Augmentin

Augmentin on Prescriptsy

Augmentin wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Wat is Augmentin?

Augmentin is een combinatieantibioticum bestaande uit amoxicilline (een aminopenicilline) en clavulaanzuur (een bètalactamaseremmer).

Amoxicilline is werkzaam tegen een breed spectrum van grampositieve en gramnegatieve bacterien, maar kan worden afgebroken door bètalactamase-enzymen die door veel bacterien worden geproduceerd.

Clavulaanzuur heeft zelf slechts een geringe antibiotische activiteit, maar bindt en blokkeert irreversibel de bètalactamase-enzymen, waardoor amoxicilline zijn activiteit behoudt ook tegen van nature resistente bacteriesoorten.

In mijn huisartsenpraktijk is amoxicilline/clavulaanzuur een van de meest gebruikte breedspectrumantibiotica voor de tweede lijn van orale behandeling wanneer een smalspectrumantibioticum onvoldoende werkzaam is gebleken of een resistente verwekker aannemelijk is.

Het CBG heeft Augmentin goedgekeurd voor gebruik in Nederland. Als generiek middel is het ruim beschikbaar en relatief goedkoop.

Werkingsmechanisme

Amoxicilline: bactericide celwandremming

Amoxicilline remt de bacteriele celwandsynthese door te binden aan penicillinebindende eiwitten (PBP's), specifiek PBP1a, PBP1b en PBP2.

Dit verhindert de cross-linking van peptidoglycanketens, wat essentieel is voor de structurele integriteit van de bacteriele celwand. Zonder intact celwand lyseert de bacterie door osmotisch overwicht.

Amoxicilline is bactericide en werkzaam in de delingsfase van de bacterie. Het werkspectrum omvat streptokokken, stafylokokken (penicillinegevoelig), Haemophilus influenzae (niet-bètalactamaseproducerend), Moraxella catarrhalis (niet-resistent), enterokokken en E. coli (gevoelig).

Clavulaanzuur: bètalactamase-inhibitie

Clavulaanzuur behoort tot de groep van bètalactamaseinhibitoren. Het bindt irreversibel (suïcidaal) aan bètalactamase-enzymen (klasse A en D) van resistente bacterien en blokkeert hun afbraakcapaciteit, waardoor amoxicilline actief blijft.

Clavulaanzuur beschermt het amoxicillinemolecuul zo tegen enzymatische hydrolyse door bètalactamasen van Staphylococcus aureus (MSSA), Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, E. coli, Klebsiella pneumoniae en anaeroben.

De combinatie vergroot het werkspectrum significant ten opzichte van amoxicilline alleen.

Bacterieel werkspectrum

Amoxicilline/clavulaanzuur is actief tegen de volgende klinisch relevante verwekkers in Nederland:

• Grampositief: Staphylococcus aureus (MSSA), Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus agalactiae, Enterococcus faecalis
• Gramnegatief: Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, E. coli (gevoelig; ESBL-producerende stammen zijn resistent), Klebsiella pneumoniae (gevoelig), Proteus mirabilis
• Anaeroben: Bacteroides fragilis (deels gevoelig), Fusobacterium, Prevotella-species

Niet werkzaam: MRSA (meticillineresistente Staphylococcus aureus), ESBL-producerende gramnegatieve bacterien, Pseudomonas aeruginosa, Stenotrophomonas, Acinetobacter.

Indicaties in Nederland

Augmentin wordt in Nederland conform de NHG-richtlijnen en SWAB-aanbevelingen ingezet bij infecties veroorzaakt door gevoelige micro-organismen die bètalactamasen produceren. Specifieke indicaties omvatten:

• Urineweginfecties (UWI): ongecompliceerde cystitisrecidief of UWI veroorzaakt door amoxicilline-resistente E. coli; als tweede keuze na faaltherapie met eerstelijns antibiotica
• Acute rhinosinusitis: bacteriele sinusitis die niet reageert op smalspectrumbehandeling of bij ernstige klachten
• Acute otitis media (middenoorontsteking): bij kinderen met ernstige of aanhoudende otitis na falen van amoxicilline
• Pneumonie: community-acquired pneumonie wanneer bètalactamaseproducerende verwekkers mogelijk zijn
• Huid- en weke deleninfecties: waaronder geinfecteerde wonden, cellulitis en dierenbeten
• Tandheelkundige infecties: dentoalveolaire abcessen en periodontitis
• Intra-abdominale infecties: als onderdeel van breder behandelbeleid in combinatie met andere antibiotica

SWAB-richtlijnen en antibioticastewardship

Het Stichting Werkgroep Antibioticabeleid (SWAB) beveelt aan om amoxicilline/clavulaanzuur doelgericht in te zetten en te reserveren voor situaties waarbij een smalspectrumantibioticum onvoldoende is.

