Relpax

Relpax on Prescriptsy

Relpax wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Relpax is de merknaam voor eletriptan, een selectieve serotonine 5-HT1B/1D-receptoragonist (triptaan) van de tweede generatie die wordt gebruikt voor de acute behandeling van migraineaanvallen met of zonder aura bij volwassenen.

Relpax is in Nederland door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) geregistreerd en verkrijgbaar als filmomhulde tabletten van 40 mg.

Eletriptan onderscheidt zich van andere triptanen door een snelle werking, een langere werkingsduur en een lagere terugkeerincidentie, wat het middel aantrekkelijk maakt voor patienten met langdurige of recidiverende migraineaanvallen.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten aanbieden voor migraine en hoofdpijn. Meer informatie over verwante migrainebehandelingen vindt u op onze pagina's over Sumatriptan en Rizatriptan.

Werkzame stof en farmacologische eigenschappen van eletriptan

Eletriptan is chemisch een indoolderivaat dat selectief bindt aan de serotonine 5-HT1B- en 5-HT1D-receptoren met hoge affiniteit, en in mindere mate aan 5-HT1F-receptoren. De ATC-code is N02CC06.

Eletriptan heeft een lipofielere structuur dan de eerste-generatie triptanen (zoals sumatriptan), wat een betere passage over de bloed-hersenbarrière en daardoor sterkere centrale effecten mogelijk maakt.

Na orale toediening heeft eletriptan een biologische beschikbaarheid van ongeveer 50 procent (beduidend hoger dan sumatriptan's 14 procent), een tijd tot piekplasmaconcentratie (Tmax) van 1-2 uur, en een eliminatiehalfwaardetijd van 4 uur.

Voedsel kan de absorptie vertragen, wat het begin van werking met ongeveer 30 minuten kan uitstellen.

Eletriptan wordt voornamelijk in de lever gemetaboliseerd door cytochroom P450 3A4 (CYP3A4), wat klinisch relevant is omdat krachtige CYP3A4-remmers de spiegels significant kunnen verhogen.

Ongeveer 10 procent van eletriptan wordt uitgescheiden als onveranderde stof via de urine.

De langere halfwaardetijd vergeleken met sumatriptan (2 uur) en andere triptanen geeft eletriptan een lagere incidentie van hoofdpijnterugkeer (recurrent headache), een belangrijk probleem bij triptaanbehandeling.

Werkingsmechanisme bij migraine

Migraine is een neurovasculaire aandoening waarbij een complex samenspel van genetische aanleg, neurologische hyperexcitabiliteit en vasculaire veranderingen een karakteristieke aanval veroorzaakt.

Tijdens de hoofdpijnfase treedt activatie op van het trigeminovasculaire systeem: perivasculaire trigeminale zenuwuiteinden rond de meningeale bloedvaten geven pro-inflammatoire neuropeptiden af (CGRP, calcitonin gene-related peptide; substance P; neurokinine A), wat leidt tot neurogene ontsteking, vaatdilatatie en pijntransmissie naar de trigeminokernen in de hersenstam.

Eletriptan werkt op drie niveaus om de migraineaanval te couperen:

• Vasoconstrictie van gedilateerde craniale vaten via agonisme op 5-HT1B-receptoren in de vaatwand, waardoor de pijnlijke vaatuitzetting wordt tegengegaan.
• Remming van de afgifte van CGRP en andere neuropeptiden uit trigeminale zenuwuiteinden via presynaptische 5-HT1D-receptoren, waardoor de neurogene ontsteking wordt onderdrukt.
• Centrale remming van nociceptieve transmissie in de trigeminokernen van de hersenstam via 5-HT1B/1D-receptoren, wat mogelijk wordt gefaciliteerd door de betere penetratie over de bloed-hersenbarrière.

Het nettoresultaat is couperen van de hoofdpijn en geassocieerde symptomen (misselijkheid, braken, fotofobie, fonofobie) binnen 30-60 minuten na inname, met maximaal effect na 2 uur.

Eletriptan is effectief in alle fasen van de migraineaanval, maar werkt het beste wanneer het zo snel mogelijk na het begin van de hoofdpijnfase wordt ingenomen.

