Marvelon

Marvelon on Prescriptsy

Marvelon wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Marvelon is een monofasische gecombineerde orale anticonceptiepil (COC) die desogestrel (150 mcg) en ethinylestradiol (30 mcg) bevat.

Desogestrel is een derde-generatie progestageen met een hoog progestageens selectiviteitsprofiel, minimale androgene activiteit en een gunstig effect op het lipidenprofiel.

Marvelon behoort al meer dan vier decennia tot de meest voorgeschreven gecombineerde anticonceptiva in Nederland en is geregistreerd door het CBG voor anticonceptie bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd.

De anticonceptieve betrouwbaarheid bij correct gebruik bedraagt 99,9% (Pearl-index 0,1).

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten uitvoeren voor anticonceptie en vrouwengezondheid. Meer informatie over alternatieve anticonceptiemiddelen vindt u op onze pagina over Microgynon en Desogestrel (minipil).

Werkzame stoffen en farmacologische classificatie van Marvelon

Marvelon bevat twee werkzame stoffen: ethinylestradiol en desogestrel. Ethinylestradiol is een synthetisch oestrogeen dat in vrijwel alle gecombineerde orale anticonceptiva als oestrogencomponent wordt gebruikt.

Het ondersteunt de cyclische regulering van de menstruatie en voorkomt de midcyclische LH-piek die de ovulatie triggert.

Ethinylestradiol is verantwoordelijk voor de gunstige effecten op menstruatiepijn (dysmenorroe) en premenstruele klachten die veel vrouwen ervaren als voordeel van de gecombineerde pil.

Desogestrel is een derde-generatie progestageen dat na intestinale en hepatische metabolisering wordt omgezet naar het biologisch actieve etonogestrel.

Etonogestrel heeft een hoge affiniteit voor de progesteronreceptor en een minimale bindingsaffiniteit voor de androgeenreceptor.

Dit onderscheidt desogestrel van eerste- en tweede-generatie progestagenen (norethisteron, levonorgestrel) die meer androgene bijwerkingen hebben.

De minimale androgene activiteit maakt Marvelon gunstig voor vrouwen die klachten hebben van acne, verhoogde talgproductie of hirsutisme. De ATC-code is G03AA09.

Het anticonceptieve werkingsmechanisme berust op drie niveaus: remming van de ovulatie door suppressie van FSH en LH-secretie, verdikking van het cervixslijm waardoor spermapenetratie wordt belemmerd, en atrofie van het endometrium waardoor innesteling wordt bemoeilijkt.

Geregistreerde indicaties en klinische toepassingen

Anticonceptie

Marvelon is uitsluitend geregistreerd voor anticonceptie bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd.

Bij correct gebruik, elke dag op hetzelfde tijdstip, zonder vergeten tabletten, heeft Marvelon een Pearl-index van 0,1, wat betekent dat minder dan 1 op 1000 vrouwen per jaar zwanger wordt.

Bij alledaags gebruik (met incidenteel vergeten tabletten) ligt de Pearl-index op 0,3 tot 0,8.

Aanvullende voordelen

Hoewel niet als aparte indicatie geregistreerd, worden diverse aanvullende voordelen van Marvelon erkend in de klinische literatuur en in de NHG-standaard Anticonceptie.

Marvelon en andere gecombineerde pil's verminderen menstruatiepijn, maken de menstruatie regelmatiger en lichter, verminderen premenstruele klachten, verlagen het risico op eierstok- en baarmoederhalskanker bij langdurig gebruik, en kunnen acne verbeteren door de lage androgene activiteit van desogestrel en de antiandrogene effecten van ethinylestradiol.

Dosering en gebruikswijze in de Nederlandse praktijk

Marvelon wordt ingenomen als een 21/7-schema: 21 actieve tabletten, gevolgd door 7 pilvrije dagen. Tijdens de pilvrije week treedt een onttrekkingsbloeding op.

Na de 7 pilvrije dagen begint een nieuwe strip, ongeacht of de bloeding al gestopt is.

Innemen elke dag op hetzelfde tijdstip (maximale betrouwbaarheid bij een vast tijdstip, bij voorkeur 's avonds).

Start bij voorkeur op dag 1 van de menstruatiecyclus voor directe anticonceptieve bescherming; bij start op dag 2-5 is aanvullende anticonceptie gedurende 7 dagen aangewezen.

Bij vergeten tabletten: bij vergeten langer dan 12 uur dient aanvullende anticonceptie (condoom) te worden gebruikt gedurende de volgende 7 dagen.

Bij vergeten in de eerste of derde week van de strip dient de pilvrije periode te worden overgeslagen indien minder dan 7 actieve pillen resteren.

Zie de bijsluiter voor exacte instructies per situatie.