Overmatig gebruik leidt tot resistentieontwikkeling, met name ESBL-producerende Enterobacteriaceae (ESBL-E). In Nederland wordt de incidentie van ESBL-dragerschap bij agressief antibioticabruk door het RIVM nauwlettend gevolgd.

Uw huisarts of specialist zal op basis van kweekuitslagen en lokale resistentiepatronen de meest geschikte therapie voorschrijven.

Beschikbare formuleringen en sterkten in Nederland

• Tabletten 500/125 mg (amoxicilline 500 mg / clavulaanzuur 125 mg)
• Tabletten 875/125 mg (amoxicilline 875 mg / clavulaanzuur 125 mg), meest gebruikte sterkte in de huisartspraktijk
• Suspensie voor oraal gebruik: 125/31,25 mg per 5 ml en 250/62,5 mg per 5 ml voor pediatrisch gebruik
• Intraveneus poeder voor oplossing (ziekenhuisbehandeling): 1.000/200 mg en 2.000/200 mg

Dosering en gebruik

Volwassenen, orale standaarddosering

• Milde tot matige infecties: 500/125 mg of 875/125 mg 2-3 maal daags afhankelijk van ernst en indicatie
• Meest gebruikt regime: 875/125 mg 2 maal daags (om 12 uur) gedurende 5-10 dagen
• Ernstigere infecties: 875/125 mg 3 maal daags (om 8 uur)

Neem Augmentin altijd in bij het begin van een maaltijd om maag-darmbijwerkingen te beperken en de absorptie van clavulaanzuur te optimaliseren. Nuchter gebruik leidt tot meer maag-darmklachten en verminderde absorptie.

Behandelingsduur per indicatie

• Urineweginfectie: 5-7 dagen
• Acute otitis media: 5-7 dagen (kinderen); 5 dagen (volwassenen)
• Pneumonie: 5-7 dagen
• Sinusitis: 5-10 dagen
• Huidinfecties en dierenbeten: 5-7 dagen
• Tandheelkundige infecties: 5 dagen

Kinderen, gewichtsgebaseerde dosering

Gebruik de orale suspensie voor nauwkeurige gewichtsgebaseerde dosering. Richtlijn: 25/3,6 mg/kg/dag amoxicilline/clavulaanzuur verdeeld over 3 doses bij kinderen jonger dan 12 jaar.

Bij ernstigere infecties: 40/5,7 mg/kg/dag in 3 doses. Raadpleeg altijd de productinformatie of de kinderarts voor de exacte dosering per gewicht en indicatie.

Nierfunctiestoornis

• eGFR 30-60 ml/min: 500/125 mg 2 maal daags
• eGFR 10-30 ml/min: 500/125 mg eenmaal daags
• eGFR kleiner dan 10 ml/min: gebruik niet aanbevolen
• Hemodialyse: extra dosis na hemodialysesessie kan noodzakelijk zijn

Leverfunctiestoornis

Augmentin dient met voorzichtigheid te worden gebruikt bij patienten met bestaande leverziekte. Er zijn meldingen van geneesmiddelengeïnduceerde cholestatische hepatitis bij herhaald gebruik en bij ouderen. Controleer leverenzymen bij verdenking op hepatotoxiciteit.

Augmentin versus alternatieve antibiotica

Versus amoxicilline

Amoxicilline alleen is de eerste keuze voor luchtweginfecties (pneumonie, otitis media) wanneer bètalactamaseresistentie onwaarschijnlijk is. Smalspectrumantibiotica worden door SWAB en NHG aanbevolen als eerste keuze conform het stewardship-principe.

Augmentin wordt ingezet wanneer resistentie of bètalactamaseproducerende verwekkers waarschijnlijk zijn op grond van klinisch beeld, kweekaanvraag of eerder falen van smalspectrumtherapie.

Versus co-trimoxazol

Co-trimoxazol (trimethoprim-sulfamethoxazol) wordt bij UWI nog gebruikt, maar resistentie onder E. coli is hoog in Nederland (meer dan 20-25%). Augmentin heeft doorgaans een beter resistentieprofiel voor UWI-verwekkers, hoewel ook hier resistentiepatronen lokaal variëren en idealiter door kweekuitslag worden bepaald.

