Diflucan

Diflucan on Prescriptsy

Diflucan wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Diflucan (fluconazol) is een triazool-antimycoticum dat door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) in Nederland is geregistreerd voor de behandeling van uiteenlopende schimmelinfecties, van oppervlakkige candida-infecties tot ernstige invasieve mycosen zoals cryptokokkenmeningitis.

Fluconazol was bij introductie in 1990 een farmacologische doorbraak: het eerste orale antimycoticum met systemische beschikbaarheid dat selectief en effectief werkte tegen een breed spectrum van pathogene schimmels zonder de ernstige nefrotoxiciteit van het toenmalige gouden standaard amphotericine B.

Vandaag de dag is fluconazol een van de meest voorgeschreven antimycotica wereldwijd, opgenomen op de Essentiële Geneesmiddelenlijst van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

In Nederland is Diflucan uitsluitend op recept verkrijgbaar, met uitzondering van de 150 mg eendosiscapsule voor vaginale candidiasis die als zelfzorgmiddel via de apotheek beschikbaar is.

Prescriptsy biedt online medische consultatie voor patiënten die informatie of begeleiding zoeken bij candida-infecties. Gerelateerde behandelingen zijn te vinden op onze pagina's over Nizoral en itraconazol .

Werkzame stof en farmacologische klasse van Diflucan

De werkzame stof van Diflucan is fluconazol, een bis-triazoolverbinding met de molecuulformule C13H12F2N6O en een molecuulmassa van 306,27 g/mol.

Het behoort tot de triazoolantimycotica, samen met itraconazol, voriconazol en posaconazol.

Triazolen onderscheiden zich van de oudere imidazoolantimycotica (zoals miconazol en clotrimazol) door een hogere selectiviteit voor schimmel-CYP51 ten opzichte van humane CYP-enzymen, wat resulteert in een gunstiger veiligheidsprofiel bij systemisch gebruik.

Fluconazol is in water oplosbaar, heeft een hoge orale biobeschikbaarheid van meer dan 90% en een halfwaardetijd van ongeveer 30 uur bij volwassenen met normale nierfunctie.

Dit maakt eenmaal daagse dosering mogelijk.

De hoge wateroplosbaarheid verklaart ook de goede penetratie in liquor cerebrospinalis (60-80% van de plasmaspiegel), wat Diflucan uniek effectief maakt bij cryptokokkenmeningitis in vergelijking met de minder goed penetrerende imidazolen.

Werkingsmechanisme van fluconazol

Het primaire werkingsmechanisme van fluconazol berust op selectieve remming van het schimmelspecifieke cytochroom P450-enzym lanosterol-14-alfa-demethylase, ook bekend als CYP51A1.

Dit enzym katalyseert een essentiële stap in de biosynthese van ergosterol: de oxidatieve verwijdering van de 14-alfa-methylgroep van lanosterol.

Ergosterol is het functionele equivalent van cholesterol in de schimmelcelwand en is onmisbaar voor membraanintegriteit, membraanfluiditeit en de functie van membraangebonden enzymen.

Wanneer CYP51 wordt geremd, hoopt lanosterol en zijn methylsterolen op in de celwand, terwijl ergosterol niet meer wordt aangemaakt.

Dit heeft meerdere gevolgen: de membraanpermeabiliteit neemt toe waardoor intracellulaire ionen en moleculen de cel verlaten, de activiteit van membraangebonden enzymen (waaronder die betrokken bij celwandsynthese) verstoort, en de celgroei stagneert.

Bij lagere concentraties heeft fluconazol een fungistatisch effect; bij hogere concentraties of bij gevoelige species kan het fungicide zijn.

De selectiviteit voor schimmels berust op structurele verschillen tussen het schimmel-CYP51 en het menselijk CYP51: de triazoolring van fluconazol heeft een veel hogere bindingsaffiniteit voor de schimmel-enzymen.

Humane CYP450-enzymen worden echter niet volledig gespaard, wat de basis vormt van de geneesmiddeleninteracties die fluconazol kenmerken, met name via CYP2C9 en CYP3A4.

Indicaties voor Diflucan in Nederland

Het CBG heeft fluconazol geregistreerd voor een breed spectrum aan indicaties, zowel bij immunocompetente als bij immunogecompromitteerde patiënten. De indicaties zijn onderverdeeld in oppervlakkige en invasieve mycosen.

Vaginale candidiasis is de meest voorkomende indicatie.

Drie van de vier vrouwen ontwikkelen ten minste eenmaal in hun leven een vaginale schimmelinfectie, en Candida albicans is in meer dan 90% van de gevallen verantwoordelijk.

Een eenmalige orale dosis van 150 mg fluconazol is even effectief als zeven dagen lokale behandeling met azoolcremes of -ovules, met een gemiddeld genezingspercentage van 85-90%.

