Rosuvastatine

Rosuvastatine on Prescriptsy

Rosuvastatine wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Rosuvastatine is een sterk werkende, synthetische HMG-CoA-reductaseremmer (statine) die breed wordt ingezet voor de behandeling van hypercholesterolemie, gemengde dyslipidemie en voor cardiovasculaire risicoreductie.

Van alle statines heeft rosuvastatine de krachtigste LDL-verlagende werking op milligrambasis en wordt samen met atorvastatine beschouwd als hoog-intensief statine.

In Nederland is rosuvastatine door het CBG (College ter Beoordeling van Geneesmiddelen) geregistreerd en beschikbaar als tabletten van 5 mg, 10 mg, 20 mg en 40 mg, zowel als generiek preparaat als onder de merknaam Crestor.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten aanbieden voor cardiovasculair risicomanagement en lipidenbehandeling. Meer informatie over verwante geneesmiddelen vindt u op onze pagina's over Atorvastatine en Simvastatine.

Werkzame stof en farmacologische eigenschappen van rosuvastatine

Rosuvastatine is een volledig synthetische statine, ontwikkeld door Shionogi en in 2003 op de Europese markt gebracht onder de naam Crestor. Chemisch is het bis[(E)-7-[4-(4-fluorophenyl)-6-isopropyl-2-[methyl(methylsulfonyl)amino]pyrimidin-5-yl](3R,5S)-3,5-dihydroxyhept-6-enoicacid] calciumzout.

De ATC-code is C10AA07. In tegenstelling tot lipofiele statines (simvastatine, atorvastatine) is rosuvastatine hydrofiel, wat bijdraagt aan een betere leverselectiviteit en mogelijk verminderd spiereffect bij vergelijkbare LDL-verlagende werking.

Farmacokinetisch heeft rosuvastatine een orale biologische beschikbaarheid van circa 20 procent (door first-pass-effect), een piekplasmaconcentratie na 3-5 uur en een eliminatiehalfwaardetijd van ongeveer 19 uur.

Deze lange halfwaardetijd maakt tijdsonafhankelijke inname mogelijk, in tegenstelling tot simvastatine (t1/2 2 uur) dat 's avonds moet worden ingenomen voor optimale werking.

Rosuvastatine wordt grotendeels onveranderd uitgescheiden, met slechts 10 procent metabolisme via CYP2C9; dit verklaart de relatief lage gevoeligheid voor CYP-gemedieerde interacties.

Wel is rosuvastatine substraat voor de hepatische transporter OATP1B1 (gecodeerd door SLCO1B1) en voor BCRP (gecodeerd door ABCG2).

Polymorfismen in SLCO1B1 (c.521T>C variant) verhogen de plasmaspiegels en het myopathierisico.

De lipidenverlagende effectiviteit van rosuvastatine is dosisafhankelijk.

Bij 5 mg is de gemiddelde LDL-verlaging circa 45 procent, bij 10 mg 52 procent, bij 20 mg 55 procent en bij 40 mg 63 procent.

Daarnaast verlaagt rosuvastatine totaalcholesterol (30-46 procent), triglyceriden (10-35 procent) en non-HDL-cholesterol, en verhoogt HDL-cholesterol met 8-14 procent.

Naast de lipidenverlagende werking hebben statines pleiotrope effecten: verlaging van CRP en andere ontstekingsmarkers, plaquestabilisatie, verbetering van endotheelfunctie en antitrombotische werking.

Indicaties en klinische toepassingen in Nederland

Rosuvastatine is geregistreerd voor meerdere indicaties die aansluiten bij de Nederlandse richtlijnen voor cardiovasculair risicomanagement.

Primaire hypercholesterolemie

Bij patienten met een verhoogd LDL-cholesterol (primaire hypercholesterolemie type IIa of gemengde dyslipidemie type IIb) wordt rosuvastatine voorgeschreven als aanvulling op dieetmaatregelen.

De Nederlandse NHG-standaard Cardiovasculair risicomanagement (2019) en de CVRM-richtlijn van de NIV hanteren LDL-streefwaarden op basis van het individuele cardiovasculaire risico: bij patienten zonder manifeste hart- en vaatziekte met een SCORE2-risico van 10 procent of hoger is het streefdoel LDL onder 2,6 mmol/L.

Bij patienten met zeer hoog risico (diabetes met complicaties, chronisch nierfalen) is het streefdoel LDL onder 1,8 mmol/L.

Secundaire preventie bij manifeste hart- en vaatziekten

Bij patienten met een doorgemaakt myocardinfarct, ischemisch CVA, TIA, perifeer arterieel vaatlijden of andere manifeste atherosclerose is statinetherapie de hoeksteen van secundaire preventie.

De aanbeveling is om met een hoog-intensief statine te starten (rosuvastatine 20-40 mg of atorvastatine 40-80 mg) met als streefwaarde LDL onder 1,4 mmol/L volgens de ESC/EAS-richtlijnen 2019.

