Valsartan

Valsartan on Prescriptsy

Valsartan wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Valsartan is een orale angiotensine-II-receptorblokker (ARB, ook wel sartan genoemd) die selectief de AT1-receptor blokkeert en daarmee een krachtige bloeddrukverlaging, verbetering van hartfalen en cardiovasculaire bescherming bewerkstelligt.

Het middel wordt in Nederland door het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) geregistreerd en behoort tot de hoeksteen van de moderne cardiovasculaire farmacotherapie.

Valsartan werd door Novartis ontwikkeld en gelanceerd in de jaren negentig als eerste ARB met brede klinische toepasbaarheid, en is inmiddels als generiek beschikbaar.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde huisartsen en cardiologen die online consulten aanbieden voor hypertensie en cardiovasculaire zorg. Meer informatie over verwante cardiovasculaire behandelingen vindt u op onze pagina's over Losartan en Enalapril.

Wat is hypertensie en hartfalen en waarom zijn ze belangrijk?

Hypertensie, ook wel hoge bloeddruk genoemd, is een van de belangrijkste risicofactoren voor cardiovasculaire ziekte wereldwijd.

In Nederland heeft ongeveer een derde van de volwassen bevolking verhoogde bloeddruk, waarvan slechts de helft adequate behandeling en controle bereikt.

Onbehandelde of slecht gecontroleerde hypertensie verhoogt het risico op myocardinfarct, beroerte, hartfalen, nierinsufficientie, perifere arteriele ziekte en dementie.

De NHG-standaard Cardiovasculair risicomanagement stelt doelwaarden voor de bloeddruk afhankelijk van comorbiditeit en algeheel cardiovasculair risicoprofiel.

Hartfalen is een klinisch syndroom waarbij het hart onvoldoende bloed kan rondpompen om aan de metabole behoeften van het lichaam te voldoen.

In Nederland zijn naar schatting 240.000 mensen gediagnosticeerd met hartfalen, met een stijgende prevalentie door vergrijzing en verbeterde overleving na myocardinfarct.

De behandeling omvat leefstijladviezen, diuretica, ACE-remmers of ARB's, betablokkers, mineralocorticoid-receptor-antagonisten en tegenwoordig ook SGLT2-remmers en ARNI's (angiotensine-receptor-neprilysine-remmers zoals sacubitril/valsartan).

Werkzame stof: valsartan en het werkingsmechanisme

Valsartan is een selectieve en krachtige antagonist van de angiotensine-II-receptor type 1 (AT1).

Het renine-angiotensine-aldosteron-systeem (RAAS) speelt een centrale rol in de regulatie van bloeddruk, vocht- en zouthuishouding en cardiovasculaire remodellering.

Bij hypertensie en hartfalen is het RAAS doorgaans overmatig geactiveerd, wat bijdraagt aan vasoconstrictie, natrium- en waterretentie, cardiale hypertrofie en fibrose.

Angiotensine II, het actieve hormoon van het RAAS, bindt aan twee belangrijke receptortypes: AT1 en AT2.

De AT1-receptor bemiddelt de meeste negatieve cardiovasculaire effecten, waaronder vasoconstrictie, aldosteronafgifte, sympathische activatie, celproliferatie en cardiovasculaire remodellering.

Valsartan blokkeert selectief de AT1-receptor in bloedvaten, bijnier, hart, nieren en hersenen, waardoor deze effecten worden voorkomen.

De AT2-receptor, die tegengestelde, protectieve effecten bemiddelt, wordt niet geblokkeerd en kan zelfs worden gestimuleerd door de compensatoir verhoogde angiotensine-II-spiegels.

In tegenstelling tot ACE-remmers, die angiotensine-II-productie verhinderen door blokkade van ACE (kininase II), beinvloedt valsartan de bradykinine-afbraak niet. Dit verklaart waarom kriebelhoest en angio-oedeem, bijwerkingen die geassocieerd zijn met verhoogde bradykinine-spiegels, bij valsartan veel minder vaak voorkomen dan bij ACE-remmers.

Indicaties en klinische toepassing in Nederland

Valsartan is in Nederland geregistreerd voor drie hoofdindicaties:

Essentiele hypertensie

Volgens de NHG-standaard Cardiovasculair risicomanagement en de ESC-richtlijnen behoren ARB's zoals valsartan tot de eerstelijns antihypertensiva, samen met ACE-remmers, calciumantagonisten en thiazidediuretica.

ARB's worden vaak geprefereerd boven ACE-remmers bij patienten die kriebelhoest of angio-oedeem hebben ontwikkeld op ACE-remmers.

