Zithromax

Zithromax on Prescriptsy

Zithromax wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Zithromax is een bekende merknaam voor azitromycine, een breed-spectrum macrolide-antibioticum dat behoort tot de azalide-subklasse.

In Nederland is Zithromax CBG-geregistreerd en wordt het uitsluitend op recept voorgeschreven door huisartsen, kinderartsen, longartsen, internisten-infectiologen, dermatologen en gynaecologen voor de behandeling van verschillende bacteriele infecties.

Azitromycine is wereldwijd een van de meest voorgeschreven antibiotica dankzij zijn brede werkingsspectrum, gunstige farmacokinetische eigenschappen (eenmaal daagse dosering, korte kuurduur) en relatief goede verdraagzaamheid.

Het middel werd in 1980 ontdekt door Pliva (Kroatie) en later gecommercialiseerd door Pfizer als Zithromax.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde Nederlandse huisartsen en specialisten die online consulten aanbieden voor antibiotische behandeling van luchtweginfecties en seksueel overdraagbare infecties. Meer informatie over alternatieve antibiotica vindt u op onze pagina's over doxycycline, amoxicilline en ciprofloxacine.

Wat is azitromycine en hoe werkt het?

Azitromycine is een semi-synthetisch antibioticum dat in 1980 werd ontdekt door onderzoekers bij de Kroatische farmaceutische onderneming Pliva.

Het is afgeleid van erythromycine door de insertie van een stikstofatoom in de 15-rings macrolactonring, waardoor een azalide-structuur ontstaat.

Deze structurele aanpassing verleent azitromycine unieke eigenschappen: een breder spectrum, hogere weefselconcentraties, langere halfwaardetijd en betere gastro-intestinale verdraagzaamheid dan erythromycine.

Azitromycine werkt bacteriostatisch (bacterien stoppen met groei en vermenigvuldiging) door reversibele binding aan de 50S-subeenheid van het bacteriele ribosoom.

Deze binding verhindert de translocatie van peptidyl-tRNA tijdens de eiwitsynthese, waardoor de verlenging van de bacteriele eiwitketen wordt gestopt.

Bij hogere concentraties en tegen bepaalde gevoelige pathogenen kan azitromycine ook bactericide werken.

Farmacokinetische bijzonderheden die azitromycine zijn klinische nut verlenen:

• Hoge weefselconcentraties: azitromycine accumuleert actief in weefsels tot concentraties die 10 tot 100 keer hoger zijn dan de serumspiegel. Dit is vooral belangrijk voor behandeling van intracellulaire pathogenen (Chlamydia, Mycoplasma, Legionella) en weefselinfecties (longen, huid).
• Intracellulaire accumulatie: het middel hoopt zich op in macrofagen, neutrofielen en fibroblasten, waar het intracellulaire pathogenen kan bestrijden. Macrofagen transporteren azitromycine bovendien actief naar ontstekingsplaatsen, waar het wordt vrijgelaten.
• Lange halfwaardetijd: de terminale eliminatiehalfwaardetijd is 40 tot 70 uur, wat eenmaal daagse dosering en korte behandelschema's (3 dagen bij de meeste infecties) mogelijk maakt. Na het staken van de kuur blijven therapeutische concentraties nog 5 tot 7 dagen in weefsels aanwezig (post-antibiotisch effect).
• Goede orale biologische beschikbaarheid: circa 37 procent, minimaal beinvloed door voedsel.
• Eliminatie: voornamelijk via de gal (biliair), met beperkte renale excretie; dosisaanpassing bij nierinsufficientie is meestal niet nodig.

Werkingsspectrum en klinische toepassingen

Azitromycine heeft een breed werkingsspectrum dat de volgende bacterien omvat:

• Gram-positieve bacterien: Streptococcus pneumoniae (pneumokokken), Streptococcus pyogenes (groep A streptokokken), Streptococcus agalactiae, Staphylococcus aureus (niet-MRSA)
• Gram-negatieve bacterien: Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Bordetella pertussis (kinkhoest), Neisseria gonorrhoeae, Campylobacter jejuni, Helicobacter pylori, Salmonella typhi
• Atypische pathogenen: Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Chlamydia trachomatis, Chlamydophila psittaci, Legionella pneumophila, Ureaplasma urealyticum
• Mycobacterien: Mycobacterium avium complex (MAC), Mycobacterium leprae
• Spirocheten: Borrelia burgdorferi (Lyme, alternatief bij doxycycline-intolerantie), Treponema pallidum (syfilis, alternatief bij penicilline-allergie)

