Mounjaro
Mounjaro (tirzepatide): dual agonist voor diabetes en obesitas
Mounjaro (tirzepatide) is een injecteerbaar geneesmiddel dat werkt als een dubbele GIP/GLP-1-receptoragonist.
Het is door het EMA geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 en, onder de naam Zepbound, voor gewichtsreductie bij obesitas.
Tirzepatide verbetert de bloedsuikerregulatie, vermindert het lichaamsgewicht en heeft gunstige effecten op cardiovasculaire risicofactoren. Het wordt eenmaal per week subcutaan toegediend met een voorgevulde injectiepen.
Wilt u Mounjaro kopen zonder recept?
Via Prescriptsy kunt u Mounjaro bestellen met een online consult. Onze erkende partnerapotheken leveren originele medicijnen met discrete verzending.
Mounjaro on Prescriptsy
Mounjaro wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.
U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.
Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.
Mounjaro (tirzepatide) is een innovatief injecteerbaar geneesmiddel dat gelijktijdig twee incretinehormoonreceptoren activeert: de glucoseafhankelijke insulinotrope polypeptide (GIP) receptor en de glucagonachtig peptide-1 (GLP-1) receptor.
Dit maakt tirzepatide de eerste vertegenwoordiger van de nieuwe farmacologische klasse van de "twincretines" of dubbele GIP/GLP-1-agonisten.
In Nederland is Mounjaro door het CBG geregistreerd voor de behandeling van diabetes mellitus type 2 bij volwassenen en voor chronisch gewichtsbeheer bij volwassenen met obesitas (BMI 30 of hoger) of overgewicht (BMI 27 of hoger) met gewichtsgerelateerde comorbiditeiten.
In de VS wordt tirzepatide voor gewichtsreductie op de markt gebracht onder de naam Zepbound.
Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten uitvoeren voor diabetes en gewichtsbeheer. Meer informatie over verwante geneesmiddelen vindt u op onze pagina's over Ozempic (semaglutide) en Saxenda (liraglutide).
Werkzame stof en farmacologische classificatie van Mounjaro
De werkzame stof in Mounjaro is tirzepatide, een synthetisch 39-aminozuurpeptide dat structureel is gebaseerd op het endogene GIP-hormoon maar ook hoge affiniteit heeft voor GLP-1-receptoren.
Tirzepatide is een acyleerd peptide met een C20-vetzuurketen die verzorgd voor een verlengde halfwaardetijd (gemiddeld 5 dagen) en compatibiliteit met eenmaal per week dosering. De ATC-code is A10BJ06.
Het molecuulgewicht bedraagt 4813,5 g/mol.
De dubbele receptoractivering onderscheidt tirzepatide fundamenteel van de enkelvoudige GLP-1-agonisten (semaglutide, liraglutide, dulaglutide, exenatide). GIP-receptoren worden tot expressie gebracht in de pancreasheiligingen, vetcellen, hersenen, beenderen en andere organen.
GLP-1-receptoren worden tot expressie gebracht in pancreasheiligingen, het hart, de nieren, de hersenen en de darm.
De synergetische activatie van beide systemen resulteert in klinische effecten die groter zijn dan bij afzonderlijke incretine-doelwittherapie.
Tirzepatide heeft een biologische beschikbaarheid na subcutane injectie van circa 80 procent. De piekplasmaspiegel (Tmax) wordt bereikt na 8-72 uur na injectie, afhankelijk van de injectieplaats.
De steady state wordt bereikt na 4 weken wekelijkse dosering. Tirzepatide wordt gemetaboliseerd via proteolytische afbraak en enzymatische afbraak van de vetzuurketen; er zijn geen bekende CYP-enzym-gerelateerde interacties.
Hoe werkt Mounjaro bij diabetes mellitus type 2
Diabetes mellitus type 2 is gekenmerkt door een combinatie van insulineresistentie en progressief verminderde bètacelfunctie.
Het incretinesysteem is bij patienten met diabetes type 2 dysfunctioneel: GLP-1-gemedieerde insulinesecretie is verminderd en de GIP-respons is gedeeltelijk gestoord.
Tirzepatide adresseert beide tekortkomingen door simultane activering van GIP- en GLP-1-receptoren.
Het glucoseafhankelijke mechanisme van insulinesecretie is een veiligheidsvoordeel ten opzichte van sulfonylureumderivaten en insuline: tirzepatide stimuleert de insulinesecretie alleen wanneer de bloedglucose is verhoogd, waardoor het risico op hypoglykemie bij monotherapie minimaal is.
