Mercilon

Mercilon on Prescriptsy

Mercilon wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Mercilon is een gecombineerde orale anticonceptiepil (COC) die desogestrel (150 mcg) en ethinylestradiol (20 mcg) bevat.

Het is een lagedosis-preparaat dat betrouwbare anticonceptie biedt met een minimale hormonale belasting.

Desogestrel is een derde-generatie progestogeen met lage androgene activiteit, wat Mercilon geschikt maakt voor vrouwen die gevoelig zijn voor androgeen-gerelateerde bijwerkingen zoals acne.

Het CBG heeft Mercilon geregistreerd voor anticonceptie; het geneesmiddel is uitsluitend op recept verkrijgbaar in Nederland.

Prescriptsy biedt online medische consulten via CBG-geregistreerde artsen voor anticonceptieadvies en receptuitschrijving. Gerelateerde informatie vindt u op onze pagina's over Marvelon en Microgynon.

Werkzame stoffen en farmacologische classificatie van Mercilon

Mercilon bevat twee werkzame stoffen: desogestrel (150 mcg), een synthetisch progestogeen van de derde generatie, en ethinylestradiol (20 mcg), een synthetisch oestrogeen.

De combinatie van een lagedosis oestrogeen met een krachtig progestogeen biedt betrouwbare anticonceptie bij minimale oestrogene belasting. De ATC-code is G03AA09.

Desogestrel wordt in de lever omgezet naar de actieve metaboliet etonogestrel, die sterke progesteroonsreceptorbinding heeft en lage androgene activiteit.

Dit farmacologische profiel onderscheidt derde-generatie progestogenen (desogestrel, gestodeen) van oudere progestogenen zoals levonorgestrel en norethisterone, die hogere androgene activiteit hebben.

Desogestrel heeft echter ook een hogere progestogene potentie, wat bijdraagt aan het iets hogere VTE-risico ten opzichte van levonorgestrel-preparaten.

Het lage gehalte ethinylestradiol (20 mcg versus 30-35 mcg in hogedosis-preparaten) vermindert oestrogeen-gerelateerde bijwerkingen zoals nausea, borstgevoeligheid en migraine, maar kan resulteren in een grotere kans op doorbraakbloedingen, met name in de beginfase van gebruik.

Werkingsmechanisme: hoe Mercilon zwangerschap voorkomt

De anticonceptieve werking van Mercilon berust op drie complementaire mechanismen die samen een Pearl-index van 0,1 tot 0,9 per 100 vrouwjaren bij correct gebruik opleveren.

Het primaire mechanisme is ovulatieremming: de gecombineerde werking van ethinylestradiol en desogestrel onderdrukt via negatieve terugkoppeling op de hypothalamus-hypofyse-as de afgifte van follikelstimulerend hormoon (FSH) en luteïniserend hormoon (LH).

Hierdoor rijpt geen folliculair ei en vindt geen ovulatie plaats. Dit is het meest betrouwbare mechanisme.

Het secundaire mechanisme is verdikking van het cervixslijm: progestogeen stimuleert de productie van taai, dik cervixslijm dat de doorgang van spermatozoa naar de baarmoeder bemoeilijkt. Dit mechanisme biedt bescherming zelfs als de ovulatieremming onvolledig is, zoals bij een vergeten tablet.

Het tertiaire mechanisme is verandering van het endometrium: het baarmoederslijmvlies wordt door de progestogeenwerking minder ontvankelijk voor innesteling van een bevruchte eicel.

De klinische relevantie van dit mechanisme als primair anticonceptiemechanisme wordt debatteerd; het is onderdeel van de totale contraceptieve effectiviteit.

Betrouwbaarheid van Mercilon en vergelijking met andere anticonceptiemethoden

Mercilon heeft bij correct gebruik een zeer hoge betrouwbaarheid, vergelijkbaar met andere gecombineerde orale anticonceptiva.

De Pearl-index bij perfect use (ideaal gebruik) bedraagt 0,1 tot 0,9 zwangerschappen per 100 vrouwjaren; bij typical use (feitelijk gebruik) stijgt dit naar 6 tot 9 zwangerschappen per 100 vrouwjaren door vergeten tabletten en andere gebruikersfouten.

Ter vergelijking: een hormoonspiraal (levonorgestrel-IUD) heeft een Pearl-index van minder dan 0,2, een koperspiraal van 0,6 tot 0,8, en een condoom (correct gebruik) van 2 tot 3 per 100 vrouwjaren.

De pil is minder betrouwbaar dan lange-termijn anticonceptiemethoden bij typical use, maar heeft voordelen op het gebied van controle over de menstruatiecyclus, reversibiliteit en bijkomende gezondheidseffecten zoals vermindering van menstruatiepijn en -hoeveelheid.