De JUPITER-studie (Justification for the Use of Statins in Primary Prevention: An Intervention Trial Evaluating Rosuvastatin) toonde aan dat rosuvastatine 20 mg bij patienten met verhoogd hsCRP en normaal LDL het risico op cardiovasculaire events reduceert met 44 procent.

Familiaire hypercholesterolemie

Heterozygote familiaire hypercholesterolemie (HeFH) is een autosomaal dominant erfelijke aandoening met een prevalentie van 1 op 250 in Nederland.

LDL-spiegels zijn verhoogd vanaf de geboorte en het cardiovasculair risico is vele malen hoger dan bij de algemene bevolking.

Rosuvastatine is eerstelijnsbehandeling bij HeFH, vaak in combinatie met ezetimibe en indien nodig PCSK9-remmers.

Homozygote familiaire hypercholesterolemie (HoFH) is zeldzamer (1 op 300.000) en vereist intensieve combinatietherapie inclusief LDL-aferese.

Pediatrische populatie

Rosuvastatine is geregistreerd vanaf 6 jaar bij kinderen met heterozygote familiaire hypercholesterolemie, onder toezicht van een kinderarts of lipidoloog. Het starten van statinetherapie op kinderleeftijd vertraagt de ontwikkeling van atherosclerose en verlaagt op lange termijn het cardiovasculaire risico.

Farmacodynamiek en werkingsmechanisme

Het werkingsmechanisme van rosuvastatine berust op de remming van HMG-CoA-reductase, het snelheidsbeperkende enzym in de mevalonaatbiosyntheseweg die leidt tot cholesterol.

Rosuvastatine heeft een hoge affiniteit voor het enzym (Ki ongeveer 5 nM, lager dan atorvastatine en simvastatine) en is een selectieve en competitieve remmer.

Door cholesterolsynthese te blokkeren daalt de intracellulaire cholesterolconcentratie in hepatocyten. Dit activeert de transcriptiefactor SREBP-2 (sterol regulatory element-binding protein 2), die de expressie van LDL-receptoren opreguleert.

De verhoogde LDL-receptoractiviteit op het hepatocytoppervlak verhoogt de opname van LDL, IDL en VLDL-remnanten uit het bloed, waardoor de plasma-LDL-concentratie daalt.

Naast de LDL-verlagende werking heeft rosuvastatine pleiotrope effecten die bijdragen aan de cardiovasculaire risicoreductie: verlaging van hoge sensitiviteit CRP met 20-30 procent, stabilisatie van atherosclerotische plaques door vermindering van de lipidekern en versterking van de fibreuze kap, verbetering van endotheelfunctie door verhoogde NO-beschikbaarheid, remming van plaatjesaggregatie en vermindering van smooth muscle celproliferatie.

Deze effecten dragen bij aan de reductie van cardiovasculaire events onafhankelijk van de mate van LDL-verlaging.

Dosering en toediening in de Nederlandse praktijk

Rosuvastatine wordt eenmaal daags oraal ingenomen, op elk gewenst tijdstip, met of zonder voedsel. Vanwege de lange halfwaardetijd is een vast tijdstip aanbevolen om therapietrouw te bevorderen.

Startdosering en titratie

Voor volwassenen met primaire hypercholesterolemie is de aanbevolen startdosering 5-10 mg eenmaal daags.

Na 4 weken wordt het lipidenprofiel herbeoordeeld en indien het LDL-streefdoel niet is bereikt, wordt de dosis verdubbeld.

Voor patienten met hoog cardiovasculair risico wordt doorgaans gestart met 20 mg.

De 40 mg dosering is uitsluitend voor patienten met ernstige hypercholesterolemie en hoog cardiovasculair risico die de streefwaarde niet bereiken met 20 mg, en moet onder specialistisch toezicht worden gestart.

Patienten van Aziatische afkomst

Bij patienten van Japanse, Chinese, Koreaanse, Filipijnse, Thaise of Vietnamese afkomst zijn de plasmaspiegels van rosuvastatine ongeveer tweemaal hoger dan bij blanken, waarschijnlijk door genetische verschillen in OATP1B1.

De startdosering is 5 mg en de maximum dosering 20 mg. De 40 mg dosering is gecontraindiceerd.

Pediatrisch gebruik

Bij kinderen van 6-9 jaar is de aanbevolen dosering 5 mg per dag, maximum 10 mg. Bij 10-17 jaar is de maximale dosering 20 mg. De 40 mg dosering wordt niet aanbevolen bij kinderen en adolescenten.

Veelvoorkomende bijwerkingen en veiligheidsprofiel

Rosuvastatine wordt over het algemeen goed verdragen. De meeste bijwerkingen zijn mild en voorbijgaand.

Spiergerelateerde bijwerkingen

Myalgie (spierpijn) is de meest voorkomende spiergerelateerde bijwerking, gerapporteerd bij 1-10 procent van de gebruikers.

In gecontroleerde klinische trials was de incidentie van myalgie bij statinegebruikers niet significant hoger dan bij placebo, maar in de dagelijkse praktijk ervaren patienten vaker spierklachten (nocebo-effect).

