Vitaros crème

Vitaros crème on Prescriptsy

Vitaros crème wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Vitaros is een topicale creme met alprostadil (prostaglandine E1, PGE1) voor de lokale behandeling van erectiele disfunctie (ED) bij volwassen mannen.

Het is een vasoactief middel dat direct op de meatus urethralis (opening van de urinebuis) wordt aangebracht en binnen 5 tot 30 minuten een erectie opwekt door lokale vaatverwijding en verhoogde bloedinstroom in de corpora cavernosa.

In Nederland is Vitaros CBG-geregistreerd en wordt het voorgeschreven door huisartsen en urologen als tweedelijns farmacotherapie bij mannen die orale PDE5-remmers niet verdragen, bij wie deze onvoldoende werken of bij wie ze gecontra-indiceerd zijn (bijvoorbeeld bij gebruik van nitraten voor angina pectoris).

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde Nederlandse huisartsen en urologen die online consulten aanbieden voor erectiestoornissen en seksuele gezondheid. Meer informatie over verwante ED-behandelingen vindt u op onze pagina's over Caverject (alprostadil-injectie) en Sildenafil.

Erectiele disfunctie: de behoefte aan alternatieve behandelingen

Erectiele disfunctie (ED) is een veelvoorkomende aandoening in Nederland, waarbij ongeveer 500.000 tot 800.000 mannen worden getroffen.

Orale PDE5-remmers (sildenafil, tadalafil, vardenafil, avanafil) zijn de eerstelijns farmacotherapie en werken bij 70 tot 85 procent van de patienten.

Bij ongeveer 20 tot 30 procent van de patienten zijn PDE5-remmers echter onvoldoende effectief of gecontra-indiceerd, bijvoorbeeld bij:

• Ernstige vasculaire of neurogene ED (bijvoorbeeld na radicale prostatectomie met schade aan zenuwbanen).
• ED bij gevorderde diabetes mellitus met ernstige microvasculaire schade.
• Patienten die nitraten gebruiken voor angina pectoris (waarbij PDE5-remmers gecontra-indiceerd zijn).
• Patienten die PDE5-remmers niet verdragen vanwege hoofdpijn, blozen, dyspepsie of andere bijwerkingen.
• Patienten die orale medicatie willen vermijden of minder invasieve opties prefereren boven intracavernosale injecties.

Voor deze patienten biedt Vitaros (topicale alprostadil-creme) een belangrijk alternatief als tweedelijns therapie. Andere tweedelijns opties zijn intracavernosale alprostadil-injecties (Caverject), intraurethrale alprostadil-suppositoria (MUSE, minder verkrijgbaar in Nederland), vacuumpompen en peniele prothesen.

Werkzame stof: alprostadil en het werkingsmechanisme

Alprostadil is een synthetisch prostaglandine E1 (PGE1) dat identiek is aan het natuurlijke prostaglandine dat in het lichaam wordt geproduceerd.

Prostaglandines zijn lipide mediatoren met uiteenlopende fysiologische functies, waaronder vaatverwijding, gladde-spierrelaxatie, ontsteking en regulatie van bloedstolling.

PGE1 heeft specifieke effecten op gladde spieren in de vaatwand en de corpora cavernosa.

Het werkingsmechanisme van alprostadil bij ED verloopt als volgt:

