Bricanyl

Bricanyl on Prescriptsy

Bricanyl wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Wat is Bricanyl en waarvoor wordt het gebruikt?

Bricanyl is een geneesmiddel dat de werkzame stof terbutaline bevat en behoort tot de klasse van de selectieve bèta-2-sympathicomimetica.

In Nederland is Bricanyl geregistreerd bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) en is het verkrijgbaar in verschillende toedieningsvormen: als turbuhaler voor inhalatie, als verneveloplossing en als injectievloeistof voor gebruik in de klinische setting.

Bricanyl is uitsluitend op recept verkrijgbaar.

Het middel wordt primair gebruikt voor de snelle verlichting van bronchospasme, plotselinge vernauwing van de luchtwegen, bij astma en chronische obstructieve longziekte (COPD).

In de tweede lijn, uitsluitend in ziekenhuizen, wordt terbutaline ook intraveneus toegediend als tocolyticum om vroegtijdige weeën tijdelijk te remmen.

Astma en COPD zijn veelvoorkomende aandoeningen in Nederland. Naar schatting lijden meer dan 500.000 Nederlanders aan astma en ruim 600.000 aan COPD.

Beide aandoeningen worden gekenmerkt door episoden van luchtwegvernauwing waarbij patiënten acuut kortademig zijn, piepen of hoesten.

Bricanyl behoort tot de groep van kortwerkende bèta-2-agonisten (SABA) en fungeert als luchtwegverwijder die in dergelijke acute situaties snelle verlichting biedt.

Binnen vijf minuten na inhalatie treden de bronchusverwijdende effecten op, zodat de patiënt snel verlichting ervaart.

Bricanyl is geen onderhoudsbehandeling voor astma of COPD; het wordt uitsluitend ingezet voor verlichting van acute klachten of als noodmedicatie.

Indien u vaker dan drie tot vier keer per week Bricanyl nodig heeft, kan dit een teken zijn dat uw astma of COPD onvoldoende onder controle is en dient u uw arts te raadplegen voor aanpassing van uw onderhoudsschema.

Werkingsmechanisme van terbutaline

Terbutaline werkt door selectief te binden aan bèta-2-adrenerge receptoren die zich bevinden op de gladde spieren van de luchtwegen.

Deze receptoren zijn onderdeel van het sympathische zenuwstelsel en worden normaal gesproken gestimuleerd door adrenaline en noradrenaline.

Wanneer terbutaline aan deze receptoren bindt, activeert het een biochemische cascade: het enzym adenylaat cyclase wordt gestimuleerd, wat leidt tot verhoogde productie van cyclisch adenosinemonofosfaat (cAMP).

Het verhoogde cAMP-niveau activeert vervolgens proteïnekinase A, dat op zijn beurt myosine-lichte-ketens dephosphoryseert.

Het uiteindelijke resultaat is ontspanning van de gladde spieren in de luchtwegwand, waardoor de diameter van de bronchiolen toeneemt en de luchtstroomweerstand afneemt.

De selectiviteit van terbutaline voor bèta-2-receptoren boven bèta-1-receptoren (die voornamelijk in het hart aanwezig zijn) is de reden dat het middel minder cardiovasculaire bijwerkingen veroorzaakt dan niet-selectieve bèta-agonisten zoals adrenaline.

Desondanks kan terbutaline bij hogere doses of systemische toediening ook bèta-1-receptoren activeren, wat leidt tot verhoogde hartfrequentie en hartkloppingen.

Bij tocolytisch gebruik bindt terbutaline aan bèta-2-receptoren in de uterus (baarmoeder), wat leidt tot ontspanning van het myometrium en remming van uteriene contracties.

Dit effect is tijdelijk en wordt uitsluitend benut om de bevalling kort uit te stellen, zodat de zwangere vrouw naar een gespecialiseerd centrum kan worden overgebracht of corticosteroïden aan de foetus kunnen worden toegediend ter bevordering van longrijpheid.

Indicaties en toepassingsgebied in de Nederlandse zorgpraktijk

Bricanyl wordt in Nederland op de volgende indicaties ingezet:

• Acute bronchospasme bij astma: noodmedicatie bij acute asthma-aanval, aanvullend op eventuele onderhoudsbehandeling met inhalatiecorticosteroïden
• Bronchospasme bij COPD: verlichting van acute dyspnoe-episoden, vaak aanvullend op langwerkende bronchusverwijders
• Preventieve inhalatie voor inspanningsastma: inhalatie van terbutaline vijftien tot twintig minuten voor sportbeoefening kan de vernauwing van de luchtwegen die door lichamelijke inspanning wordt uitgelokt, voorkomen
• Tocolyse bij vroegtijdige arbeid: intraveneuze terbutaline wordt gebruikt in de klinische setting om weeënactiviteit te remmen bij zwangerschapsduur van 24 tot 34 weken, uitsluitend als overbruggingsstrategie

In de Nederlandse huisartsenpraktijk wordt Bricanyl doorgaans als noodmedicatie voorgeschreven aan patiënten met astma die ook een onderhoudsbehandeling hebben, zoals inhalatiecorticosteroïden (ICS) al dan niet gecombineerd met een langwerkende bèta-2-agonist (LABA).