Bijwerkingen en tolerantie

Marvelon wordt over het algemeen goed verdragen. De meest gemelde bijwerkingen zijn hoofdpijn, misselijkheid (met name bij aanvang), borstgevoeligheid en tussentijds doorbraakbloedverlies in de eerste maanden.

De meeste bijwerkingen nemen af na twee tot drie maanden gebruik.

Stemmingswisselingen en afname van de libido zijn gemeld en worden actief onderzocht in de wetenschappelijke literatuur; de causaliteit is niet volledig bewezen maar is een reden voor vrouwen om van anticonceptiemethode te wisselen.

De meest ernstige maar zeldzame bijwerking is veneuze trombo-embolie (VTE).

Vrouwen die Marvelon gebruiken, hebben een licht verhoogd VTE-risico vergeleken met vrouwen die geen COC gebruiken, maar het absolute risico is laag bij vrouwen zonder risicofactoren.

Bij vrouwen met bekende trombofilie, familiaire VTE of meerdere cardiovasculaire risicofactoren is Marvelon gecontraïndiceerd.

Geneesmiddeleninteracties

Enzyminductoren

Geneesmiddelen die CYP3A4 induceren, verlagen de plasmaconcentraties van ethinylestradiol en desogestrel significant, waardoor de anticonceptieve betrouwbaarheid afneemt.

Dit betreft: rifampicine, fenytoïne, carbamazepine, barbituraten (fenobarbital), topiramate, felbamate en Sint-Janskruid (Hypericum perforatum).

Bij gebruik van enzyminducerende geneesmiddelen gedurende meer dan 28 dagen dient te worden overgeschakeld op een niet-hormonale of hormonale methode met hoge hormoondosis.

Bij kortdurend gebruik (minder dan 28 dagen) dient gedurende het gebruik en 28 dagen daarna aanvullende anticonceptie te worden gebruikt.

Antibiotica

Op basis van huidige evidence verminderen de meeste antibiotica (met uitzondering van rifampicine) de anticonceptieve betrouwbaarheid van Marvelon niet significant bij vrouwen met normale darmflora.

De KNMP-richtlijn adviseert geen routinematige aanvullende anticonceptie bij antibiotica (met uitzondering van rifampicine en rifabutine).

Bij ernstige gastro-enteritis of diarree door antibiotica gelden de algemene regels voor vergeten tabletten.

HIV-medicatie en andere geneesmiddelen

Bepaalde HIV-proteaseremmers en non-nucleoside reverse transcriptaseremmers (nevirapine, efavirenz, lopinavir/ritonavir, darunavir/ritonavir) zijn enzyminductoren en kunnen de anticonceptieve betrouwbaarheid verminderen. Overleg altijd met de HIV-behandelaar bij gebruik van gecombineerde pil in combinatie met HIV-medicatie.

Gebruik in bijzondere situaties

Roken

Roken verhoogt het risico op arterieel trombo-embolisme bij gebruik van gecombineerde orale anticonceptiva. Bij vrouwen ouder dan 35 jaar die roken, is Marvelon absoluut gecontraïndiceerd.

Bij jongere rokende vrouwen dient de baten-risicoverhouding individueel te worden beoordeeld. Stoppen met roken wordt altijd sterk aanbevolen.

Migraine

Migraine met aura is een absolute contra-indicatie voor gecombineerde anticonceptiva, waaronder Marvelon, vanwege het sterk verhoogde risico op ischemische beroerte.

Vrouwen met migraine zonder aura kunnen Marvelon gebruiken mits geen andere cardiovasculaire risicofactoren aanwezig zijn, maar het risico dient jaarlijks te worden beoordeeld.

Postpartum en borstvoeding

Marvelon mag worden gestart op dag 21-28 postpartum bij vrouwen die geen borstvoeding geven.

Bij borstvoeding is Marvelon niet aanbevolen vanwege passage van ethinylestradiol in de moedermelk en mogelijke onderdrukking van de melkproductie.

De progestageenpil (desogestrel 75 mcg, merknamen Cerazette of Slinda) is de voorkeurspil bij borstvoeding.

Vergoeding en beschikbaarheid in Nederland

Marvelon valt onder de basisverzekering (Zvw) voor vrouwen tot en met 21 jaar.

Voor vrouwen van 22 jaar en ouder is anticonceptie niet standaard vergoed vanuit de basisverzekering; sommige aanvullende verzekeringen bieden vergoeding.

Generieke desogestrel/ethinylestradiol 150/30 mcg tabletten zijn beschikbaar en aanzienlijk goedkoper dan het merkmedicijn Marvelon.

Patienten dienen rekening te houden met het eigen risico van 385 euro per jaar als Marvelon alsnog wordt vergoed via de basisverzekering voor een specifieke indicatie.