Indicaties en klinische toepassingen in Nederland

Relpax is geregistreerd voor de acute behandeling van de hoofdpijnfase van migraineaanvallen met of zonder aura bij volwassenen (18 jaar en ouder).

Het middel is niet geïndiceerd voor profylaxe (preventie) van migraine, noch voor behandeling van cluster hoofdpijn, basilaire migraine, hemiplegische migraine of oftalmoplegische migraine.

Volgens de NHG-standaard Hoofdpijn wordt migraine in de huisartsenpraktijk stapsgewijs behandeld: stap 1 is paracetamol 1000 mg of een NSAID (ibuprofen 600-800 mg, diclofenac 50-100 mg, naproxen 500-1000 mg); stap 2 is een triptaan, waarbij sumatriptan vaak als eerste keus wordt gebruikt vanwege ervaring, beschikbaarheid en kosten.

Eletriptan wordt als alternatief gebruikt bij patienten die onvoldoende reageren op sumatriptan, last hebben van terugkerende hoofdpijn, of een langere werkingsduur nodig hebben.

Bij frequent migraine (meer dan 2 aanvallen per week of uitgebreide invaliditeit) is profylactische behandeling geïndiceerd, bijvoorbeeld met propranolol, metoprolol, topiramaat, valproaat, flunarizine of een CGRP-antagonist (erenumab, fremanezumab, galcanezumab).

Vergelijking met andere triptanen

Triptanen verschillen in snelheid van werking, werkingsduur, cardiovasculaire selectiviteit en kans op bijwerkingen.

Sumatriptan, de eerste triptaan, heeft een snel begin maar korte werkingsduur (halfwaardetijd 2 uur), met relatief hoge terugkeerincidentie (30-40 procent).

Rizatriptan heeft een snellere absorptie en werking dan sumatriptan. Zolmitriptan heeft een vergelijkbaar profiel.

Eletriptan heeft een langere halfwaardetijd (4 uur) en daardoor lagere terugkeerincidentie (20-25 procent), en wordt beschouwd als een van de meest effectieve triptanen in hoofd-tot-hoofd-vergelijkingen.

Frovatriptan heeft de langste halfwaardetijd (26 uur) en wordt vooral gebruikt bij menstruele migraine of lange aanvallen, maar heeft een tragere werking.

Almotriptan heeft een gemiddeld profiel met goed bijwerkingenprofiel.

In Nederland zijn sumatriptan, rizatriptan, zolmitriptan, eletriptan, almotriptan en frovatriptan verkrijgbaar. Sumatriptan is het breedst beschikbaar en goedkoopst als generiek middel.

Eletriptan is als merkgeneesmiddel (Relpax) in Nederland vaak iets duurder, maar biedt voordelen voor patienten die een langere werkingsduur of lagere terugkeerincidentie nodig hebben.

Dosering en juiste gebruik

De standaarddosis Relpax is 40 mg (één tablet) zo snel mogelijk na het begin van de hoofdpijnfase.

Belangrijk: neem eletriptan niet in tijdens de aura-fase; wachten tot de hoofdpijn begint is aanbevolen. De tablet wordt doorgeslikt met water. Voedsel kan de absorptie vertragen.

Bij onvolledige respons en terugkeer van de hoofdpijn binnen 24 uur kan een tweede dosis van 40 mg worden ingenomen na minimaal 2 uur sinds de eerste dosis.

De maximale dagdosis is 80 mg.

Als de eerste dosis geen enkel effect heeft, dient geen tweede dosis voor dezelfde aanval te worden genomen; gebruik in dat geval paracetamol of een NSAID.

Bij onvoldoende respons kan in overleg met de arts de startdosering worden verhoogd naar 80 mg voor volgende aanvallen.

Maximaal 10 dagen triptaangebruik per maand om medicatiegebonden hoofdpijn te voorkomen.

Contra-indicaties en cardiovasculair veiligheidsprofiel

Eletriptan is gecontraïndiceerd bij patienten met ischemische hartziekte, eerder myocardinfarct, coronaire vasospasmen (Prinzmetal-angina), perifere vaatziekte, CVA of TIA in voorgeschiedenis, en ongecontroleerde hypertensie.