1. Topicale applicatie: Vitaros creme wordt op de meatus urethralis aangebracht. De creme bevat naast alprostadil de penetratie-enhancer dodecyl-2-N,N-dimethylaminoacetaat (DDAIP), die de passage van alprostadil door het uretraslijmvlies vergemakkelijkt.
2. Absorptie en diffusie: alprostadil penetreert het uretraslijmvlies en diffundeert door de tunica albuginea naar de corpora cavernosa van de penis.
3. Receptor-activatie: in de corpora cavernosa bindt alprostadil aan EP-receptoren (vooral EP2 en EP4) op gladde spiercellen. Deze receptoren zijn G-eiwit-gekoppelde receptoren die bij activatie het enzym adenylaatcyclase stimuleren.
4. cAMP-signalering: adenylaatcyclase converteert ATP naar cyclisch AMP (cAMP), waardoor de intracellulaire cAMP-concentratie stijgt. Verhoogd cAMP activeert eiwitkinase A (PKA).
5. Relaxatie van gladde spieren: PKA remt myosine-lichte-keten-kinase, vermindert de intracellulaire calciumconcentratie en relaxeert daarmee de gladde spiercellen in de corpora cavernosa.
6. Arteriele vaatverwijding: tegelijkertijd verwijden de cavernosale arterien, wat leidt tot verhoogde bloedinstroom.
7. Veneuze occlusie: de expansie van de corpora cavernosa comprimeert de subtunicale venen tegen de tunica albuginea, wat de veneuze afvoer blokkeert en de erectie behoudt.
8. Erectie: het netto-effect is tumescentie en een klinisch bruikbare erectie binnen 5 tot 30 minuten.

Een belangrijk voordeel van alprostadil ten opzichte van PDE5-remmers is dat het mechanisme onafhankelijk is van het NO-cGMP-systeem.

Waar PDE5-remmers vereisen dat het lichaam zelf voldoende NO produceert na seksuele stimulatie om cGMP te genereren, werkt alprostadil via een geheel andere signaalroute (cAMP via prostaglandine-receptoren).

Dit maakt alprostadil effectief bij patienten met ernstige NO-deficientie, zoals na radicale prostatectomie met zenuwbeschadiging of bij geavanceerde diabetes mellitus met endotheliale disfunctie.

Indicatie en klinische toepassing in Nederland

Vitaros is in Nederland geregistreerd voor de behandeling van erectiele disfunctie bij volwassen mannen.

Volgens de NHG-standaard Erectiele disfunctie (M83) en de Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) richtlijn Erectiele disfunctie wordt topicale alprostadil (Vitaros) beschouwd als een tweedelijns therapie bij mannen die onvoldoende respons hebben op orale PDE5-remmers, bij wie deze gecontra-indiceerd zijn, of bij wie deze niet worden verdragen.

Voordelen van Vitaros ten opzichte van andere alternatieven:

• Ten opzichte van PDE5-remmers: geen systemische bijwerkingen, geen interactie met nitraten, werkt bij patienten met ernstige vasculaire of neurogene ED.
• Ten opzichte van intracavernosale injecties (Caverject): niet-invasief, geen naalden, eenvoudigere toepassing, gunstiger bijwerkingenprofiel wat betreft priapisme en peniele fibrose.
• Ten opzichte van vacuumpomp: meer natuurlijke erectie, minder apparatuur nodig.
• Ten opzichte van peniele prothese: geen chirurgie, reversibel.

Nadelen van Vitaros:

• Lagere effectiviteit dan PDE5-remmers en intracavernosale injecties (ongeveer 40 tot 50 procent succes bij tweedelijns patienten).
• Vereist zorgvuldige applicatietechniek.
• Lokale bijwerkingen bij patient en partner (branderig gevoel, irritatie).
• Condoomgebruik aanbevolen om partner-bijwerkingen te voorkomen.
• Hogere kosten per toepassing dan generieke PDE5-remmers.
• Bewaring in koelkast vereist.

Dosering en juiste applicatie

Vitaros wordt toegediend als een unit-dose-applicator met 300 microgram alprostadil in 100 mg creme.

De creme wordt op de meatus urethralis (opening van de plasbuis aan de top van de eikel) aangebracht, niet in de plasbuis geinjecteerd.

Juiste applicatietechniek is essentieel voor effectiviteit:

1. Handen grondig wassen met water en zeep.
2. Applicator uit koelkast halen en op kamertemperatuur laten komen.
3. Penis vasthouden, voorhuid terugtrekken (indien aanwezig).
4. Meatus voorzichtig openen.
5. Tip van applicator op meatus plaatsen, niet in meatus.
6. Creme langzaam aanbrengen door plunjer in te drukken.
7. Penis 30 seconden rechtop houden.
8. Applicator weggooien.
9. Handen opnieuw wassen.