Voordelen van Mercilon als lagedosis-pil

De lage dosis ethinylestradiol (20 mcg) vermindering van oestrogeen-gerelateerde bijwerkingen ten opzichte van standaard-dosis preparaten (30-35 mcg).

Vrouwen die last hebben van nausea, hoofdpijn, borstgevoeligheid of migraine bij hogere oestrogeendoses kunnen baat hebben bij een lagedosis-preparaat als Mercilon.

Het lage oestrogeengehalte maakt Mercilon ook geschikt voor vrouwen met een verhoogde oestrogeengevoeligheid of een borderline cardiovasculair risicoprofiel, mits geen absolute contra-indicaties aanwezig zijn.

Desogestrel als derde-generatie progestogeen heeft een gunstig lipidenprofiel (verhoogt HDL, verlaagt LDL) en lage androgene activiteit. Dit kan voordelig zijn bij vrouwen met acne of andere androgeen-gerelateerde huidklachten, hoewel het effect van de pil op acne sterk individueel verschilt.

Risico op veneuze trombo-embolie bij gebruik van Mercilon

Het gebruik van gecombineerde orale anticonceptiva verhoogt het risico op veneuze trombo-embolie (DVT en longembolie). Dit is de meest ernstige bijwerking van de pil.

Het absolute risico is echter laag: bij gebruik van Mercilon (met desogestrel, een derde-generatie progestogeen) bedraagt het risico circa 9 tot 12 gevallen per 100.000 vrouwjaren.

Ter vergelijking: bij niet-gebruikers van de pil bedraagt het spontane VTE-risico 2 tot 4 gevallen per 100.000 vrouwjaren; bij gebruik van preparaten met levonorgestrel (tweede generatie) is het risico 6 tot 7 per 100.000; bij zwangerschap stijgt het risico naar 29 per 100.000 vrouwjaren.

Het licht hogere VTE-risico bij derde-generatie progestogenen wordt deels toegeschreven aan de progesteroone effect op de hemostase.

Risicofactoren die het VTE-risico bij pilgebruik sterk verhogen zijn: familiaire voorgeschiedenis van VTE of bekende trombofilie (factor V Leiden, proteïne C- of S-deficiëntie, antitrombinedeficiëntie, antifosfolipidensyndroom), obesitas (BMI boven 30), langdurige immobilisatie, roken en hoge leeftijd.

Bij aanwezigheid van risicofactoren dient de keuze voor anticonceptiemethode zorgvuldig te worden besproken met een arts.

Geneesmiddeleninteracties van Mercilon

De belangrijkste interacties van Mercilon betreffen geneesmiddelen die het CYP3A4-enzym induceren en daarmee de biologische beschikbaarheid van ethinylestradiol en desogestrel verlagen.

Klinisch relevante CYP3A4-inductoren zijn rifampicine (sterkste inductor), fenytoïne, carbamazepine, fenobarbital, primidon, topiramaat (dosis-afhankelijk), oxcarbazepine, rifabutin, nelfinavir, ritonavir en sint-janskruid (Hypericum perforatum).

Gelijktijdig gebruik kan leiden tot doorbraakbloedingen en anticonceptiefalen.

Andere relevante interacties: lamotrigine (ethinylestradiol verhoogt de klaring van lamotrigine, met verminderde epilepsiecontrole bij stop van de pil); ciclosporine (verhoogde cyclosporinespiegels); bepaalde antivirale middelen voor HIV-behandeling (complex interactieprofiel). De KNMP-G-standaard en het Farmacotherapeutisch Kompas bevatten gedetailleerde informatie over geneesmiddeleninteracties.

Vergoeding en kosten van Mercilon in Nederland

Mercilon wordt vergoed vanuit de basisverzekering (Zorgverzekeringswet, Zvw) voor vrouwen tot 21 jaar, conform het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS).

Voor vrouwen van 21 jaar en ouder worden gecombineerde orale anticonceptiva in principe niet vergoed vanuit de basisverzekering.

Sommige aanvullende verzekeringen bieden een bijdrage in de kosten van anticonceptie; controleer uw polis.

De kosten van Mercilon zonder vergoeding bedragen doorgaans 10 tot 15 euro per drie maanden.

Bij vergoeding via eigen risico van 385 euro per jaar telt de pilkosten mee tenzij de verzekeraar ze vrijstelt.

Praktische adviezen bij gebruik van Mercilon

Neem elke dag op hetzelfde tijdstip een tablet in, bij voorkeur 's avonds of 's ochtends. Sla nooit een tablet over.

Bij vergeten: neem de vergeten tablet zo snel mogelijk in als de vertraging 12 uur of minder is; gebruik bij een langere vertraging 7 dagen aanvullende barrieremethode.