De startdosis bedraagt 80 mg eenmaal daags, te verhogen tot 160 of 320 mg bij onvoldoende bloeddrukcontrole.

Combinatietherapie met thiazidediuretica (valsartan/hydrochlorothiazide) of calciumantagonisten (valsartan/amlodipine) is effectief bij ernstige hypertensie.

Hartfalen met verminderde ejectiefractie

Bij symptomatisch hartfalen met verminderde ejectiefractie wordt valsartan aanbevolen als alternatief voor ACE-remmers bij patienten die deze niet verdragen, of als aanvulling op ACE-remmers wanneer betablokkers niet kunnen worden gebruikt.

De doeldosering voor hartfalen bedraagt 160 mg tweemaal daags, bereikt door geleidelijke titratie van 40 mg tweemaal daags als startdosis.

Grote klinische studies (Val-HeFT, VALIANT) hebben de effectiviteit van valsartan op morbiditeit en mortaliteit bij hartfalen aangetoond.

Post-myocardinfarct met hartfalen

Bij patienten met een recent myocardinfarct gecompliceerd door hartfalen of asymptomatische linkerventrikeldisfunctie is valsartan effectief in het verminderen van cardiovasculaire mortaliteit en morbiditeit.

De behandeling kan 12 uur na het infarct worden gestart met een lage dosering en geleidelijk worden verhoogd.

Dosering en praktische toepassing

De dosering van valsartan is afhankelijk van de indicatie en moet worden aangepast aan de individuele respons en verdraagzaamheid.

Bij hypertensie wordt begonnen met 80 mg eenmaal daags, eventueel verhoogd tot 160 of 320 mg.

Bij hartfalen wordt begonnen met 40 mg tweemaal daags en geleidelijk opgehoogd naar 80 mg en vervolgens 160 mg tweemaal daags.

Dosisaanpassingen gebeuren met intervallen van minimaal 2 weken, onder controle van bloeddruk, nierfunctie en serumkalium.

Valsartan kan met of zonder voedsel worden ingenomen. Voor optimale therapietrouw wordt inname op een vast tijdstip aanbevolen, bij voorkeur 's ochtends. Bij gebruik bij hartfalen wordt tweemaal daagse inname aanbevolen, bijvoorbeeld 's ochtends en 's avonds.

Effectiviteit: klinische studies en praktijkervaring

De effectiviteit van valsartan is aangetoond in meerdere grote gerandomiseerde studies:

Val-HeFT (2001): bij 5.010 patienten met hartfalen verminderde valsartan (tot 160 mg tweemaal daags) het gecombineerde eindpunt van mortaliteit en morbiditeit met 13 procent vergeleken met placebo, met significante reductie van ziekenhuisopnames voor hartfalen.

VALIANT (2003): bij 14.703 patienten met een recent myocardinfarct en hartfalen was valsartan (160 mg tweemaal daags) niet-inferior aan captopril in het verminderen van mortaliteit en cardiovasculaire uitkomsten, met een beter verdraagzaamheidsprofiel.

VALUE (2004): bij 15.245 hypertensieve patienten met hoog cardiovasculair risico was valsartan-gebaseerde behandeling (80 tot 160 mg) niet-inferior aan amlodipine in het voorkomen van cardiaal morbiditeit en mortaliteit.

PARADIGM-HF (2014): studie met sacubitril/valsartan (Entresto) toonde verdere reductie van cardiovasculaire mortaliteit en ziekenhuisopnames vergeleken met enalapril bij hartfalen, wat heeft geleid tot uitbreiding van behandelmogelijkheden bij hartfalen met verminderde ejectiefractie.

Bijwerkingen en verdraagzaamheid

Valsartan wordt over het algemeen goed verdragen. De meest voorkomende bijwerkingen zijn:

• Duizeligheid, vooral bij start en bij opstaan.
• Hoofdpijn.
• Vermoeidheid.
• Virale infecties van de bovenste luchtwegen.
• Licht verhoogd serumkalium.

In tegenstelling tot ACE-remmers komt kriebelhoest zelden voor. Angio-oedeem is zeldzaam maar mogelijk. Ernstige bijwerkingen zoals hyperkaliemie, acute nierinsufficientie en symptomatische hypotensie vereisen monitoring, vooral bij risicopatienten.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Valsartan is gecontra-indiceerd tijdens het tweede en derde trimester van de zwangerschap vanwege risico op fetotoxiciteit. Ook ernstige leverinsufficientie, biliaire cirrose en cholestase zijn contra-indicaties. Gelijktijdig gebruik met aliskiren bij diabetes of nierinsufficientie is gecontra-indiceerd.