De erectie ontstaat binnen 5 tot 30 minuten en duurt 1 tot 2 uur.

Maximaal 2 tot 3 toepassingen per week worden aanbevolen, met minimaal 24 uur tussen toepassingen.

Voor optimale effectiviteit en om blootstelling van de partner aan alprostadil te voorkomen, wordt condoomgebruik sterk aanbevolen.

Effectiviteit: klinische studies en praktijkresultaten

De effectiviteit van topicale alprostadil is onderzocht in meerdere klinische studies, waarvan de grootste registratiestudies ongeveer 1.700 patienten omvatten. De belangrijkste uitkomstmaten zijn verbetering van erectiekwaliteit (IIEF-EF score), percentage succesvolle intercourse-pogingen (SEP2 en SEP3) en subjectieve tevredenheid.

Gemiddelde resultaten: ongeveer 40 tot 50 procent van de patienten die Vitaros gebruiken rapporteert verbetering van erecties voldoende voor bevredigende seksuele activiteit, vergeleken met 15 tot 25 procent op placebo.

De effectiviteit is iets lager dan die van orale PDE5-remmers (70 tot 85 procent), maar Vitaros wordt specifiek ingezet bij patienten die op PDE5-remmers niet of onvoldoende reageren.

Bij patienten met ernstige ED na radicale prostatectomie (waarbij zenuwbanen beschadigd zijn en PDE5-remmers vaak onvoldoende werken) heeft Vitaros een belangrijke rol, met succespercentages van 30 tot 40 procent, vergelijkbaar met intracavernosale alprostadil maar met een gunstiger veiligheidsprofiel en betere acceptatie bij patienten.

In directe vergelijking met intracavernosale alprostadil-injecties (Caverject) heeft Vitaros een lagere effectiviteit, maar is het minder invasief en wordt het door veel patienten verkozen vanwege de afwezigheid van naalden.

Bijwerkingen en verdraagzaamheid

Vitaros heeft overwegend lokale bijwerkingen:

• Branderig gevoel op de penis (10 tot 15 procent), meestal mild en voorbijgaand.
• Roodheid en irritatie van de eikel.
• Lokale pijn of ongemak tijdens of na erectie.
• Bij de partner: vaginaal of anaal branderig gevoel, irritatie, vaginitis (vooral zonder condoom).

Zeldzame maar ernstige bijwerkingen omvatten priapisme (erectie langer dan 4 uur, medisch noodgeval bij 0,1 tot 0,5 procent van de gebruikers) en urethrale bloeding. Systemische bijwerkingen zijn zeer zeldzaam vanwege beperkte absorptie.

Contra-indicaties en voorzorgsmaatregelen

Vitaros is gecontra-indiceerd bij overgevoeligheid, aandoeningen die predisponeren tot priapisme (sikkelcelziekte, multipel myeloom, leukemie), anatomische vervormingen van de penis, urethrale aandoeningen, penile kanker, ernstige cardiovasculaire aandoeningen en zwangerschap van de partner (zonder condoom).

Voorzichtigheid is geboden bij cardiovasculaire comorbiditeit, anticoagulantia-gebruik en eerdere priapisme-episodes.

Partner-veiligheid is een belangrijk aandachtspunt. Alprostadil kan via vaginaal of anaal slijmvlies door de partner worden opgenomen.

Dit kan lokale irritatie bij de partner veroorzaken en is potentieel teratogeen bij zwangerschap. Condoomgebruik wordt sterk aanbevolen, vooral bij partners in vruchtbare leeftijd of bij zwangerschap.

Vergelijking met andere ED-behandelingen

Vitaros neemt een specifieke plaats in binnen de ED-behandeling in Nederland:

• Eerstelijns: orale PDE5-remmers (sildenafil, tadalafil, vardenafil, avanafil), eenvoudig, effectief, systemisch.
• Tweedelijns optie 1: Vitaros (topicale alprostadil-creme), niet-invasief, lokaal, geen interactie met nitraten.
• Tweedelijns optie 2: intracavernosale alprostadil-injecties (Caverject), hoge effectiviteit, invasief.
• Tweedelijns optie 3: vacuumpomp, niet-farmacologisch, mechanisch.
• Derdelijns: peniele prothese, chirurgisch, permanent.

