Amlodipine

Amlodipine on Prescriptsy

Amlodipine wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Amlodipine: werkingsmechanisme en gebruik bij hypertensie en angina pectoris in Nederland

Amlodipine is een calciumkanaalblokker van de dihydropyridine-klasse die behoort tot de meest voorgeschreven geneesmiddelen voor de behandeling van hypertensie (hoge bloeddruk) en stabiele angina pectoris in Nederland.

Het middel ontspant de gladde spierlaag van arteriolen, waardoor de perifere weerstand daalt en de bloeddruk normaliseert.

Amlodipine wordt eenmaal daags ingenomen en heeft een lange halfwaardetijd die zorgt voor stabiele bloeddrukcontrole gedurende 24 uur.

In Nederland is amlodipine geregistreerd door het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) en is het opgenomen in de basisverzekering op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw).

Hypertensie treft naar schatting 3,5 miljoen Nederlanders en is een van de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten, beroerte en nierinsufficiëntie.

Adequate bloeddrukbehandeling, inclusief het gebruik van calciumkanaalblokkers zoals amlodipine, heeft aangetoond de mortaliteit en morbiditeit door cardiovasculaire aandoeningen significant te verminderen.

Werkingsmechanisme van amlodipine

Amlodipine werkt door selectieve en langdurige blokkade van voltage-afhankelijke L-type calciumkanalen in de gladde spiercellen van de perifere arteriolen en in de hartspiercel.

Calcium is essentieel voor de contractie van spiercellen; door de instroom van calcium te blokkeren, ontspannen de gladde spiercellen van de vaatwand, wat leidt tot vasodilatatie.

Het directe gevolg is een verlaging van de perifere weerstand, wat resulteert in bloeddrukdaling zonder significante invloed op de hartfrequentie (in tegenstelling tot niet-dihydropyridine-calciumkanaalblokkers zoals verapamil en diltiazem).

Bij angina pectoris werkt amlodipine via twee mechanismen. Enerzijds verlaagt het de afterload (de weerstand waartegen het hart bloed moet uitpompen), waardoor de zuurstofbehoefte van de hartspier afneemt.

Anderzijds veroorzaakt het coronaire vasodilatatie, waardoor de doorbloeding van de hartspier toeneemt. Dit maakt amlodipine effectief bij zowel stabiele angina pectoris als bij Prinzmetal-angina (vasospastische angina).

Farmacokinetische eigenschappen

Amlodipine heeft een uitzonderlijk lange halfwaardetijd van 35 tot 50 uur, waardoor eenmaal daagse dosering volstaat en het middel geleidelijk werkzaam is zonder scherpe pieken en dalen in de plasmaspiegel.

De biologische beschikbaarheid is circa 64 procent. Amlodipine wordt uitgebreid gemetaboliseerd door de lever (CYP3A4) tot inactieve metabolieten.

Eliminatie verloopt voor een groot deel via de feces en voor een kleiner deel renaal.

De lange halfwaardetijd maakt amlodipine ook goed geschikt bij patienten die soms een dosis vergeten.

Indicaties

De geregistreerde indicaties voor amlodipine zijn:

• Hypertensie: behandeling van verhoogde bloeddruk als monotherapie of in combinatie met andere antihypertensiva (ACE-remmers, ARB's, thiazidediuretica, bètablokkers).
• Stabiele angina pectoris: vermindering van de frequentie en ernst van angineuze klachten bij patienten met bewezen coronairlijden.
• Vasospastische angina (Prinzmetal-angina): amlodipine is een van de weinige geneesmiddelen die effectief zijn bij coronaire vasospasme.

Dosering en gebruik

Amlodipine wordt eenmaal daags ingenomen, op een vast tijdstip, met of zonder voedsel.

De standaard startdosis voor hypertensie is 5 mg per dag, die na twee tot vier weken kan worden verhoogd naar de maximale dosis van 10 mg per dag als de bloeddruk onvoldoende reageert.

Bij ouderen, patienten met leverfunctiestoornis en kleine patienten wordt gestart met 2,5 mg per dag.

Bij kinderen van 6 tot 17 jaar bedraagt de startdosis 2,5 mg per dag, met een maximumdosis van 5 mg per dag.

Bij kinderen onder 6 jaar is amlodipine niet geregistreerd. Bij patienten met nierfunctiestoornis is geen dosisaanpassing noodzakelijk; amlodipine wordt vrijwel niet via de nieren uitgescheiden.

Combinatietherapie bij hypertensie

In de klinische praktijk wordt amlodipine veelvuldig gecombineerd met andere antihypertensiva.

