie bij maagzweer en chronische gastritis.
• Tandheelkundige infecties: periapicale abcessen, pericoronitis en andere odontogene infecties.
• Profylaxe endocarditis: eenmalige preoperatieve dosis bij specifieke risicogroepen voor tandheelkundige ingrepen, conform ESC-richtlijnen.
• Lymeziekte (vroege fase): amoxicilline is een eerstelijns behandeling bij vroege cutane lymeziekte bij kinderen en volwassenen (conform CBO-richtlijn).

Dosering en gebruiksadvies

De dosering van amoxicilline varieert op basis van de indicatie, de ernst van de infectie en de leeftijd van de patient.

De standaard volwassenendosis voor luchtweginfecties is 500 mg driemaal daags gedurende vijf tot zeven dagen.

Bij ernstige pneumonie die thuis wordt behandeld, kan dit worden verhoogd naar 750 mg of 1000 mg tweemaal daags.

Amoxicilline kan met of zonder voedsel worden ingenomen; inname met voedsel vermindert de kans op misselijkheid.

Het is van groot belang de volledige antibioticakuur te voltooien, ook als u zich al beter voelt na de eerste paar dagen.

Vroeg stoppen verhoogt het risico op recidief en bevordert de selectie van resistente bacteriën.

Mist u een dosis, neem die dan zo snel mogelijk in, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis; neem dan nooit twee doses tegelijk.

Speciale dosering bij kinderen

Bij kinderen wordt amoxicilline gedoseerd op basis van lichaamsgewicht: de gebruikelijke dosis is 40 mg per kilogram per dag in drie giften voor de meeste infecties.

Bij otitis media, met name bij jonge kinderen onder 2 jaar of bij ernstigere gevallen, kan dit worden verhoogd naar 80 tot 90 mg per kilogram per dag.

Amoxicillinesuspensie (125 mg/5 ml of 250 mg/5 ml) is beschikbaar voor jonge kinderen die geen tabletten of capsules kunnen doorslikken.

Bewaar de bereide suspensie in de koelkast en gooi het restant na 14 dagen weg.

Bijwerkingen van amoxicilline

Amoxicilline is over het algemeen goed verdragen. De meest voorkomende bijwerking is diarree, veroorzaakt door verstoring van de normale darmmicrobiota.

Misselijkheid en braken komen minder frequent voor dan bij ampicilline en kunnen worden beperkt door het middel met voedsel in te nemen.

Huiduitslag is een frequente bijwerking die niet altijd wijst op een echte allergie:

• Maculopapuleus exantheem: een diffuse, niet-jeukende huiduitslag die typisch optreedt vijf tot tien dagen na de start van de behandeling. Dit is vaak een farmacodermie (toxische reactie), geen immunologisch gemedieerde allergie. Het treedt ook bijna altijd op bij patienten met actieve EBV-infectie (klierkoorts). Patienten met dit type uitslag kunnen vaak in de toekomst weer veilig een penicilline krijgen na allergologische beoordeling.
• Urticaria (galbulten): dit type huiduitslag is meer verdacht voor een echte IgE-gemedieerde penicilline-allergie. Stop amoxicilline onmiddellijk en raadpleeg een arts.

Candida-infecties (orale spruw, vaginale schimmelinfectie) kunnen optreden door het verstoren van de normale flora. Bij patienten met een verhoogd risico (diabetes mellitus, immuunsuppressie) kan profylactische behandeling met een antimycoticum worden overwogen in overleg met de arts.

Antibioticabeleid en resistentie in Nederland

Nederland heeft een van de laagste antibioticaverbruikscijfers in Europa dankzij het strenge prescriptiebeleid van NHG en SWAB.

De NHG-richtlijnen voor luchtweginfecties adviseren een terughoudend antibioticabeleid: virale luchtweginfecties (de overgrote meerderheid van de gevallen) worden niet behandeld met antibiotica.

Amoxicilline wordt alleen voorgeschreven bij bewezen of sterk vermoede bacteriële infectie, rekening houdend met resistentiepatronen in de regio.

Patienten dienen te begrijpen dat antibiotica niet werken bij virale infecties zoals griep, verkoudheid of de meeste keelpijnepisodes.

Overmatig gebruik van antibiotica leidt tot resistentie, wat de behandeling van ernstige infecties in de toekomst bemoeilijkt.

Bij twijfel over de noodzaak van een antibioticakuur, raadpleeg uw huisarts via thuisarts.nl of het contactpunt van uw zorgverzekeraar.