Recidiverende vaginale candidiasis (gedefinieerd als vier of meer episoden per jaar) kan worden behandeld met een supressieregime van 150 mg wekelijks gedurende zes maanden.

Orofaryngeale candidiasis (spruw) treft met name patiënten die inhalatiecorticosteroïden gebruiken, patiënten met diabetes mellitus, patiënten die recentelijk antibiotica hebben gebruikt, en patiënten met een verminderde immuniteit.

Fluconazol 100-200 mg per dag gedurende 7-14 dagen is effectief en wordt door de SWAB aanbevolen als eerstekeus bij ernstigere gevallen of bij patiënten die lokale therapie niet kunnen tolereren.

Invasieve candidiasis, inclusief candidemie (candida in de bloedbaan), is een ernstige infectie met een mortaliteit van 30-50% bij risicogroepen.

Diflucan is een van de aanbevolen eerstekeus-middelen in de SWAB-richtlijn voor candidemie bij niet-neutropene patiënten en patiënten op de intensive care, mits de species gevoelig is voor fluconazol (Candida glabrata en Candida krusei zijn van nature resistent).

Cryptokokkenmeningitis, veroorzaakt door Cryptococcus neoformans, is een opportunistische infectie die voornamelijk patiënten met vergevorderd HIV (CD4-telling lager dan 100 cellen/mm3) treft. Diflucan wordt gebruikt voor consolidatie- en onderhoudstherapie na inductiebehandeling met liposomaal amphotericine B plus flucytosine.

Dermatomycosen zoals tinea pedis (voetschimmel), tinea corporis (ringworm), tinea cruris (lies) en onychomycose (nagelschimmel) reageren goed op wekelijkse fluconazoldoseringen van 150 mg.

Diflucan en de Nederlandse geneesmiddelenvergoeding

In Nederland valt Diflucan voor de meeste indicaties onder de basisverzekering (Zorgverzekeringswet), mits het middel op medisch recept is verstrekt voor een erkende indicatie.

De 150 mg eendosiscapsule die als zelfzorgmiddel wordt verkocht, valt buiten de vergoeding en wordt door de patiënt zelf betaald.

De prijs van de zelfzorgcapsule in Nederlandse apotheken bedraagt doorgaans 8 tot 15 euro.

Voor langdurige behandelingen (zoals suppressietherapie bij recidiverende candidiasis of onderhoudstherapie bij HIV-gerelateerde cryptokokkose) is een machtiging van de zorgverzekeraar soms nodig. De eigen risico (€385 per jaar in 2025) is van toepassing op receptplichtige fluconazol maar niet op het zelfzorgmiddel.

Generieke fluconazol is in Nederland beschikbaar van meerdere fabrikanten en aanzienlijk goedkoper dan het merkmiddel Diflucan. KNMP-apothekers zijn verantwoordelijk voor de farmaceutische kwaliteitscontrole van generieke geneesmiddelen.

Diflucan bij bijzondere patiëntgroepen

Ouderen

Bij ouderen met normale nierfunctie is geen dosisaanpassing nodig. Verminderde nierfunctie, die bij ouderen vaker voorkomt, vereist wel aanpassing van de dosis of het doseerinterval.

Controleer altijd de creatinineklaring (GFR) voordat fluconazol aan ouderen wordt voorgeschreven. Ouderen gebruiken vaker meerdere geneesmiddelen (polyfarmacie), waardoor het interactierisico toeneemt.

Specifieke aandacht voor anticoagulantia, statines en sulfonylurea is geboden.

Kinderen

Fluconazol is geregistreerd voor gebruik bij kinderen vanaf de geboorte. De dosering is gewichtsgebaseerd en wordt berekend als percentage van de gebruikelijke volwassen dosis.

Neonaten hebben een langere halfwaardetijd (75-100 uur in de eerste twee levensweeks versus 30 uur bij volwassenen) vanwege onrijpe renale eliminatie, wat een verlengd doseerinterval vereist.

Bij vroeggeboren neonaten is extra voorzichtigheid geboden.

Patiënten met leveraandoeningen

Fluconazol wordt metaboliseerd door de lever en uitgescheiden via de nieren. Bij ernstige leverfunctiestoornissen wordt voorzichtig gebruik aanbevolen en is regelmatige controle van de leverenzymen noodzakelijk.

Staken van de behandeling is geïndiceerd bij klinische tekenen van hepatotoxiciteit of significante stijging van leverenzymwaarden.

Zwangerschap en borstvoeding

Langdurig gebruik van hoge doses fluconazol (400-800 mg/dag) gedurende de zwangerschap is geassocieerd met een specifiek patroon van aangeboren afwijkingen (brachycephalie, midfaciale hypoplasie, afwijkende schedelvorm, gewrichtscontracturen) bij menselijke foetussen, vergelijkbaar met de afwijkingen die in dierproeven werden waargenomen.