Bij normale of lage bloedglucosewaarden wordt de insulinesecretie niet verder gestimuleerd.
Bovendien remt tirzepatide de glucagonsecretie door alfacellen van de pancreas op een glucoseafhankelijke wijze, waardoor de postprandiale glucosepiek wordt gedempt.
In de fase III SURPASS-studieprogramma's werd tirzepatide vergeleken met semaglutide, insuline glargine, insuline degludec, dulaglutide en placebo bij patienten met diabetes type 2.
De SURPASS-2-studie (tirzepatide 5, 10 en 15 mg versus semaglutide 1 mg eenmaal per week) toonde statistisch superieure HbA1c-dalingen voor alle tirzepatide-doses ten opzichte van semaglutide: gemiddelde HbA1c-daling van 2,01, 2,24 en 2,30 procentpunt voor respectievelijk 5, 10 en 15 mg tirzepatide versus 1,86 procentpunt voor semaglutide 1 mg.
De SURPASS-CVOT-studie onderzocht het cardiovasculaire veiligheidsprofiel van tirzepatide; de resultaten zijn verwacht in 2025. Tot die tijd is Mounjaro bij diabetes type 2 goedgekeurd op basis van non-inferiority voor cardiovasculaire uitkomsten.
Mounjaro voor gewichtsreductie
Tirzepatide heeft buitengewone werkzaamheid aangetoond voor gewichtsreductie in de SURMOUNT-studieprogramma's bij personen zonder en met diabetes type 2.
In de SURMOUNT-1-studie (personen met obesitas zonder diabetes, n=2539) bereikte 15 mg tirzepatide een gemiddelde gewichtsreductie van 22,5 procent van het uitgangsgewicht na 72 weken behandeling, vergelijkbaar met de effecten van bariatrische chirurgie.
De percentages deelnemers die meer dan 20 procent gewichtsverlies bereikten, bedroegen 57 procent voor de 15 mg-dosis.
De gewichtsreductie bij tirzepatide is groter dan bij alle andere beschikbare farmacologische behandelingen voor obesitas.
Bij vergelijking met semaglutide 2,4 mg (Wegovy) in indirecte analyses zijn consistente trends waargenomen voor grotere gewichtsreductie met tirzepatide 15 mg, hoewel directe head-to-head vergelijkende studies nog lopen.
De SURMOUNT-5-studie (directe vergelijking tirzepatide versus semaglutide) is lopende en resultaten worden later gepubliceerd.
In Nederland is tirzepatide voor gewichtsreductie geregistreerd als Mounjaro en vergoed voor specifieke patienten conform de criteria van het Zorginstituut Nederland: morbide obesitas met comorbiditeiten, na falen van gecombineerde leefstijlinterventie.
Raadpleeg het Farmacotherapeutisch Kompas en uw zorgverzekeraar voor de actuele vergoedingscriteria.
Titratieschema en praktisch gebruik
Het titratieschema van Mounjaro is essentieel voor een goede verdraagbaarheid.
De verplichte startdosis van 2,5 mg eenmaal per week voor de eerste vier weken dient als "inloopperiode" voor het gastro-intestinale stelsel.
Patienten die onmiddellijk starten met therapeutische doses ervaren veel meer en ernstigere gastro-intestinale bijwerkingen, wat tot vroegtijdig staken leidt.
De langzame titratie heeft bewezen de verdraagbaarheid significant te verbeteren zonder de uiteindelijke therapeutische effectiviteit te verminderen.
De pen (Mounjaro KwikPen) is ontworpen voor eenvoudig zelfgebruik. De pen heeft een automatische injectienaald die bij activering de huid penetreert en na afloop automatisch terugtrekt.
Instructie voor de eerste injectie dient te worden gegeven door een getrainde zorgverlener (arts, praktijkondersteuner, verpleegkundige of apotheker). Prescriptsy biedt een digitale gebruiksinstructie bij verstrekking van Mounjaro.
De beste injectieplaats varieert per patient: de buik geeft doorgaans de hoogste en meest consistente absorptie; het bovenbeen is geschikt voor zelftoediening; de bovenarm vereist assistentie van een ander of een speciaal hulpmiddel.
Wissel de injectieplaats af om huidverharding (lipodystrofie) te voorkomen, die de absorptie kan verminderen.