Voor de eerste voorschrijving is een cardiovasculaire risicobeoordeling aanbevolen.

Bij patienten met risicofactoren (leeftijd > 40 jaar voor mannen of postmenopauzaal voor vrouwen, roken, hypertensie, diabetes, hypercholesterolemie, familiaire coronaire ziekte) kan een ECG en eventueel inspanningsonderzoek worden overwogen voordat triptanen worden voorgeschreven.

De zogenaamde "triptan chest symptoms" (drukkende of beknellende pijn in de borst, keel en nek, die 1-2 uur aanhoudt) komen voor bij 3-5 procent van de gebruikers.

Deze symptomen zijn meestal niet van cardiale oorsprong, maar kunnen angina mimiken.

Onderscheid is klinisch niet altijd mogelijk; bij ernstige of aanhoudende klachten, uitstraling naar arm of kaak, zweten, kortademigheid of misselijkheid is onmiddellijke medische evaluatie (112) geïndiceerd.

Interacties met andere geneesmiddelen

De belangrijkste interactie van eletriptan is met krachtige CYP3A4-remmers.

Middelen als ketoconazol, itraconazol, erytromycine, claritromycine, josamycine, ritonavir, indinavir en nelfinavir verhogen de plasmaspiegel van eletriptan significant (2-6 maal) en kunnen daardoor bijwerkingen versterken.

Gebruik van eletriptan binnen 72 uur na deze middelen is gecontraïndiceerd. Matige CYP3A4-remmers zoals fluconazol, diltiazem, verapamil en grapefruitsap dienen met voorzichtigheid te worden gebruikt.

Gelijktijdig gebruik van eletriptan met ergotalkaloïden (ergotamine, dihydroergotamine), methysergide of een ander triptaan is gecontraïndiceerd vanwege het risico op additive vasoconstrictie en cardiovasculaire complicaties. Tussen eletriptan en een ander triptaan/ergotamine dient minimaal 24 uur te liggen.

Combinatie van eletriptan met SSRI's, SNRI's, MAO-remmers of andere serotonerge middelen vergroot in theorie het risico op serotoninesyndroom, hoewel het klinische risico in de praktijk beperkt is. Combinatie met MAO-remmers is gecontraïndiceerd.

Bijwerkingen en monitoring

De meest voorkomende bijwerkingen van eletriptan zijn asthenie, hoofdpijn, duizeligheid, paresthesieën, warmte- en flushgevoel, misselijkheid, droge mond en "triptan chest symptoms" (drukkende borst-, keel- en nekspanning).

Deze zijn meestal licht, kortdurend en verdwijnen binnen 1-2 uur.

Ernstige cardiovasculaire bijwerkingen (myocardinfarct, ventriculaire aritmieen, coronaire vasospasmen, CVA) zijn zeer zeldzaam maar beschreven, vooral bij patienten met bestaande coronaire ziekte.

Een belangrijk aandachtspunt is medicatiegebonden hoofdpijn (MOH, medication overuse headache) bij frequent triptaangebruik.

Patienten dienen hun gebruik bij te houden; bij meer dan 10 dagen triptaangebruik per maand gedurende 3 maanden is profylactische behandeling geïndiceerd en is verwijzing naar de neuroloog aan te raden.

Relpax en het Nederlandse zorgstelsel

Relpax (eletriptan) is in Nederland opgenomen in de basisverzekering (Zorgverzekeringswet) en wordt vergoed via het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS), mits voorgeschreven voor een geregistreerde indicatie.

Er kan een eigen bijdrage van toepassing zijn omdat eletriptan duurder is dan het referentiegeneesmiddel sumatriptan. Het eigen risico (€385/jaar in 2026) is van toepassing.

Generieke eletriptan is in Nederland beschikbaar en wordt door sommige verzekeraars geprefereerd voor volledige vergoeding.