Indicaties in Nederland

Zithromax is in Nederland geregistreerd en wordt voorgeschreven voor:

• Luchtweginfecties: acute bacteriele exacerbatie van chronische bronchitis, community-acquired pneumonie (vooral bij verdenking atypische verwekkers zoals Mycoplasma en Chlamydia), acute sinusitis, faryngitis/tonsillitis bij penicilline-allergie, kinkhoest (Bordetella pertussis)
• Oor-, neus- en keelinfecties: acute otitis media bij kinderen (tweedelijns na amoxicilline)
• Huid- en weke delen infecties: erysipelas, cellulitis, impetigo, infected wounds (tweedelijns)
• Seksueel overdraagbare infecties: ongecompliceerde Chlamydia trachomatis urogenitale infectie (eerstelijns, 1 gram eenmalig volgens NHG-standaard Soa M82), ulcus molle (chancroid), Mycoplasma genitalium (tweedelijns wegens toenemende resistentie)
• Gastro-intestinale infecties: reisdiarree (vooral bij fluorchinolonen-resistente Campylobacter, ook bij zwangeren), Campylobacter-enteritis, Helicobacter pylori (als onderdeel van eradicatietherapie)
• Mycobacteriele infecties: profylaxe en behandeling van Mycobacterium avium complex (MAC) bij HIV-patienten
• Andere: Lyme-borreliose (bij doxycycline-intolerantie), preventie van infectieuze exacerbaties bij cystische fibrose

Plaats in de Nederlandse antibiotische behandeling

De NHG-standaarden Acute hoest (M78) en Otitis media acuta (M09) positioneren amoxicilline als eerstelijns antibioticum bij de meeste luchtweginfecties. Azitromycine is een alternatief bij:

• Penicilline-allergie (immediate-type, IgE-gemedieerd)
• Verdenking op atypische verwekkers (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila) op basis van kliniek, epidemiologie of diagnostiek
• Kinkhoest (Bordetella pertussis) als eerste keuze
• Eerder falen van amoxicilline of andere eerstelijnsantibiotica

Voor ongecompliceerde urogenitale chlamydia-infecties is azitromycine 1 gram eenmalig de eerstelijnsbehandeling volgens de NHG-standaard Soa (M82). Doxycycline 100 mg 2 maal daags gedurende 7 dagen is een alternatief met mogelijk lagere faalfrequentie bij rectale infectie.

In Nederland wordt azitromycine terughoudend voorgeschreven wegens toenemende macrolideresistentie: Streptococcus pneumoniae (circa 10 procent), Mycoplasma genitalium (tot 50 procent), Campylobacter jejuni (toenemend). De SWAB (Stichting Werkgroep Antibioticabeleid) bewaakt het antibioticabeleid en pleit voor adequate en bewuste inzet van macroliden.

Dosering

Voor de meeste infecties bij volwassenen: 500 mg eenmaal daags gedurende 3 dagen (totaal 1.500 mg). Alternatief: 500 mg op dag 1, gevolgd door 250 mg eenmaal daags op dag 2 tot 5.

Voor chlamydia urogenitaal: 1.000 mg (1 gram) eenmalig.

Voor kinderen >= 6 maanden: 10 mg/kg eenmaal daags gedurende 3 dagen (maximaal 500 mg per dag).

Inname kan met of zonder voedsel. Tabletten in zijn geheel doorslikken met voldoende water.

Bijwerkingen

De meest voorkomende bijwerkingen zijn gastro-intestinaal: diarree (5 tot 10 procent), misselijkheid, buikpijn, braken. Deze klachten zijn meestal mild en verdwijnen na staken van de kuur.

Huiduitslag, hoofdpijn, vermoeidheid, duizeligheid en verhoogde leverenzymen komen ook voor.

Zeldzame maar ernstige bijwerkingen zijn QT-verlenging met risico op torsade de pointes, ernstige huidreacties (Stevens-Johnson-syndroom), anafylaxie, hepatitis, Clostridioides difficile-geassocieerde diarree (pseudomembraneuze colitis) en verergering van myasthenia gravis.

Contra-indicaties en belangrijke waarschuwingen

Zithromax is gecontra-indiceerd bij:

• Overgevoeligheid voor azitromycine, erythromycine of andere macroliden
• Ernstige leverinsufficientie met cholestase
• Gelijktijdig gebruik van ergotamine-alkaloiden
• Bekende QT-verlenging of risico op torsade de pointes

Voorzichtigheid bij patienten met cardiale aritmie, elektrolytstoornissen, myasthenia gravis, pre-existente leverziekte en bij gelijktijdig gebruik van andere QT-verlengende middelen (antipsychotica, antidepressiva, kinolonen, klasse IA en III anti-aritmica).