Mounjaro in het Nederlandse zorglandschap
Mounjaro wordt in Nederland voorgeschreven door huisartsen, internisten-endocrinologen en bariatrische artsen.
Bij diabetes type 2 volgt de behandeling het algoritme van de NHG-standaard Diabetes mellitus type 2, waar GLP-1-agonisten (inclusief tirzepatide) zijn opgenomen als optie na onvoldoende respons op metformine en sulfonylureumderivaten, of eerder bij patienten met hart- en vaatziekten of nierinsufficiëntie.
Bij de behandeling van obesitas spelen internisten-endocrinologen en bariatrische centra de centrale rol.
De vergoeding van Mounjaro uit de basisverzekering (Zvw) is afhankelijk van de indicatie en de voldoening aan vergoedingscriteria.
Voor diabetes type 2 is vergoeding doorgaans beschikbaar voor patienten voor wie GLP-1-agonisten geïndiceerd zijn conform de NHG-standaard en het Farmacotherapeutisch Kompas.
Voor gewichtsreductie gelden strengere vergoedingscriteria die bij elk formularium en elke zorgverzekeraar kunnen verschillen. Raadpleeg uw zorgverzekeraar voor de actuele polisvoorwaarden.
Geneesmiddeleninteracties
Tirzepatide heeft geen directe CYP-enzym-gerelateerde interacties. De meest relevante interacties zijn indirect, via het mechanisme van vertraagde maagontlediging, wat de absorptiesnelheid van gelijktijdig oraal ingenomen geneesmiddelen kan wijzigen.
Geneesmiddelen waarbij dit klinisch relevant is: orale anticonceptiva (zie ook de waarschuwing over anticonceptiebetrouwbaarheid), levothyroxine (neem op nuchtere maag, minimaal 30 minuten voor Mounjaro-injectie), warfarine en andere anticoagulantia (monitor INR), digoxine (monitor serumspiegels).
Hypoglykemische interacties: zie de waarschuwing over combinatie met insuline en sulfonylureumderivaten.
Bij combinatie met andere bloedsuikerverlagende middelen (SGLT2-remmers, DPP-4-remmers, metformine) is het risico op hypoglykemie niet significant verhoogd bij gebruik van tirzepatide alleen als aanvulling; aanpassing van de andere middelen is doorgaans niet nodig tenzij hypoglykemie optreedt.
Bronnen en richtlijnen
- CBG SmPC Mounjaro, meest recente versie, beschikbaar via cbg-meb.nl
- EMA EPAR Mounjaro, ema.europa.eu
- SURPASS-studieprogramma, gepubliceerd in New England Journal of Medicine 2021-2023
- SURMOUNT-studieprogramma, gepubliceerd in New England Journal of Medicine 2022-2023
- NHG-standaard Diabetes mellitus type 2, nhg.org
- NIV-richtlijn Obesitas, internisten.nl
- Farmacotherapeutisch Kompas Tirzepatide, farmacotherapeutischkompas.nl
- Zorginstituut Nederland vergoedingsbeoordeling GLP-1-agonisten, zorginstituutnederland.nl
- Lareb Nederlands Bijwerkingen Centrum, lareb.nl
Tirzepatide vergeleken met zuivere GLP-1-agonisten en andere bloedglucoseverlagende opties
Tirzepatide onderscheidt zich van semaglutide, liraglutide en dulaglutide door gelijktijdige activering van de GIP- en GLP-1-receptoren.
Deze dubbele werking resulteert volgens de SURPASS- en SURMOUNT-programma's in grotere reducties van HbA1c en lichaamsgewicht dan zuivere GLP-1-agonisten.
In de Nederlandse context, waarin de NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 metformine als eerste stap behoudt, wordt tirzepatide overwogen bij patiënten met onvoldoende glykemische controle onder metformine, met name wanneer gewichtsreductie of cardiovasculaire risicoreductie belangrijke behandeldoelen zijn.
De Zorginstituut- en Zvw-vergoedingscriteria vereisen doorgaans een BMI boven 30 of 35 met comorbiditeit voordat vergoeding wordt overwogen.
Ten opzichte van SGLT2-remmers biedt tirzepatide sterkere gewichtsreductie en vergelijkbare HbA1c-daling, maar minder robuust bewijs voor renoprotectie en hartfalenbescherming.
De keuze tussen een GLP-1-agonist, een dubbele GIP/GLP-1-agonist en een SGLT2-remmer wordt individueel gemaakt op basis van comorbiditeiten, patiëntvoorkeur, bijwerkingentolerantie en vergoedingsstatus.