Doorbraakbloedingen in de eerste maanden zijn normaal en verdwijnen doorgaans na 2 tot 3 cycli.

Nausea is vaak van voorbijgaande aard en kan worden verminderd door de tablet bij het avondeten in te nemen.

Raadpleeg uw arts bij aanhoudende bijwerkingen, bij verandering in hoofdpijnpatroon, bij optreden van visuele stoornissen of bij een van de andere waarschuwingssymptomen.

Gebruik altijd aanvullende barrieremethode (condoom) bij gebruik van antibiotica als rifampicine of CYP3A4-inductoren. Informeer uw arts en apotheker over alle andere geneesmiddelen die u gebruikt, inclusief sint-janskruid en andere supplementen.

Bronnen en verder lezen

• CBG-MEB SmPC Mercilon: cbg-meb.nl
• KNMP Farmacotherapeutisch Kompas, Gecombineerde pil: knmp.nl
• NHG-standaard Anticonceptie: nhg.org
• Lareb bijwerkingen gecombineerde orale anticonceptiva: lareb.nl
• Apotheek.nl Mercilon: apotheek.nl
• Thuisarts.nl anticonceptie: thuisarts.nl

Mercilon bij acne en huidklachten

Hoewel de primaire indicatie van Mercilon anticonceptie is, heeft het gebruik van gecombineerde orale anticonceptiva met een derde-generatie progestogeen als desogestrel bij sommige vrouwen een gunstig effect op acne vulgaris.

Het mechanisme berust op de verlaging van de circulerende androgenen (testosteron en DHEA-sulfaat) via stimulering van SHBG (geslachtshormoombindend globuline) door ethinylestradiol.

Een hogere SHBG-spiegel bindt meer vrij testosteron, waardoor de biologisch actieve fractie daalt. Dit vermindert de talgproductie in de talgklieren en kan acne verbeteren.

De mate van verbetering van acne varieert sterk per individu.

Vrouwen met hormonaal gerelateerde acne (verergering voor de menstruatie, acne op kin en kaaklijn, verhoogde androgeenwaarden) hebben de meeste kans op verbetering.

Mercilon is echter niet geregistreerd als anticonceptivum specifiek voor acne; Diane 35 (cyproteronaanhangsel en ethinylestradiol) is wel geregistreerd voor acne maar uitsluitend voor deze indicatie bij vrouwen met ernstige acne die niet reageert op andere behandelingen, en dient niet uitsluitend voor anticonceptie te worden gebruikt.

Bespreek met uw arts welk preparaat het meest geschikt is voor uw individuele situatie.

Mercilon en menstruatiegerelateerde klachten

Een bijkomend voordeel van het gebruik van Mercilon is de regulering van de menstruatiecyclus en de vermindering van menstruatiegerelateerde klachten.

Bij vrouwen met dysmenorroe (pijnlijke menstruatie) vermindert het gebruik van gecombineerde orale anticonceptiva de prostaglandineproductie in het baarmoederslijmvlies, wat leidt tot minder menstruatiepijn.

Bij vrouwen met menorragie (hevige menstruatie) leidt de progestogeenwerkging tot een minder dik en minder vaatrijk endometrium, met als gevolg lichtere onttrekkingsbloedingen.

Dit effect kan anemie ten gevolge van ijzerverlies bij hevige menstruaties verbeteren.

Sommige vrouwen gebruiken Mercilon ook om de timing van de menstruatie aan te passen (bijv.

voor vakantie of sportevenementen) door de pilvrije week over te slaan en direct een nieuwe strip te starten. Dit is off-label gebruik maar farmacologisch veilig voor incidentele toepassing.

Bespreek dit met uw arts of apotheker.

Start, stop en overgang bij Mercilon

Na stoppen van Mercilon herstelt de vruchtbaarheid snel; de meeste vrouwen hebben al in de eerste cyclus na stoppen een ovulatie.

Er is geen medische noodzaak om een "rustperiode" te nemen na langdurig pilgebruik voor herstel van de vruchtbaarheid.

Amenorroe na stoppen van de pil (post-pill amenorrhoea) treedt op bij een kleine minderheid (minder dan 2 procent) en is doorgaans van voorbijgaande aard (herstelt binnen 3 tot 6 maanden); dit dient te worden onderscheiden van andere oorzaken van amenorroe.

Bij wens tot zwangerschap na stoppen van Mercilon: het foliumzuuradvies (400 mcg per dag, minimaal 4 tot 6 weken voor de conceptie en gedurende de eerste 3 maanden van de zwangerschap) is van toepassing.

Start foliumzuurgebruik al voor het stoppen van de pil als zwangerschap op korte termijn wordt gepland. Bespreek preconceptioneel advies met uw huisarts.