Voor aanvang wordt volumedepletie en dehydratatie gecorrigeerd. Nierfunctie en serumkalium worden voor aanvang en regelmatig tijdens behandeling gecontroleerd. Bij patienten met bilaterale nierarteriestenose is voorzichtigheid of vermijding geboden.

Interacties met andere geneesmiddelen

Gelijktijdig gebruik van valsartan met kaliumsparende diuretica (spironolacton, eplerenon), kaliumsupplementen en NSAID's verhoogt het risico op hyperkaliemie.

NSAID's kunnen ook het antihypertensieve effect verminderen en het risico op nierinsufficientie verhogen. Dubbele RAAS-blokkade (valsartan + ACE-remmer of aliskiren) is af te raden.

Lithium-spiegels kunnen stijgen bij gelijktijdig gebruik. Rifampicine, sint-janskruid, ciclosporine en ritonavir kunnen valsartan-spiegels beinvloeden via transporteiwitten.

Valsartan in de Nederlandse gezondheidszorg

Valsartan wordt in Nederland vergoed vanuit het basispakket van de zorgverzekering (Zvw) na aftrek van het eigen risico (385 euro per jaar in 2026).

Als generiek middel behoort het tot de goedkopere antihypertensiva.

De NHG-standaard Cardiovasculair risicomanagement beveelt ARB's aan als eerstelijns behandeling naast of na ACE-remmers, calciumantagonisten en thiazidediuretica, afhankelijk van patientprofiel en comorbiditeit.

Huisartsen en cardiologen schrijven valsartan voor bij hypertensie en hartfalen, met regelmatige monitoring van bloeddruk, nierfunctie en serumkalium. De KNMP-kennisbank en het Farmacotherapeutisch Kompas verstrekken actuele informatie aan apothekers en patienten.

Praktische tips voor gebruik

Wanneer merk ik effect?

Bloeddrukverlaging is binnen 2 weken meetbaar en bereikt maximale werking na 4 weken. Bij hartfalen zijn klinische verbeteringen (verminderde kortademigheid, minder oedeem) doorgaans na enkele weken tot maanden zichtbaar.

Wat doe ik bij een gemiste dosis?

Neem de gemiste dosis in zodra u eraan denkt, tenzij het bijna tijd is voor de volgende dosis. Sla dan de gemiste dosis over en ga door met het normale schema. Neem geen dubbele dosis.

Mag ik stoppen als mijn bloeddruk normaal is?

Nee. Stoppen met valsartan leidt doorgaans tot terugkeer van hypertensie binnen weken. Bespreek eventuele aanpassingen altijd met uw huisarts of cardioloog.

Veiligheid en kwaliteitsbewaking in Nederland

De veiligheid van valsartan wordt in Nederland gemonitord door Lareb, het Nederlandse Bijwerkingencentrum. Patienten en zorgverleners kunnen vermoedelijke bijwerkingen melden via lareb.nl.

De IGJ houdt toezicht op kwaliteit en veiligheid van apotheken.

In 2018 leidde verontreiniging van bepaalde generieke valsartan-producten met NDMA tot wereldwijde terugroepacties; de IGJ en het CBG hebben toen strikte kwaliteitscontroles ingesteld.

Bij acute bijwerkingen of ernstige reacties: bel 112 of neem contact op met het Vergiftigingen Informatie Centrum via 0800-0099. Prescriptsy biedt online consulten met Nederlandse voorschrijvers voor cardiovasculaire zorg.

Conclusie

Valsartan (angiotensine-II-receptorblokker) is een effectief, goed verdragen cardiovasculair geneesmiddel voor hypertensie, hartfalen en post-myocardinfarct-situaties.

Het biedt krachtige RAAS-blokkade zonder het risico op kriebelhoest en met een laag risico op angio-oedeem. De doseringsschema's en indicaties zijn goed onderbouwd door grote klinische studies.

Binnen de Nederlandse richtlijnen behoort valsartan tot de voorkeursmedicatie bij hypertensie en hartfalen, vooral bij patienten met ACE-remmer-intolerantie.

Raadpleeg altijd uw huisarts, cardioloog of KNMP-apotheker voor persoonlijk advies over bloeddrukcontrole en cardiovasculaire therapie.

Geen recept van uw huisarts?
Voor stabiel ingestelde gebruikers kan een online consult bij een EU-arts een efficiënte route bieden voor herhaalrecepten. Lees hoe online consult werkt voor Valsartan.