Naratriptan

Naratriptan on Prescriptsy

Naratriptan wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Naratriptan is een tweede-generatie triptaan die selectief bindt aan serotonine-5HT1B/1D-receptoren en wordt ingezet voor de acute behandeling van migraineaanvallen met of zonder aura bij volwassenen.

Naratriptan onderscheidt zich van het bekendere sumatriptan door een langere halfwaardetijd (gemiddeld 6 uur), hogere orale biologische beschikbaarheid (circa 74 procent), trager maar langer aanhoudend effect en een statistisch lager percentage terugkerende hoofdpijn.

Het middel is ook bewezen effectief als korttermijnprofylaxe (mini-profylaxe) voor menstruatiemigraine, een indicatie die buiten de registratie valt maar door de KNMP en de NHG wordt erkend.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten uitvoeren voor migraine en hoofdpijn. Meer informatie over verwante middelen vindt u op onze pagina's over Sumatriptan en Rizatriptan.

Werkzame stof en farmacologische classificatie van naratriptan

De werkzame stof naratriptan heeft de chemische naam N-methyl-3-(1-methylpyrrolidin-3-yl)-1H-indool-5-ethaansulfonamide en een molecuulgewicht van 371,49 g/mol (als hydrochloridezout). De ATC-code is N02CC02 (selectieve serotonine-agonisten bij migraine).

Naratriptan behoort tot de tweede generatie triptanen, samen met zolmitriptan en eletriptan, die zijn ontwikkeld als verbeteringen op sumatriptan met betere orale farmacokinetiek.

De selectiviteit van naratriptan voor 5-HT1B- en 5-HT1D-receptoren is hoog; er is minimale activiteit op 5-HT2- en adrenergische receptoren bij therapeutische doses.

De 5-HT1B-receptor is gelokaliseerd op gladde spiercellen van cerebrovasculaire bloedvaten en medieert vasoconstrictie. De 5-HT1D-receptor is gelokaliseerd op presynaptische trigeminuszenuwuiteinden en medieert remming van neuropeptide-afgifte (CGRP, substance P).

Beide mechanismen dragen bij aan de anti-migraine werking.

Naratriptan heeft een orale biologische beschikbaarheid van gemiddeld 74 procent, wat uitstekend is voor een triptaan. Sumatriptan heeft slechts 14 procent biologische beschikbaarheid na oraal gebruik.

De hogere biologische beschikbaarheid van naratriptan resulteert in betrouwbaardere plasmaconcentraties na orale inname.

De halfwaardetijd bedraagt gemiddeld 6 uur (variatiebreedte 5-8 uur), aanzienlijk langer dan sumatriptan (2 uur) maar korter dan frovatriptan (26 uur).

Naratriptan wordt voor het merendeel renaal uitgescheiden als onveranderd geneesmiddel en als metabolieten gevormd via MAO-A-katalyse.

Hoe werkt naratriptan bij migraine

Migraine is een neurologische aandoening gekenmerkt door terugkerende aanvallen van ernstige, doorgaans eenzijdige, kloppende hoofdpijn met bijkomende misselijkheid, braken en overgevoeligheid voor licht en geluid.

De moderne pathofysiologische theorie van migraine beschrijft activatie van het trigeminovasculaire systeem als het centrale mechanisme: trigeminussensorische vezels innerveren de intracraniale bloedvaten en de dura mater, en worden bij een migraineaanval geactiveerd, wat leidt tot perifere afgifte van vasoactieve neuropeptiden (CGRP, substance P) en neurogene inflammatie.

Dit veroorzaakt vasodilatatie van de meningeale bloedvaten, plasmaextravasa tie en activatie van centraal pijntransmissiesystemen.

Naratriptan grijpt op twee punten in dit systeem in: (1) vasoconstrictie van gedilateerde meningeale en cerebrovasculaire bloedvaten via 5-HT1B-activatie, en (2) remming van neuropeptide-afgifte op trigeminuszenuwuiteinden via presynaptische 5-HT1D-activatie.