Dit gebruik is gecontra-indiceerd.

Eenmalige toediening van 150 mg fluconazol voor de behandeling van vaginale candidiasis: recente farmacoepidemiologische studies hebben inconclusive bevindingen opgeleverd; sommige studies vonden een lichte toename in het risico op miskraam en hartafwijkingen (aortacoarctatie), andere niet.

De Europese Commissie en het CBG adviseren gebruik in het eerste trimester te vermijden en altijd een arts te raadplegen.

Lokale behandeling met nystatine of clotrimazol heeft de voorkeur bij zwangere vrouwen.

Resistentie en species-specifieke gevoeligheid

Niet alle Candida-species zijn gevoelig voor fluconazol. Candida krusei is intrinsiek resistent: dit species mist het doelwit voor fluconazol of heeft alternatieve ergosterol-synthesewegen.

Candida glabrata toont van nature verminderde gevoeligheid (verhoogde minimale remmende concentratie) en heeft een hoge kans op verworven resistentie bij blootstelling aan fluconazol, met name bij patiënten die het middel frequent gebruiken.

Verworven resistentie kan optreden bij Candida albicans, met name bij patiënten met HIV die langdurig fluconazol-profylaxe gebruiken.

Resistentiemechanismen omvatten overexpressie van effluxpompen (CDR1, CDR2, MDR1), puntmutaties in het CYP51-gen en verhoogde expressie van ERG11.

Bij klinisch falen of persisterende infectie ondanks adequate fluconazolbehandeling is kweeking en gevoeligheidsonderzoek geïndiceerd.

Cryptococcus neoformans en de meeste dermatofyten (Trichophyton, Epidermophyton, Microsporum) zijn doorgaans gevoelig voor fluconazol. Resistentie bij dermatofyten is zeldzaam maar beschreven bij onychomycose na langdurige behandeling.

Praktisch gebruik en opslag van Diflucan

Diflucan capsules worden heel ingenomen met voldoende water, bij voorkeur op hetzelfde tijdstip van de dag.

De orale suspensie moet voor gebruik goed worden geschud en met de meegeleverde maatlepel of maatspuit worden gedoseerd.

De suspensie is na bereiding 14 dagen houdbaar in de koelkast.

Bij vergeten van een dosis: neem de vergeten dosis in zodra u het herinnert, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis.

Neem in dat geval de vergeten dosis over en ga door met het gewone schema. Neem nooit twee doses tegelijk in om een vergeten dosis te compenseren.

Diflucan capsules bewaren beneden 30 graden Celsius, droog en buiten bereik van kinderen. Niet in de vriezer bewaren.

Gebruik het middel niet na de uiterste houdbaarheidsdatum die op de verpakking staat vermeld.

Retourneer ongebruikte geneesmiddelen naar de apotheek voor verantwoorde verwerking; gooi ze niet in de vuilnisbak of door het toilet om milieuvervuiling te voorkomen.

Veelgestelde vragen over Diflucan

Hoe snel werkt Diflucan bij vaginale candidiasis?

Na een eenmalige dosis van 150 mg wordt een piekplasmaconcentratie bereikt na 0,5 tot 1,5 uur. De antimycotische werking begint binnen enkele uren.

Klinische verbetering van jeuk, irritatie en afscheiding treedt doorgaans op binnen 24 tot 48 uur na inname.

Volledige genezing van de infectie is na gemiddeld vier tot zeven dagen te verwachten. Persisterende klachten na zeven dagen zijn reden voor nader onderzoek en eventueel kweeking.

Kan ik Diflucan combineren met alcohol?

Er is geen directe farmacologische interactie tussen fluconazol en ethanol. Alcohol vermindert echter de afweer en kan de hersteltijd verlengen. Bij ernstige lever- of nieraandoeningen wordt matiging van alcoholgebruik aanbevolen. Raadpleeg uw arts of apotheker bij twijfel over specifieke omstandigheden.

Wat als de klachten terugkeren na behandeling?

Recidiverende vaginale candidiasis (vier of meer episoden per jaar) vereist verdere evaluatie.

Mogelijke oorzaken zijn onderliggend diabetes mellitus, immuundeficientie, gebruik van corticosteroïden, antibioticagebruik, en in zeldzame gevallen infectie met een resistente of minder gevoelige Candida-species.

Bespreek recidieven altijd met uw arts. Een langdurig supressieregime of diagnostisch aanvullend onderzoek kan worden geadviseerd.

Neem bij acute ernstige symptomen contact op met uw arts of bel 112. Het Vergiftigingen Informatie Centrum is bereikbaar via 0800-0099 bij vragen over overdosering of accidentele inname.

150 mg-éénmalig is OTC verkrijgbaar
Voor andere doseringen of suppressie is een recept nodig. Lees feiten over OTC vs. recept voor Diflucan.