Geneesmiddelinteracties

De meest klinisch relevante interacties voor amoxicilline zijn:

• Methotrexaat: amoxicilline remt de renale uitscheiding van methotrexaat; combineer niet zonder nauwlettende monitoring van methotrexaatspiegels en toxiciteit.
• Orale anticoagulantia (acenocoumarol, fenprocoumon): verhoogde anticoagulerende werking via reductie van vitamine K-producerende darmflora; controleer INR vaker bij antibioticagebruik.
• Allopurinol: de combinatie met allopurinol vergroot de kans op huiduitslag (maculopapuleus exantheem) aanzienlijk.
• Probenecide: verhoogt amoxicillinespiegels door remming van renale tubulaire uitscheiding; soms intentioneel ingezet om de blootstelling te verhogen.

Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding

Amoxicilline is een van de meest gebruikte en veiligst geachte antibiotica tijdens de zwangerschap. Uitgebreide postmarketinggegevens en epidemiologische studies tonen geen verhoogd risico op congenitale afwijkingen aan.

Amoxicilline wordt geaccepteerd bij bewezen bacteriële infectie in alle drie trimesters van de zwangerschap. Bij twijfel is overleg met de behandelend gynaecoloog of verloskundige aangewezen.

Tijdens de borstvoeding gaat amoxicilline in kleine hoeveelheden over in moedermelk; het risico op bijwerkingen bij de zuigeling (diarree, candida-infectie) is laag en het gebruik wordt als acceptabel beschouwd.

Vergoeding en farmaceutische zorg in Nederland

Amoxicilline is opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en wordt vergoed via de basisverzekering bij de geregistreerde indicaties op voorschrift van een arts.

Het middel is beschikbaar als generiek geneesmiddel, waardoor de kosten voor de zorgverzekering en de patient laag zijn. Het eigen risico (385 euro per jaar) is van toepassing.

Apothekers begeleiden patienten bij het correct gebruik van amoxicilline, inclusief informatie over therapietrouw, allergierisico's en mogelijke bijwerkingen, conform de kwaliteitsnormen van de KNMP.

Informatie over de werking en het gebruik is te vinden via apotheek.nl en thuisarts.nl.

Online consult en amoxicilline via Prescriptsy

In specifieke gevallen kunt u via Prescriptsy een online consult aanvragen bij een BIG-geregistreerde arts voor een beoordeling van uw infectieklachten.

De arts beoordeelt uw symptomen, het verloop van de infectie, uw medische voorgeschiedenis en eventuele allergieen. Op basis hiervan wordt bepaald of een antibioticum zoals amoxicilline geïndiceerd is.

Een online consult is geschikt voor duidelijk afgebakende infecties zoals een ongecompliceerde blaasontsteking of een periodiek terugkerende huidinfectie bij een patient met een bekende anamnese.

Een online consult is niet geschikt bij:

• Ernstige infecties met systemic tekenen zoals hoge koorts, schudkoude, kortademigheid of verwardheid, ga direct naar de huisarts, huisartsenpost of spoedeisende hulp.
• Verdacht van anafylaxie of ernstige allergische reactie, bel 112.
• Infecties bij pasgeborenen en zuigelingen.
• Patienten die immunosuppressiva gebruiken of die recent een orgaantransplantatie hebben ondergaan.

Bronnen en verdere informatie

• CBG, College ter Beoordeling van Geneesmiddelen: cbg-meb.nl
• KNMP Farmacotherapeutisch Kompas: knmp.nl
• Lareb, melden bijwerkingen: lareb.nl
• SWAB, Stichting Werkgroep Antibiotica Beleid: swab.nl
• NHG-richtlijnen luchtweginfecties en urineweginfecties
• Thuisarts.nl, antibiotica en bacteriële infecties
• Apotheek.nl, amoxicilline patiënteninformatie
• RIVM, antibioticaresistentie: rivm.nl

Bewaking en therapietrouw bij amoxicillinegebruik

Geen recept van uw huisarts?
Voor specifieke heldere indicaties kan een online consult bij een EU-arts mogelijk zijn. Lees waarom Amoxicilline niet zonder recept kan en wat wel.

Neem amoxicilline altijd in op gelijke tijdsintervallen gedurende de dag en voltooi de volledige kuur. Symptoomverbetering treedt bij de meeste infecties al op na één tot drie dagen, maar de infectieverwekker is dan nog niet volledig geëlimineerd. Vroeg staken van de kuur verhoogt het risico op terugkeer van de infectie en bevordert de selectie van resistente bacteriën. Meld aan uw arts als de klachten na 48 tot 72 uur niet verbeteren, verergeren of als er nieuwe symptomen optreden zoals huiduitslag, kortademigheid of hoge koorts. Bij onvoldoende respons kan aanpassing van de antibioticakuur noodzakelijk zijn op basis van kweekuitslagen en resistentiebepaling.