De NHG-richtlijn cardiovasculair risicomanagement (CVRM) beschrijft de stapsgewijze aanpak van hypertensiebehandeling, waarbij een calciumkanaalblokker zoals amlodipine een prominente rol speelt, met name bij patienten met diabetes mellitus, ouderen en bij patienten met angina pectoris.

Vaste combinatiepreparaten (zoals amlodipine/perindopril of amlodipine/valsartan) verbeteren de therapietrouw door het reduceren van het aantal afzonderlijke tabletten.

Bijwerkingen van amlodipine

De meest voorkomende bijwerking van amlodipine is enkeloedeem, dat optreedt bij 10 tot 15 procent van de gebruikers.

Dit oedeem is het gevolg van lokale vasodilatatie van de perifere capillairen en niet van hartfalen of nierziekte.

Het reageert niet op diuretica en neemt toe bij hogere doses en in warmer weer.

Bij hinderlijk enkeloedeem kan worden overwogen de dosering te verlagen, over te schakelen op een alternatief of een ACE-remmer of ARB aan de behandeling toe te voegen (wat paradoxaal genoeg het oedeemrisico verkleint via veneuze vasoconstrictie).

Andere veelvoorkomende bijwerkingen zijn:

• Hoofdpijn en opvliegers: met name in de beginfase; verdwijnen doorgaans na enkele weken.
• Duizeligheid: vaker bij hogere doses of bij combinatiebehandeling; vermijdt plotseling opstaan.
• Palpitaties: kunnen optreden door perifere vasodilatatie-gemedieerde reflex-tachycardie.
• Gingivahyperplasie: tandvleeswoekering bij langdurig gebruik; controleer tandvlees regelmatig en handhaaf goede mondhygiene.

Amlodipine en de Nederlandse cardiovasculaire richtlijnen

De NHG-richtlijn cardiovasculair risicomanagement (CVRM) positioneert amlodipine als een volwaardig eerstelijns antihypertensivum, gelijkwaardig aan ACE-remmers, ARB's en thiazidediuretica.

Bij patienten ouder dan 55 jaar en bij patienten van Afrikaans-Caribische afkomst is een calciumkanaalblokker of thiazidediureticum de voorkeurskeuze.

Amlodipine is bijzonder geschikt bij patienten met angina pectoris vanwege het gecombineerde antiangineuze en antihypertensieve effect.

De behandeldoelen voor hypertensie zijn vastgesteld door de Europese richtlijnen (ESC/ESH 2018): systolische bloeddruk onder 130 mmHg bij jongere patienten en onder 140 mmHg bij ouderen boven 65 jaar, met aandacht voor het vermijden van te lage bloeddrukwaarden.

Cardiovasculaire risicoberekening en behandelstrategie

Bij hypertensie is het niet voldoende om uitsluitend de bloeddruk te behandelen.

Het totale cardiovasculaire risico dient te worden bepaald op basis van het SCORE2-model (of SCORE2-OP bij ouderen), dat rekening houdt met leeftijd, geslacht, rookstatus, systolische bloeddruk, cholesterol en aanwezigheid van diabetes.

Op basis van dit risico wordt besloten wanneer medicamenteuze behandeling te starten en welke bloeddrukdoelen gehanteerd worden.

Amlodipine is in meerdere grote klinische trials (ALLHAT, VALUE, ASCOT) vergeleken met andere antihypertensiva en heeft een vergelijkbare of betere bescherming aangetoond tegen beroerte en coronaire eindpunten.

Interacties met andere geneesmiddelen

Amlodipine wordt gemetaboliseerd door CYP3A4. Geneesmiddelen die dit enzym sterk remmen of induceren, beïnvloeden de blootstelling aan amlodipine aanzienlijk:

• CYP3A4-remmers (claritromycine, itraconazol, ritonavir, grapefruitsap): verhogen amlodipinespiegel; monitor bloeddruk nauwkeurig en vermijdt grapefruitsap.
• CYP3A4-inductoren (rifampicine, sint-janskruid, carbamazepine): verlagen amlodipinespiegel; bloeddrukcontrole kan verslechteren; dosisaanpassing kan nodig zijn.
• Simvastatine: amlodipine remt de afbraak van simvastatine; maximale simvastatingedosis is 20 mg per dag bij gelijktijdig amlodipinegebruik (risico op myopathie en rabdomyolyse bij hogere doses).
• Ciclosporine en tacrolimus: amlodipine verhoogt de spiegels van deze immunosuppressiva; controleer talspiegels na start of dosiswijziging amlodipine.
• Sildenafil en andere PDE5-remmers: additieve bloeddrukdaling; wees alert op symptomatische hypotensie, met name bij staande positie.

Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding

Amlodipine dient tijdens de zwangerschap te worden vermeden tenzij geen veilig alternatief beschikbaar is.

De beschikbare humane gegevens zijn beperkt; in dierstudies zijn aanwijzingen voor reproductietoxiciteit gevonden bij hoge doses.

Nifedipine (retard) is het beter gedocumenteerde calciumkanaalblokker bij zwangerschap-gerelateerde hypertensie en wordt in de richtlijnen de voorkeur gegeven. Raadpleeg uw gynaecoloog bij zwangerschap of zwangerschapswens.

Over de overgang van amlodipine in moedermelk bij mensen zijn geen gegevens beschikbaar; gebruik wordt afgeraden bij borstvoeding.

Vergoeding en zorgverzekering in Nederland

Amlodipine is opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) en wordt vergoed via de basisverzekering op grond van de Zorgverzekeringswet (Zvw) bij de geregistreerde indicaties.

Het middel is beschikbaar als generiek geneesmiddel, waardoor de kosten laag zijn.

Patienten betalen het eigen risico (385 euro per jaar) maar worden voor de geneesmiddelkosten zelf nauwelijks belast. De KNMP biedt richtlijnen voor de farmaceutische begeleiding van hypertensie.

Praktische patiënteninformatie is beschikbaar via apotheek.nl en thuisarts.nl.

Online consult en amlodipine via Prescriptsy

Via Prescriptsy kunt u een online consult aanvragen bij een BIG-geregistreerde arts voor de behandeling van hypertensie of stabiele angina pectoris met amlodipine.

De arts beoordeelt uw bloeddrukwaardes, cardiovasculaire risicofactoren, co-medicatie en eventuele comorbiditeiten. Op basis hiervan wordt een behandelplan opgesteld, inclusief doseringsadvies en leefstijlaanbevelingen.

Een herhaalrecept voor amlodipine kan worden uitgesteld na beoordeling van recente bloeddrukmetingen die u zelf aanlevert.

Leefstijladviezen bij hypertensie naast medicamenteuze behandeling:

• Zoutbeperking: beperk de natriuminname tot minder dan 6 gram keukenzout per dag; vermijdt sterk bewerkte voedingsmiddelen, kant-en-klaarmaaltijden en zoutrijke snacks.
• Lichamelijke activiteit: minimaal 150 minuten matig-intensieve aerobe activiteit per week (wandelen, fietsen, zwemmen).
• Alcohol: beperk alcoholconsumptie tot maximaal twee eenheden per dag voor mannen en één eenheid per dag voor vrouwen.
• Stoppen met roken: roken verhoogt het cardiovasculaire risico sterk; rookstopbegeleiding via de huisarts of thuisarts.nl.
• Gezond gewicht: overgewicht verhoogt de bloeddruk; elke kilo gewichtsreductie verlaagt de systolische bloeddruk met circa 1 mmHg.

Bronnen en verdere informatie

• CBG, College ter Beoordeling van Geneesmiddelen: cbg-meb.nl
• KNMP Farmacotherapeutisch Kompas: knmp.nl
• Lareb, melden bijwerkingen: lareb.nl
• NHG-richtlijn Cardiovasculair risicomanagement (CVRM)
• Thuisarts.nl, hoge bloeddruk
• Apotheek.nl, amlodipine patiënteninformatie

Bewaking en therapietrouw bij amlodipinegebruik

Geen recept van uw huisarts?
Voor stabiel ingestelde gebruikers kan een online consult bij een EU-arts een efficiënte route bieden voor herhaalrecepten. Lees hoe online consult werkt voor Amlodipine.

Regelmatige bloeddrukcontrole is essentieel bij behandeling met amlodipine. Patienten worden aangespoord de bloeddruk thuis te meten met een gevalideerde thuisbloeddrukmeter (ABPM of HBPM), omdat thuismetingen een betere voorspeller zijn van cardiovasculaire uitkomsten dan kantoormetingen. Zorg dat u de bloeddruk altijd op hetzelfde tijdstip meet, bij voorkeur 's ochtends voor inname van de medicatie en 's avonds, in rust en zittend. Meld afwijkende waarden aan uw arts. Therapieontrouw is een van de meest voorkomende oorzaken van onvoldoende bloeddrukregulatie; neem amlodipine dagelijks in en gebruik een medicijnwekker of combineer inname met een vaste dagelijkse routine.