Versus cefalosporines

Cefalosporines (bijv. cefalexine, cefuroxim) bieden een vergelijkbaar spectrum en zijn soms minder gastrointestinaal belastend. Cefuroxim heeft activiteit tegen bètalactamaseproducerende Haemophilus influenzae. De keuze hangt af van lokale resistentiepatronen, de indicatie en de patientkenmerken.

Bijwerkingen van Augmentin

Maag-darmstelsel

• Diarree (meest voorkomend): 9-14% bij hogere doseringen
• Misselijkheid en braken
• Maagpijn, dyspepsie
• Pseudomembraneuze colitis (Clostridioides difficile): zeldzaam maar ernstig

Lever

Geneesmiddelengeïnduceerde cholestatische hepatitis is een bekende maar zeldzame bijwerking, vaker gemeld bij mannen ouder dan 65 jaar en bij herhaald gebruik. Kan optreden tot 6 weken na het staken van de kuur.

Overgevoeligheidsreacties

• Huiduitslag (maculopapulair exantheem): relatief frequent bij amoxicilline, met name bij EBV-infectie
• Urticaria
• Anafylaxie: zeldzaam maar levensbedreigend bij eerder doorgemaakte penicillineallergie
• Stevens-Johnson syndroom en toxische epidermale necrolyse: uiterst zeldzaam

Contra-indicaties en interacties

Contra-indicaties

• Bekende overgevoeligheidsreactie (anafylaxie, urticaria) voor een penicilline in de voorgeschiedenis
• Voorgeschiedenis van cholestase of hepatitis door amoxicilline/clavulaanzuur

Interacties van klinisch belang

• Anticoagulantia (warfarine, acenocoumarol): verhoogd INR-risico; monitor nauwgezet
• Methotrexaat: verminderde renale klaring; risico op toxiciteit
• Probenecide: verhoogde amoxicillinespiegels
• Allopurinol: verhoogd risico op huiduitslag
• Orale anticonceptiva: theoretisch verminderd effect; in praktijkinformatie nog vermeld

Zwangerschap en borstvoeding

Amoxicilline/clavulaanzuur wordt doorgaans als relatief veilig beschouwd tijdens zwangerschap, maar voorzichtigheid is geboden.

Een groot observationeel onderzoek (ORACLE-trial) toonde een verhoogd risico op necrotiserende enterocolitis bij prematuur geboren neonaten van moeders die amoxicilline/clavulaanzuur hadden gebruikt bij dreigend vroeggeboorte.

Gebruik bij (dreigend) vroeggeboorte dient te worden vermeden. Gebruik tijdens de overige trimesters onder medisch toezicht is bespreekbaar. Amoxicilline en clavulaanzuur worden uitgescheiden in moedermelk in kleine hoeveelheden.

Het risico voor de zuigeling is gering, maar diarree en candidiase bij de zuigeling zijn beschreven.

Vergoeding en beschikbaarheid in Nederland

Amoxicilline/clavulaanzuur valt als generiek middel onder de basisverzekering van de Zvw voor geregistreerde indicaties. Het is ruim beschikbaar bij alle Nederlandse apotheken.

Meer informatie over antibioticagebruik in Nederland is te vinden via apotheek.nl, thuisarts.nl, de SWAB-website (swab.nl) en de KNMP-kennisbank. De productinformatie is raadpleegbaar via cbg-meb.nl.

Online consultatie voor Augmentin in Nederland

Augmentin vereist een recept. Onze samenwerkende Nederlandse artsen kunnen via een online consult beoordelen of amoxicilline/clavulaanzuur voor uw specifieke klacht geschikt is.

U wordt gevraagd uw klachten, medische voorgeschiedenis en eventuele allergieen te beschrijven.

De arts handelt conform de SWAB-richtlijnen en NHG-Standaarden en kan indien nodig een recept uitschrijven of u doorverwijzen voor een kweekonderzoek.

Geen recept van uw huisarts?
Voor specifieke indicaties kan een online consult bij een EU-arts mogelijk zijn. Lees hoe online consult werkt voor Augmentin.

Bij ernstige infectiesymptomen (hoge koorts meer dan 39,5 graden, snelle verslechtering, tekenen van sepsis zoals verwardheid, lage bloeddruk, verhoogde ademhalingsfrequentie) dient u direct contact op te nemen met uw huisarts of 112 te bellen. Wacht niet op een online consult bij acute ernstige klachten. Bijwerkingen melden via Lareb (lareb.nl). Noodinformatie: 112 (spoed), 0800-0099 (Vergiftigingen Informatie Centrum).