Kliogest

Kliogest on Prescriptsy

Kliogest wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Kliogest is een continu-gecombineerde hormoonvervangingstherapie (HVT) die estradiol (2 mg) en norethisteron (1 mg) bevat in een dagelijkse tablet zonder behandelvrije weken.

Het is bestemd voor postmenopausale vrouwen (minimaal een jaar na de laatste menstruatie) die last hebben van oestrogeendeficientiesymptomen of die bescherming zoeken tegen osteoporose.

Het CBG heeft Kliogest in Nederland geregistreerd voor beide indicaties.

Het continu-gecombineerde schema voorkomt de maandelijkse menstruatie die bij andere HVT-preparaten optreedt, wat voor veel vrouwen een voordeel is.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten uitvoeren voor vrouwen in de menopauze en postmenopauze.

Meer informatie over hormoonvervangingstherapie vindt u op onze pagina over Femoston Conti .

Informatie over botbescherming bij postmenopausale vrouwen is beschikbaar op thuisarts.nl en via de Nederlandse Menopauze Vereniging (menopauze.nl).

Werkzame stoffen en farmacologische classificatie van Kliogest

Kliogest bevat twee werkzame stoffen: estradiol (2 mg per tablet, als estradiol halfhydraat) en norethisteron (1 mg per tablet).

Estradiol is het meest actieve endogene oestrogeen en is chemisch identiek aan het oestrogeen dat de ovaria produceren tijdens de vruchtbare levensfase.

Norethisteron is een synthetisch progestageen (C-19-nortestosteronderivaat) dat oestrogeenreceptoren op het endometrium antagoneert en endometriumproliferatie voorkomt.

Estradiol is geclassificeerd als ATC-groep G03CA03; norethisteron als G03DC02. Kliogest (de combinatie) valt onder ATC G03FA01. Kliogest is ontwikkeld door Novo Nordisk en is in Nederland verkrijgbaar op recept. Het is beschikbaar in verpakkingen van 28 en 84 tabletten.

Orale estradiol heeft een biologische beschikbaarheid van slechts 5 procent door uitgebreid first-pass metabolisme in de lever, waarbij estradiol deels wordt omgezet in het minder actieve estron.

Bij transdermale HVT (pleister, gel) wordt dit first-pass effect vermeden, wat lagere doses mogelijk maakt en een gunstiger risicoprofiel geeft voor VTE.

Kliogest is een oraal preparaat; bij verhoogd VTE-risico kan de arts een transdermaal alternatief overwegen.

De menopauze en oestrogeendeficientie: klinische achtergrond

De menopauze is de definitieve stopzetting van de menstruatiecyclus en wordt vastgesteld na twaalf aaneengesloten maanden zonder menstruatie.

In Nederland is de gemiddelde leeftijd bij menopauze 51,3 jaar (range 40-58 jaar).

De oorzaak is de progressieve uitputting van de eierstokfollikels, wat leidt tot een daling van de oestradiol- en progesteronproductie.

De verlaging van de oestradiolspiegel (van 200-600 pmol/l in de premenopauze naar minder dan 100 pmol/l na de menopauze) heeft gevolgen voor vrijwel alle orgaansystemen.

Vasomotorische symptomen (opvliegers, nachtzweten) zijn de meest frequente klachten en worden ervaren door 60 tot 80 procent van de postmenopausale vrouwen.

Ze ontstaan door thermoregulatoire instabiliteit in de hypothalamus als gevolg van lage oestradiolspiegels. Opvliegers kunnen ernstig invaliderend zijn, de slaap verstoren en de levenskwaliteit sterk verminderen.

HVT is de meest effectieve behandeling voor vasomotorische symptomen.

Urogenitale atrofie treft op langere termijn het merendeel van de postmenopausale vrouwen.

Lage oestradiolspiegels leiden tot atrofie van het vaginale epitheel, verdunning van de vaginawand, vermindering van lubricatie, stijging van de vaginale pH (waardoor vaginale infecties vaker optreden) en atrofische veranderingen van de urethrale mucosa (frequente mictie, urgentie, recidiverende blaasinfecties).

Kliogest is effectief voor beide componenten van urogenitale atrofie.

Postmenopauzale osteoporose is een langetermijngevolg van oestrogeendeficientie.

Oestrogeen remt de osteoclastenactiviteit; bij verlies van oestrogeen neemt de botresorptie versneld toe, wat leidt tot afname van de botmineraaldichtheid en een verhoogd fractuurrisico.

Wervelfracturen, heupfracturen en polsfracturen zijn de meest klinisch relevante complicaties.