De Nederlandse huisartsenrichtlijn (NHG-Standaard Astma bij volwassenen) plaatst kortwerkende bèta-2-agonisten als eerste keus voor verlichting van acute klachten.

Dosering en gebruik van Bricanyl

De dosering van Bricanyl verschilt per toedieningsvorm en per leeftijdsgroep. Het is essentieel dat u de inhalator correct gebruikt om te verzekeren dat de werkzame stof de longen bereikt. Uw apotheker of longverpleegkundige kan u de juiste inhalatietechniek aanleren.

Inhalatie via turbuhaler

De Bricanyl Turbuhaler levert 0,25 mg terbutaline per inhalatie. Volwassenen en kinderen van zes jaar en ouder nemen één tot twee inhalaties (0,25 tot 0,5 mg) bij klachten.

De maximale dosering is twee inhalaties per keer, vier keer per dag.

Tijdens een ernstige astma-aanval kan de arts hogere doses voorschrijven, maar dit dient altijd onder medisch toezicht te gebeuren.

Wanneer meer dan zes tot acht inhalaties per dag nodig zijn, is dit een signaal van slecht gecontroleerd astma dat nadere evaluatie vereist.

Verneveloplossing

De verneveloplossing bevat 2,5 mg terbutaline per 2,5 mL.

Volwassenen en kinderen ouder dan zes jaar vernevelen 2,5 tot 5 mg per vernevelbeurt, drie tot vier keer per dag. De verneveling duurt doorgaans vijf tot tien minuten.

Verneveling wordt voornamelijk gebruikt bij patiënten die de turbuhaler of dosisaerosol niet goed kunnen bedienen, zoals jonge kinderen (met gezichtsmasker) of ernstig zieke patiënten.

Subjectane injectie

De injectievloeistof van Bricanyl (0,5 mg/mL) wordt uitsluitend in de klinische of spoedeisende hulp setting toegediend. De gebruikelijke subjectane dosering is 0,25 mg, eventueel na vijftien minuten te herhalen tot een maximale dosis van 0,5 mg per vier uur.

Tocolytische toediening

Bij tocolyse wordt terbutaline intraveneus toegediend als infuus, uitsluitend in een ziekenhuissetting. De begindosering is 5 microg/min, geleidelijk verhoogd tot maximaal 20 tot 25 microg/min totdat de weeënactiviteit stopt. Continue foetale monitoring en moederlijke hartbewaking zijn vereist.

Vergoeding en verstrekkingsbeleid in Nederland

Bricanyl valt in Nederland onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) en wordt vergoed vanuit de basisverzekering wanneer het is voorgeschreven door een bevoegde arts voor een erkende indicatie.

Patiënten dienen eerst hun jaarlijks eigen risico (385 euro in 2025) te voldoen voordat de verzekeraar de kosten vergoedt.

Via online medisch consult bij een geregistreerde Nederlandse arts kan een recept voor Bricanyl worden verkregen, mits aan de klinische criteria is voldaan en de indicatie astma of COPD is bevestigd.

Het KNMP (Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie) heeft Bricanyl opgenomen in het Farmacotherapeutisch Kompas als middel van eerste keus bij acute bronchospasme.

Apothekers kunnen bij aflevering een bijsluiter in het Nederlands verstrekken en geven toelichting op de juiste gebruikstechniek van de turbuhaler.

Bijwerkingen van Bricanyl

Terbutaline kan bijwerkingen veroorzaken, hoewel niet iedereen deze ondervindt. De meest voorkomende bijwerkingen zijn het gevolg van de farmacologische werking van bèta-2-stimulatie en zijn doorgaans mild van aard.

Zeer vaak voorkomende bijwerkingen (meer dan 1 op 10 gebruikers)

• Tremor (bevering) van de handen of vingers, treedt op bij een groot deel van de gebruikers, met name bij hogere doseringen. Het is een direct gevolg van bèta-2-stimulatie in de skeletspieren
• Hartkloppingen (palpitaties) en verhoogde hartfrequentie (tachycardie)
• Hoofdpijn, die doorgaans na de eerste weken van gebruik afneemt

Vaak voorkomende bijwerkingen (1 op de 10 tot 1 op de 100 gebruikers)

• Spierkrampen in de benen of armen
• Zenuwachtigheid, angst of onrust
• Slaapproblemen (insomnie)
• Hypokaliemie (verlaagd kaliumgehalte in het bloed) bij gebruik van hoge doses
• Droge mond, keel of milde keelirritatie direct na inhalatie

Soms voorkomende bijwerkingen (1 op de 100 tot 1 op de 1.000 gebruikers)