Vergoeding in Nederland

Vitaros wordt in Nederland niet standaard vergoed vanuit de basisverzekering voor de behandeling van erectiele disfunctie.

In specifieke gevallen, zoals bij ED na medische behandeling (radicale prostatectomie, radiotherapie, ruggenmergletsel), kan gedeeltelijke vergoeding mogelijk zijn na voorafgaande toestemming van de zorgverzekeraar.

De patient betaalt doorgaans de kosten zelf. Aanvullende verzekeringen kunnen in sommige gevallen dekking bieden.

Vitaros is verkrijgbaar bij alle KNMP-aangesloten Nederlandse apotheken op recept van een huisarts of uroloog.

Veelgestelde vragen over Vitaros

Hoe snel werkt Vitaros?

Vitaros begint binnen 5 tot 30 minuten na applicatie te werken. Seksuele stimulatie kan de effectiviteit bevorderen.

Moet ik een condoom gebruiken?

Ja, condoomgebruik wordt sterk aanbevolen om overdracht van alprostadil naar de partner te voorkomen. Dit is vooral belangrijk bij zwangere partners of partners in vruchtbare leeftijd.

Hoe vaak mag ik Vitaros gebruiken?

Maximaal 2 tot 3 keer per week, met minimaal 24 uur tussen twee toepassingen.

Kan ik Vitaros combineren met sildenafil?

Combinatie van Vitaros met orale PDE5-remmers wordt niet aanbevolen vanwege onvoldoende gegevens en verhoogd risico op priapisme. Bespreek met uw arts voor persoonlijk advies.

Waarom moet Vitaros in de koelkast worden bewaard?

Alprostadil is gevoelig voor temperatuurschommelingen. Bewaring in de koelkast (2 tot 8 graden Celsius) verzekert stabiliteit. De applicator kan maximaal 3 dagen bij kamertemperatuur worden bewaard voor gebruik.

Wat doe ik bij een erectie die langer dan 4 uur aanhoudt?

Dit is een medisch noodgeval (priapisme). Neem direct contact op met de huisartsenpost of spoedeisende hulp (112). Langdurige priapisme kan permanente schade veroorzaken.

Veiligheid en kwaliteitsbewaking in Nederland

Vitaros wordt in Nederland op recept voorgeschreven en de veiligheid wordt gemonitord door Lareb (Nederlands Bijwerkingencentrum). Patienten en zorgverleners kunnen bijwerkingen melden via lareb.nl.

Het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) bewaakt de registratie en veiligheid. De IGJ houdt toezicht op de kwaliteit van apotheken en online verkooppunten.

Koop Vitaros uitsluitend bij erkende Nederlandse apotheken (KNMP) of bij door de IGJ gecertificeerde online apotheken om zeker te zijn van kwaliteit en authenticiteit.

Conclusie

Vitaros (topicale alprostadil-creme) is een waardevolle tweedelijns behandeling voor erectiele disfunctie bij volwassen mannen die onvoldoende reageren op of niet in aanmerking komen voor orale PDE5-remmers.

Het niet-invasieve karakter, de lokale werking en de afwezigheid van cardiovasculaire interacties (met name met nitraten) maken het een aantrekkelijke optie voor specifieke patientgroepen, waaronder mannen na radicale prostatectomie, patienten met ernstige vasculaire ED en patienten die nitraten gebruiken.

Hoewel de effectiviteit lager is dan die van orale PDE5-remmers, biedt Vitaros een belangrijke behandelingsoptie voor ongeveer 40 tot 50 procent van de tweedelijns patienten.

Raadpleeg altijd uw huisarts of uroloog voor persoonlijk advies over erectiele disfunctie en de meest geschikte behandeling.

Meld bijwerkingen aan Lareb (lareb.nl) om bij te dragen aan de veiligheid van het middel in Nederland.