Relpax is uitsluitend verkrijgbaar op doktersvoorschrift via een KNMP-apotheek. Voorschrijvers zijn huisartsen, neurologen en eventueel spoedeisende hulpartsen. Online consulten via Prescriptsy zijn mogelijk voor herhaalrecepten bij eerder gestabiliseerde patienten die goed reageren op eletriptan en geen nieuwe cardiovasculaire risicofactoren hebben.

Veelgestelde vragen over Relpax

Hoe snel werkt Relpax?

Eletriptan begint te werken binnen 30-60 minuten na inname, met maximaal effect na 2 uur.

Bij ongeveer 65-70 procent van de gebruikers is er significante pijnreductie binnen 2 uur, en bij 30-40 procent is de pijn volledig verdwenen.

De werkingssnelheid is vergelijkbaar met sumatriptan maar met een lagere terugkeerincidentie.

Wat moet ik doen als Relpax niet werkt?

Als 40 mg eletriptan geen enkel effect heeft, neem dan geen tweede dosis voor dezelfde aanval. Gebruik paracetamol 1000 mg of een NSAID (ibuprofen 600-800 mg).

Voor de volgende aanval kan de dosis worden verhoogd naar 80 mg of kan een ander triptaan worden geprobeerd.

Sommige patienten reageren beter op een specifiek triptaan dan op een ander. Bespreek met uw huisarts als eletriptan herhaaldelijk onvoldoende effectief is.

Kan ik Relpax tijdens de aura gebruiken?

Nee, eletriptan werkt het beste wanneer het wordt ingenomen bij het eerste teken van de hoofdpijnfase, niet tijdens de aura.

De aura is een fase van neurologische symptomen (zien van lichtflitsen, zigzaglijnen, tintelingen, spraakproblemen) die 5-60 minuten voorafgaat aan de hoofdpijn.

Innemen tijdens de aura heeft geen bewezen voordeel en kan zelfs minder effectief zijn.

Hoe vaak per maand mag ik Relpax gebruiken?

Maximaal 10 dagen per maand om medicatiegebonden hoofdpijn te voorkomen. Als u vaker triptanen nodig heeft, is profylactische migrainebehandeling geïndiceerd. Neem in dat geval contact op met uw huisarts voor evaluatie en verwijzing naar een neuroloog.

Mag ik Relpax gebruiken tijdens zwangerschap?

Eletriptan wordt niet aanbevolen tijdens zwangerschap tenzij strikt noodzakelijk en na overleg met de behandelend arts.

Beperkte humane data suggereren geen sterk teratogeen effect, maar veiligheidsgegevens zijn niet volledig. Paracetamol is de voorkeursbehandeling voor migraine tijdens zwangerschap.

Borstvoeding: na inname van Relpax dient gedurende 24 uur geen borstvoeding te worden gegeven.

Kan ik Relpax combineren met NSAIDs?

Ja, combinatie van eletriptan met paracetamol of een NSAID (bijvoorbeeld naproxen 500 mg) is veilig en kan effectiever zijn dan een triptaan alleen bij sommige patienten.

Combinatiebehandeling is een gangbare strategie bij patienten met onvolledige respons op monotherapie. Bespreek dit met uw huisarts.

Conclusie en advies voor patienten

Relpax (eletriptan) is een effectief, snel en relatief lang werkend triptaan voor de acute behandeling van migraineaanvallen bij volwassenen.

De langere halfwaardetijd dan sumatriptan geeft een lagere terugkeerincidentie en maakt het middel aantrekkelijk voor patienten met langdurige migraineaanvallen of frequente recidief na aanvankelijke respons.

Cardiovasculaire contra-indicaties en risicobeoordeling voor de eerste voorschrijving zijn essentieel.

Gebruik niet meer dan 10 dagen per maand om medicatiegebonden hoofdpijn te voorkomen; bij frequent migraine is profylactische behandeling geïndiceerd.

Meld zorgwekkende bijwerkingen aan uw huisarts of meld ze via Lareb. Raadpleeg altijd uw behandelend arts of KNMP-apotheker voor persoonlijk medicatieadvies.

Geen recept van uw huisarts?
Voor stabiele migraine-patiënten kan online consult een efficiënte route bieden. Lees hoe herhaalrecept Relpax via online consult werkt.