Resistentie en verantwoordelijk gebruik

Antibioticaresistentie is een wereldwijd probleem en Nederland heeft gelukkig relatief lage resistentiecijfers dankzij zorgvuldig voorschrijfbeleid.

In Nederland is macrolideresistentie bij Streptococcus pneumoniae circa 10 procent (afhankelijk van regio en jaar), bij Mycoplasma genitalium tot 50 procent en bij Campylobacter jejuni toenemend.

Het is essentieel dat azitromycine alleen wordt voorgeschreven bij duidelijke bacteriele infectie (niet bij viraal, zoals de meeste verkoudheden en bronchitis), voor de kortst mogelijke effectieve duur en bij voorkeur op basis van microbiologische diagnostiek bij terugkerende of ernstige infecties.

Patienten worden opgeroepen de kuur af te maken, geen antibiotica te delen met anderen en overgebleven medicatie niet te bewaren voor later gebruik.

Veelgestelde vragen over Zithromax

Hoe snel werkt Zithromax?

Symptoomverbetering treedt meestal op binnen 48 tot 72 uur na start. Bij uitblijven van verbetering na 72 uur: contact opnemen met de huisarts voor evaluatie.

Moet ik de kuur afmaken als ik me beter voel?

Ja, absoluut. Het afbreken van een antibioticakuur bevordert resistentieontwikkeling en kan leiden tot terugval of chronificatie van de infectie.

Kan ik Zithromax combineren met alcohol?

Matig alcoholgebruik is niet strikt afgeraden, maar kan gastro-intestinale bijwerkingen verergeren. Het is verstandig om alcohol tijdens de kuur te beperken.

Is Zithromax veilig tijdens de zwangerschap?

Azitromycine wordt beschouwd als relatief veilig tijdens zwangerschap en is een veelgebruikte keuze bij chlamydia-infectie bij zwangere vrouwen. Gebruik alleen bij duidelijke indicatie.

Hoe neem ik Zithromax in?

Oraal, met of zonder voedsel, op ongeveer hetzelfde tijdstip elke dag. Tablet in zijn geheel doorslikken met water.

Wat doe ik bij ernstige diarree tijdens of na de kuur?

Bij milde diarree: voldoende drinken en een probioticum overwegen. Bij ernstige, waterige of bloederige diarree, vooral met koorts: onmiddellijk medisch consult wegens verdenking op Clostridioides difficile-infectie.

Kan ik Zithromax samen met paracetamol innemen?

Ja, paracetamol is veilig in combinatie met Zithromax en wordt aanbevolen voor koorts of pijn bij luchtweginfecties.

Veiligheid en kwaliteitsbewaking in Nederland

Zithromax wordt in Nederland uitsluitend op recept voorgeschreven en de veiligheid wordt gemonitord door Lareb. Patienten en zorgverleners kunnen bijwerkingen melden via lareb.nl.

Het CBG bewaakt de registratie en de IGJ houdt toezicht op de kwaliteit van apotheken. De SWAB en regionale antibioticacommissies bewaken het voorschrijfbeleid en macrolideresistentie.

Conclusie

Zithromax (azitromycine) is een effectief breed-spectrum macrolide-antibioticum met unieke farmacokinetische eigenschappen die korte kuurschema's en eenmaal daagse dosering mogelijk maken.

Het is vooral waardevol bij luchtweginfecties met atypische verwekkers, bij penicilline-allergie, voor kinkhoest-behandeling en als eerstelijns behandeling van ongecompliceerde urogenitale chlamydia-infectie (1 gram eenmalig).

Wegens toenemende resistentie dient azitromycine terughoudend en bewust te worden voorgeschreven, bij voorkeur op basis van microbiologische diagnostiek.

Patienten moeten worden geinformeerd over het belang van kuurvoltooiing, mogelijke bijwerkingen en alarmsymptomen zoals hartkloppingen, ernstige diarree of allergische reacties.

Raadpleeg altijd uw huisarts of specialist voor persoonlijk advies. Meld bijwerkingen aan Lareb (lareb.nl) om bij te dragen aan de veiligheid van het middel in Nederland.

Geen recept van uw huisarts?
Voor specifieke indicaties kan een online consult bij een EU-arts mogelijk zijn. Lees hoe online consult werkt voor Zithromax.