Praktische adviezen voor gebruiksters

• Neem Marvelon elke dag op hetzelfde tijdstip in, bij voorkeur 's avonds, om bijwerkingen zoals misselijkheid te minimaliseren.
• Sla nooit meer dan 12 uur over; bij langer vergeten gelden aanvullende voorzorgsmaatregelen.
• Gebruik aanvullende anticonceptie (condoom) in de eerste 7 dagen van gebruik bij een late start.
• Informeer uw arts bij migraine met aura, want dit is een contra-indicatie voor Marvelon.
• Informeer uw arts en apotheker over alle andere geneesmiddelen die u gebruikt, waaronder Sint-Janskruid en anti-epileptica.
• Neem contact op met een arts bij tekenen van trombose: pijnlijke gezwollen kuit, plotse kortademigheid of pijn op de borst.
• Laat jaarlijks uw bloeddruk controleren.
• Meld bijwerkingen bij Lareb via lareb.nl.

Wetenschappelijke bronnen en richtlijnen

• CBG-SmPC Marvelon, cbg-meb.nl
• NHG-standaard Anticonceptie, nhg.org
• KNMP Farmacotherapeutisch Kompas anticonceptiva, knmp.nl
• NVOG-richtlijn Anticonceptie, nvog.nl
• Lareb bijwerkingenrapportages desogestrel/ethinylestradiol, lareb.nl
• WHO Medical Eligibility Criteria for Contraceptive Use (WHO-MEC), 2015
• Heinemann LA et al. Venous thromboembolism and use of low-dose progestagen-only pills. Contraception. 1999;59:357-363

Desogestrel versus levonorgestrel: klinisch verschil

Marvelon bevat desogestrel als progestageen, een derde-generatie progestageen. Het klinisch significante verschil met levonorgestrel-bevattende pillen (zoals Microgynon) betreft het tromboserisico en het effect op de huid.

Desogestrel- en gestodeen-bevattende pillen (derde generatie) hebben een iets hoger veneus tromboserisico dan levonorgestrel-pillen (tweede generatie): circa 5-7 per 10.000 vrouwen per jaar versus 3-4 per 10.000 bij levonorgestrel-pillen.

Dit verhoogd risico dient in perspectief te worden geplaatst: het risico op VTE tijdens zwangerschap is circa 29 per 10.000 en in het kraambed 300-400 per 10.000.

Het voordeel van desogestrel is de minimale androgene activiteit: dit maakt Marvelon gunstig voor vrouwen met acne, seborrhoe of hirsutisme die baat hebben bij anti-androgene hormonale anticonceptie.

Bij vrouwen zonder huidklachten is een levonorgestrel-bevattende pil een gelijkwaardig en soms goedkoper alternatief.

Anticonceptieve betrouwbaarheid en faalredenen

De Pearl-index van Marvelon bij perfect gebruik is 0,1 per 100 vrouwenjaren.

Bij alledaags gebruik (typisch gebruik) ligt de Pearl-index op 0,3 tot 0,8, voornamelijk door incidenteel vergeten tabletten, onjuiste timing bij herstart na de pilvrije week en verminderde absorptie door braken of diarree.

De meest voorkomende reden voor anticonceptieve faling is het vergeten van tabletten, met name in de eerste week na de pilvrije week.

Enzyminducerende geneesmiddelen (zie interacties) zijn de tweede belangrijkste oorzaak van anticonceptieve faling.

Vrouwen die Marvelon gebruiken, kunnen hun cycluspatroon beter voorspellen dan vrouwen die langwerkende reversibele anticonceptie (LARC) zoals het hormoonspiraaltje of het implantaat gebruiken, maar de faalrate is hoger.

De NHG-standaard Anticonceptie beveelt LARC (spiraal, hormoonstaafje) aan als meest effectieve methode voor vrouwen die zekere anticonceptie wensen zonder dagelijkse handeling.

Marvelon blijft echter de meest gekozen anticonceptiemethode in Nederland vanwege de dagelijkse controle, de cyclus regulerende werking en de gemakkelijke stopbaarheid.

Aandachtspunten bij starten en stoppen

Bij starten van Marvelon na een periode van geen hormonale anticonceptie: start op dag 1 van de menstruatie voor directe bescherming. Bij start op dag 2 tot en met dag 5 is aanvullende anticonceptie gedurende 7 dagen aangewezen. Na staken van Marvelon keert de vruchtbaarheid gewoonlijk snel terug; de meeste vrouwen zijn binnen 1 tot 3 maanden vruchtbaar. Bij vrouwen die direct na staken zwanger willen worden, kan een afwachttermijn van twee menstruatiecycli worden aanbevolen om de exacte zwangerschapsdatum beter te kunnen bepalen, maar dit is geen medische noodzaak. Na langdurig gebruik van Marvelon is er geen sprake van langdurige onderdrukking van de vruchtbaarheid. De KNMP en NHG bevestigen dat Marvelon de vruchtbaarheid na staken niet schaadt.