HVT is bewezen effectief in het behoud van de botmineraaldichtheid en de verlaging van het fractuurrisico bij postmenopausale vrouwen.

Hoe werkt Kliogest: het gecombineerde oestrogeen-progestageen mechanisme

Estradiol bindt aan oestrogeenreceptoren (ER-alfa en ER-beta) in de kernen van doelcellen.

In de hypothalamus verbetert estradiol de centrale thermoregulatie door modulatie van noradrenerge en serotoninerge circuits, wat opvliegers onderdrukt.

In het urogenitale stelsel stimuleert estradiol de proliferatie van vaginaal epitheel, verhoogt het glycogeengehalte (substraat voor Lactobacillus, wat de vaginale pH verlaagt naar beschermende acidische waarden), verbetert de lubricatie en onderhoudt de elasticiteit van de urethrale wand.

In het skelet remt estradiol osteoclastendifferentiatie en activiteit via OPG/RANK-L-signaaltransductie: estradiol verhoogt de productie van osteoprotegerine (OPG), een remmende factor voor osteoclastrijping, en verlaagt de productie van RANK-L (receptor activator of NF-kB ligand), een bevorderende factor voor osteoclasten.

Het netto effect is een verlaging van de botresorptie en een betere botbalans.

Bij vrouwen die vroeg na de menopauze met HVT starten, is het verlies van botmasse stop te zetten of zelfs te reverteren.

Norethisteron is toegevoegd om het endometrium te beschermen. Ongebalanceerd oestrogeen stimuleert de endometriumgroei (proliferatie en hyperplasie), wat bij langdurige blootstelling kan leiden tot endometriumcarcinoom.

Norethisteron differentieert het endometrium van proliferatief naar secretoir en induceert periodieke afschilfering of (bij continu toediening) atrofie van het endometrium.

Bij het continue schema van Kliogest is er geen cyclische onttrekkingsbloeding; het endometrium wordt inactief gehouden door de continue progesteronwerking, wat na verloop van tijd tot amenorroe leidt.

Kliogest versus Femoston Conti: keuze tussen continu-gecombineerde HVT-preparaten

Kliogest (estradiol 2 mg/norethisteron 1 mg) en Femoston Conti (estradiol 1 mg/didrogesteron 5 mg en estradiol 0,5 mg/didrogesteron 2,5 mg) zijn beide continu-gecombineerde HVT-preparaten maar verschillen in het progestageen, de estradioldosis en het bijwerkingenprofiel.

Norethisteron (in Kliogest) heeft een lichte androgene en anabole activiteit en is geassocieerd met een iets groter risico op borstkanker bij langdurig gebruik in vergelijking met didrogesteron.

Didrogesteron (in Femoston Conti) is een progesteronderivaat met een gunstigere selectiviteit voor de progesteronreceptor en geen androgene bijwerkingen; de beschikbare epidemiologische data suggereren een gunstiger borstkankerprofiel.

Kliogest bevat een hogere estradioldosis (2 mg versus 1 mg of 0,5 mg in Femoston Conti), wat het geschikt maakt voor vrouwen met ernstiger vasomotorische symptomen die onvoldoende reageren op lagere estradioldoses.

De keuze tussen deze preparaten wordt in overleg met de arts gemaakt, rekening houdend met de ernst van de symptomen, het risicoprofiel en de voorkeur van de patient.

Baten-risicoverhouding van Kliogest: richtlijnen en aanbevelingen

De NVOG-richtlijn Menopauze (2023) en de NHG-standaard Menopauze benadrukken dat de baten-risicoverhouding van HVT individueel moet worden beoordeeld.

De voornaamste risico's zijn een licht verhoogd risico op borstkanker bij langdurig gebruik (meer dan vijf jaar) en een verhoogd risico op veneuze trombo-embolie (met name bij oraal HVT en bij vrouwen met risicofactoren).

Deze risico's dienen te worden afgewogen tegen de aanzienlijke voordelen: vermindering van vasomotorische symptomen, verbetering van urogenitale klachten, behoud van botmineraaldichtheid en de mogelijke cardiovasculaire bescherming bij vrouwen die vroeg na de menopauze starten.

De WHI-studie (Women's Health Initiative, gepubliceerd in 2002) wekte aanvankelijk grote bezorgdheid over HVT vanwege verhoogde risico's op borstkanker, cardiovasculaire events en beroerte.

Heranalyse van de WHI-data en latere studies hebben aangetoond dat de risico's sterk afhangen van het type HVT, de leeftijd van de vrouw, de tijd na de menopauze en de duur van het gebruik.