Bij klinische myopathie met CK-verhoging dient de dosis te worden verlaagd of gestaakt.

Rhabdomyolyse is zeer zeldzaam (minder dan 1 op de 10.000) maar ernstig, met risico op acute nierinsufficientie.

Lever- en nierparameters

Verhoging van leverenzymen (ALAT boven 3x bovengrens) treedt op bij 1-2 procent en is meestal voorbijgaand. Proteinurie komt voor bij hoge doseringen (40 mg) en is meestal mild en voorbijgaand.

Diabetes mellitus type 2

Statines verhogen het risico op nieuwe diabetes met circa 10 procent relatief. Het absolute risico is het hoogst bij patienten met prediabetes, metabool syndroom of overgewicht.

Het cardiovasculaire voordeel overtreft ruimschoots dit diabetesrisico, maar patienten moeten worden geinformeerd en levensstijlmaatregelen moeten worden benadrukt.

Interacties met andere geneesmiddelen

Rosuvastatine wordt slechts in beperkte mate via CYP-enzymen gemetaboliseerd (minder dan 10 procent via CYP2C9), waardoor het minder gevoelig is voor CYP-interacties dan andere statines. De belangrijkste interacties zijn via de transporters OATP1B1 en BCRP.

Ciclosporine remt OATP1B1 en BCRP en verhoogt de rosuvastatinespiegels met factor 7. Bij combinatie is de maximale dosering 5 mg per dag.

Gemfibrozil verhoogt de spiegels tweevoudig en verhoogt het myopathierisico; maximum 10 mg bij combinatie. HIV-proteaseremmers (atazanavir, lopinavir, ritonavir) verhogen de rosuvastatine-AUC; beperking tot 10 mg.

Vitamine K-antagonisten (warfarine, fenprocoumon, acenocoumarol) kunnen een INR-stijging vertonen na start van rosuvastatine; nauwkeurige INR-monitoring is aangewezen in de eerste weken.

Antacida kunnen de absorptie verminderen; inname minimaal 2 uur na het antacidum.

Vergoeding en beschikbaarheid in Nederland

Rosuvastatine is in Nederland vergoed vanuit de basisverzekering (Zorgverzekeringswet) voor de geregistreerde indicaties.

Het generiek preparaat is aanzienlijk goedkoper dan Crestor en wordt doorgaans geleverd via het preferentiebeleid van zorgverzekeraars.

Het eigen risico (385 euro per jaar in 2024) is van toepassing op de eerste afleveringen. Rosuvastatine is uitsluitend op recept verkrijgbaar (UR-geneesmiddel).

Veelgestelde vragen over rosuvastatine

Wanneer moet ik rosuvastatine innemen?

Rosuvastatine heeft een lange halfwaardetijd (19 uur) en kan op elk tijdstip van de dag worden ingenomen, met of zonder voedsel. Kies een vast tijdstip voor optimale therapietrouw.

Dit is een voordeel ten opzichte van simvastatine, dat 's avonds moet worden ingenomen.

Moet ik mijn statine levenslang gebruiken?

Voor de meeste patienten met hoog cardiovasculair risico of manifeste hart- en vaatziekte is statinetherapie een langdurige (doorgaans levenslange) behandeling. Staken van het statine leidt binnen enkele weken tot terugkeer van het oude LDL-niveau en verlies van het cardiovasculaire voordeel.

Wat als ik spierpijn krijg?

Lichte spierpijn is vaak niet statinegerelateerd. Bij ernstige, aanhoudende of progressieve spierpijn, spierzwakte of donkerbruine urine dient u contact op te nemen met uw arts voor CK-bepaling.

Bij bewezen statinemyopathie kan overstap naar een ander statine, dosisverlaging of omzetting naar niet-dagelijkse dosering worden overwogen.

Kan ik grapefruit eten bij rosuvastatine?

Anders dan bij simvastatine en atorvastatine is de interactie met grapefruitsap bij rosuvastatine minimaal, omdat rosuvastatine nauwelijks door CYP3A4 wordt gemetaboliseerd. Matig gebruik van grapefruit is toegestaan.

Wat gebeurt er als ik rosuvastatine stop?

Na staken stijgt het LDL-cholesterol binnen 2-4 weken naar het oorspronkelijke niveau en verdwijnt het cardiovasculaire voordeel. Staken dient alleen op medisch advies te geschieden.

Conclusie

Geen recept van uw huisarts?
Voor stabiel ingestelde gebruikers kan een online consult bij een EU-arts een efficiënte route bieden voor herhaalrecepten. Lees hoe online consult werkt voor Rosuvastatine.

Rosuvastatine is een krachtig, effectief en goed verdragen statine met een gevestigde plaats in de behandeling van hypercholesterolemie en in de primaire en secundaire preventie van cardiovasculaire ziekten. Regelmatige monitoring van lipidenprofiel, leverenzymen en aandacht voor spiereffecten zijn essentieel voor veilig gebruik. Raadpleeg uw huisarts, cardioloog of KNMP-apotheker voor persoonlijk advies over dosering, bijwerkingen en interacties.