• Misselijkheid
• Duizeligheid, met name bij snel opstaan
• Verhoogde bloedsuikerspiegel, extra controle bij diabetes mellitus
• Lichte daling van de bloeddruk

Zelden voorkomende bijwerkingen (minder dan 1 op de 1.000 gebruikers)

• Paradoxale bronchospasme: de luchtwegen vernauwen juist na inhalatie. Indien dit optreedt, stop dan onmiddellijk met gebruik en bel 112 of raadpleeg uw arts
• Ernstige allergische reacties, waaronder angio-oedeem (zwelling van gezicht, lippen, keel) en urticaria (galbulten)

Contra-indicaties en waarschuwingen

Bricanyl is gecontra-indiceerd bij patiënten met een bekende overgevoeligheid voor terbutaline of een van de hulpstoffen. Het gebruik dient met grote voorzichtigheid te worden overwogen bij patiënten met:

• Ernstige hart- en vaatziekten, waaronder onstabiele angina pectoris, recent myocardinfarct of ernstige hartritmestoornissen
• Hyperthyreoïdie (schildklieroverfunctie)
• Hypertrofische obstructieve cardiomyopathie
• Feochromocytoom (zeldzame bijniertumor)
• Diabetes mellitus (risico op hyperglykemie en hypokaliemie)

Interacties met andere geneesmiddelen

Gelijktijdig gebruik van de volgende geneesmiddelen vereist extra aandacht:

• Niet-selectieve bètablokkers (propranolol, nadolol): antagoniseren het effect van terbutaline en kunnen ernstige bronchospasme uitlokken. Deze combinatie dient te worden vermeden; indien absoluut noodzakelijk, gebruik dan een cardioselectieve bètablokker (metoprolol, atenolol) met extra monitoring
• MAO-remmers en tricyclische antidepressiva: versterken de cardiovasculaire bijwerkingen van terbutaline
• Andere sympathicomimetica (adrenaline, efedrine): additief risico op tachycardie en hypertensie
• Xanthinederivaten (theofylline), corticosteroïden en kaliumdepleterende diuretica: verhogen het risico op hypokaliemie bij gelijktijdig gebruik met hoge doses terbutaline
• Digoxine: hypokaliemie verhoogt het risico op digoxinetoxiciteit

Gebruik tijdens zwangerschap en borstvoeding

Terbutaline passeert de placentabarrière en gaat over in de foetale circulatie.

Kortdurend tocolytisch gebruik van intraveneus terbutaline is geaccepteerd in de klinische setting voor remming van vroegtijdige arbeid tussen 24 en 34 weken zwangerschapsduur, maar langdurig gebruik of gebruik via inhalatie als tocolyticum wordt niet aanbevolen.

Bij gebruik door de moeder tijdens bevalling of vlak daarna kan de pasgeborene een verhoogde hartfrequentie en tijdelijke hypoglykemie vertonen; neonatale monitoring is dan aangewezen.

Terbutaline gaat over in moedermelk, maar in zodanig kleine concentraties dat nadelige effecten bij zuigelingen die borstvoeding krijgen niet worden verwacht. Desondanks dient een arts de verhouding tussen voordelen en risico's bij individuele patiënten te beoordelen.

Opslag en houdbaarheid

Bewaar Bricanyl op kamertemperatuur (15 tot 25 graden Celsius), buiten het bereik van kinderen. De turbuhaler dient rechtop te worden bewaard en beschermd tegen vocht.

Zorg dat de dop altijd gesloten is wanneer de turbuhaler niet in gebruik is. Gebruik het middel niet na de op de verpakking vermelde uiterste gebruiksdatum.

Geef ongebruikte of verlopen geneesmiddelen nooit aan anderen en lever ze in bij uw apotheek voor correcte verwijdering.

Praktische informatie voor patiënten in Nederland

Bij vragen over uw geneesmiddel kunt u terecht bij uw apotheek (KNMP-geregistreerd) of uw huisarts.

Bij acute benauwdheid die niet reageert op terbutaline of verergert, bel dan onmiddellijk 112.

Voor vragen over bijwerkingen kunt u zelf een melding doen via de website van Lareb (lareb.nl) of uw arts vragen dit namens u te doen.

Het Vergiftigingen Informatie Centrum is bereikbaar op 0800-0099 (24 uur per dag, 7 dagen per week) bij vermoeden van een overdosis of onbedoelde inname door kinderen.

Uw apotheker controleert of Bricanyl past bij uw andere geneesmiddelen en geeft u bij aflevering uitleg over de juiste inhalatietechniek. Zorg dat u weet hoe u de turbuhaler correct gebruikt: draai de onderdop open, houd de turbuhaler verticaal en adem krachtig en diep in via het mondstuk. Adem daarna langzaam uit via de neus. Na gebruik altijd de dop sluiten. Controleer regelmatig hoeveel doses er nog in de turbuhaler zitten via het doseertellervenster.