Het "timing hypothesis" stelt dat HVT gestart binnen tien jaar na de menopauze of voor de leeftijd van 60 jaar een gunstiger cardiovasculair profiel heeft; bij starten op latere leeftijd of ver na de menopauze overheersen de risico's.

In de Nederlandse praktijk adviseert de NVOG het gebruik van HVT te beperken tot de kortst mogelijke duur die nodig is voor de beoogde indicatie, te starten op de laagst effectieve dosis, en de baten-risicoverhouding jaarlijks te herbeoordelen.

Patienten dienen goed te worden geïnformeerd over de voordelen en risico's van HVT zodat zij een geïnformeerde keuze kunnen maken.

Kliogest en botstofwisseling: osteoporosepreventie

Postmenopausale osteoporose is een van de meest relevante aandoeningen voor postmenopausale vrouwen in Nederland.

De Nederlandse incidentie van heupfracturen bedraagt circa 16.000 per jaar, met aanzienlijke mortaliteit en morbiditeit.

HVT vermindert het risico op wervelfracturen met 30 tot 50 procent en het risico op heupfracturen met 20 tot 30 procent bij postmenopausale vrouwen.

Kliogest is geregistreerd voor de preventie van postmenopausale osteoporose bij vrouwen met een verhoogd fractuurrisico voor wie alternatieve behandelingen zoals bisfosfonaten, denosumab of raloxifen niet geschikt zijn of niet worden verdragen.

In de vroege postmenopauze (minder dan tien jaar na de menopauze) is HVT bijzonder effectief voor botbehoud, omdat de botresorptie in deze periode het sterkst is.

Kliogest verhoogt de botmineraaldichtheid van de lumbale wervelkolom en het heupgewricht significant bij postmenopausale vrouwen.

Het botbeschermende effect houdt aan zolang HVT wordt gebruikt.

Bij staken van Kliogest treedt versneld botverlies op dat vergelijkbaar is met de postmenopausale botverliesnelheid van onbehandelde vrouwen; het behandelvoordeel neemt binnen enkele jaren af.

Vrouwen die Kliogest staken vanwege langdurig gebruik, worden geadviseerd over te stappen op een alternatief botbeschermend middel als het fractuurrisico hoog blijft.

Kliogest en cardiovasculaire gezondheid

De relatie tussen HVT en cardiovasculaire uitkomsten is complex en afhankelijk van timing, leeftijdsgroep en type hormonen.

Bij vrouwen die Kliogest starten binnen tien jaar na de menopauze (de zogenoemde "venster van opportuniteit") zijn er aanwijzingen voor een gunstig effect op het cardiovasculaire risico.

Estradiol heeft vasoprotectieve eigenschappen: het verbetert de endotheelfunctie, remt de oxidatieve modificatie van LDL, heeft een gunstig effect op het lipidenpatroon (verlaging van LDL, verhoging van HDL) en heeft een antiatherogeen effect in vroege stadia van atherosclerose.

Bij vrouwen die HVT starten meer dan tien jaar na de menopauze of bij vrouwen boven de 60 jaar zijn er echter aanwijzingen voor een ongunstig cardiovasculair effect, wat in verband wordt gebracht met reeds bestaande subklinische atherosclerose die door oestrogeen kan worden gedestabiliseerd.

De NVOG en NHG adviseren daarom terughoudendheid bij het starten van Kliogest bij vrouwen ouder dan 60 jaar of bij vrouwen die meer dan tien jaar geleden de menopauze hebben bereikt, tenzij er een dwingende indicatie is.

Vergoeding en toegang tot Kliogest in Nederland

Kliogest is beschikbaar op recept bij alle KNMP-geregistreerde apotheken in Nederland.

Het middel is opgenomen in het GVS en wordt vergoed via de Zorgverzekeringswet (Zvw) bij de geregistreerde indicaties (symptomatische oestrogeendeficientie en osteoporosepreventie).

Patienten betalen het eigen risico (€385 per jaar in 2024). Bij vrouwen met borstkanker in de voorgeschiedenis is Kliogest gecontraïndiceerd en niet vergoedbaar via de basisverzekering voor HVT-indicatie.

Via Prescriptsy kunnen postmenopausale vrouwen een online consult aanvragen bij een CBG-geregistreerde arts die de indicatie voor HVT beoordeelt, het risicoprofiel in kaart brengt en de meest geschikte HVT-optie bespreekt.

Na beoordeling kan een recept worden uitgeschreven dat bij elke apotheek in Nederland kan worden ingeleverd.

Voor meer informatie over menopauze, HVT en de beschikbare opties verwijzen wij naar thuisarts.nl, de NVOG-website (nvog.nl) en de Nederlandse Menopauze Vereniging (menopauze.nl).