Monitoringprotocol en titratieschema
De startdosering bedraagt 2,5 mg eenmaal per week subcutaan gedurende vier weken, gevolgd door verhoging naar 5 mg per week.
Afhankelijk van tolerantie en klinisch effect kan de dosering verder worden verhoogd met stappen van 2,5 mg elke vier weken tot een maximum van 15 mg per week.
Bij elke dosisverhoging dient u alert te zijn op misselijkheid, braken, diarree en obstipatie; deze bijwerkingen treden vooral op tijdens titratie en nemen meestal af na aanpassing.
Periodieke monitoring omvat HbA1c elke drie maanden, lichaamsgewicht maandelijks, nierfunctie (eGFR en serumcreatinine) bij start en na zes maanden, en alertheid op symptomen van pancreatitis (aanhoudende ernstige buikpijn).
Patiëntencasussen
Een 54-jarige vrouw met type 2 diabetes, BMI 34 en HbA1c van 68 mmol/mol ondanks metformine 1000 mg tweemaal daags en empagliflozine 10 mg start met tirzepatide 2,5 mg per week.
Na drie maanden bedraagt haar HbA1c 55 mmol/mol en is zij zes kilogram afgevallen.
De huisarts verhoogt de dosering naar 5 mg per week en plant een nieuwe evaluatie na drie maanden.
Een tweede casus betreft een 42-jarige man met obesitas zonder diabetes, die tirzepatide ontvangt binnen een gespecialiseerd obesitasprogramma met begeleiding door een diëtist en fysiotherapeut.
Specifieke patiëntengroepen
Bij ouderen is dosisaanpassing niet nodig, maar ervaring bij patiënten ouder dan 75 jaar is beperkt en voorzichtigheid is geboden vanwege risico op dehydratie door gastro-intestinale bijwerkingen.
Bij nierfunctiestoornis (inclusief dialyse) is farmacokinetisch geen aanpassing nodig, maar symptoomgerichte monitoring blijft essentieel.
Tirzepatide is gecontra-indiceerd tijdens zwangerschap en adequate contraceptie wordt aanbevolen, met bij gebruik van orale anticonceptiva de overweging van een barrièremethode tijdens de eerste vier weken na elke dosisverhoging vanwege verminderde gastro-intestinale absorptie.
Veelgestelde klinische vragen
Moet ik tirzepatide stoppen voor een operatie? Overleg vooraf met de anesthesist vanwege de vertraagde maagontlediging die het aspiratierisico kan verhogen. Kan ik alcohol drinken?
Matig gebruik is toegestaan, maar let op hypoglykemie bij combinatie met insuline of sulfonylureumderivaten. Wat doe ik bij een vergeten dosis?
Neem deze in binnen vier dagen; daarna slaat u de dosis over en vervolgt u het normale schema.
Aanvullende Nederlandse bronnen
Raadpleeg de bijsluiter op cbg-meb.nl, patiëntinformatie op apotheek.nl, de NHG-Standaard op thuisarts.nl en bijwerkingenmeldingen bij Lareb.
Vergelijk vergelijkbare medicijnen
Mysimba Mysimba is een combinatiepreparaat met naltrexon en bupropion in verlengde afgifte dat wordt gebruikt als aanvulling op dieet en lichaamsbeweging bij de behandeling van o Orlistat Orlistat is een lipaseremmer die de absorptie van dieetvetten in de darm vermindert met ongeveer 30 procent.
Het middel wordt gebruikt als aanvulling op een caloriebeperk Ozempic Ozempic (semaglutide) is een GLP-1-receptoragonist die subcutaan wordt geïnjecteerd en wordt gebruikt bij de behandeling van diabetes mellitus type 2 bij volwassenen als Saxenda Saxenda (liraglutide 3 mg) is een subcutaan toegediende GLP-1-receptoragonist die in Nederland is geregistreerd voor gewichtsbeheersing bij obesitas of overgewicht met ge Wegovy Wegovy bevat semaglutide 2,4 mg, een langwerkende GLP-1-receptoragonist die eenmaal per week subcutaan wordt toegediend voor chronische gewichtsbeheersing bij volwassenen Xenical Xenical bevat orlistat 120 mg, een perifere gastro-intestinale lipaseremmer die ongeveer 30 procent van de ingenomen voedingsvetten blokkeert en zo de calorie-opname uit