Het gecombineerde effect is vermindering van neurogene inflammatie, normalisatie van vasculaire tonus en remming van pijntransmissie, wat resulteert in verlichting van migrainepijn en bijbehorende symptomen.

Het relatief langzame aanvangend effect van naratriptan (werkzaamheid treedt doorgaans op na 1-2 uur versus 30-60 minuten voor sumatriptan) is een gevolg van de tragere absorptie en langzamere toename van de plasmaspiegel.

Dit maakt naratriptan minder geschikt voor patienten die een snel werkend middel nodig hebben bij abrupt optredende, snel escalerende aanvallen.

Naratriptan is beter geschikt voor patienten met traag oplopende aanvallen of een hoge kans op terugkerende hoofdpijn later op de dag.

Menstruatiemigraine en naratriptan als mini-profylaxe

Menstruatiemigraine is een bijzondere subtype van migraine waarbij aanvallen consequent optreden rondom de menstruatie, doorgaans in de periode van twee dagen voor tot en met drie dagen na het begin van de menstruatie.

Dit type migraine wordt geassocieerd met de daling van oestrogeenspiegels vlak voor de menstruatie.

Menstruatiemigraine is doorgaans ernstiger dan niet-menstruele migraine, langer van duur en reageert minder goed op acute behandeling.

Naratriptan is een van de weinige triptanen waarvoor consistent bewijs bestaat voor korttermijnprofylaxe van menstruatiemigraine.

Het schema van 1 mg tweemaal daags gedurende 5 opeenvolgende dagen, gestart 2 dagen voor de verwachte menstruatie, is onderzocht in placebogecontroleerde studies en toonde een significante vermindering van het percentage menstruatie-gerelateerde migraineaanvallen vergeleken met placebo.

De langere halfwaardetijd van naratriptan maakt het geschikter voor dit gebruik dan kortwerkende triptanen als sumatriptan.

In Nederland valt dit gebruik buiten de geregistreerde indicatie (off-label gebruik). De KNMP-behandelstandaard voor migraine beschrijft de mogelijkheid van mini-profylaxe met naratriptan bij patienten met goed voorspelbare menstruatiemigraine.

De NHG-standaard Migraine noemt dit gebruik eveneens.

Het is een valide optie voor vrouwen die geen langdurige profylactische migraine-behandeling wensen of verdragen, maar goed weten wanneer hun menstruatiemigraine zal optreden.

Naratriptan vergeleken met andere triptanen

Triptanen vormen de hoeksteen van de acute behandeling van matige tot ernstige migraineaanvallen. Er zijn zeven triptanen beschikbaar in Nederland: sumatriptan, naratriptan, zolmitriptan, rizatriptan, eletriptan, almotriptan en frovatriptan.

Ze werken via hetzelfde mechanisme maar verschillen in farmacokinetisch profiel, toedieningsvorm, snelheid van werking en kans op terugkerende hoofdpijn.

Naratriptan heeft in vergelijkende meta-analyses het laagste percentage bijwerkingen en het laagste percentage terugkerende hoofdpijn (16-25 procent) van de oraal beschikbare triptanen, maar ook het traagste werkingsonset en de laagste twee-uur-pijnvrij-respons (circa 28-40 procent versus 40-55 procent voor rizatriptan en eletriptan).

De NHG-standaard Migraine beschrijft naratriptan als een goed verdraagbare keus voor patienten die de voorkeur geven aan een langer werkend middel of bij wie bijwerkingen van andere triptanen een probleem vormen.

Voor patienten met snelle, ernstige aanvallen waarbij een snelle pijnrespons nodig is, zijn rizatriptan of eletriptan doorgaans effectievere keuzes.

Voor patienten met slepende aanvallen, late pijncyclus of frequent terugkerende hoofdpijn biedt naratriptan of frovatriptan voordelen.

De keuze van het triptaan is uiteindelijk individueel en wordt bepaald door het profiel van de aanval, de bijwerkingengevoeligheid van de patient en de beschikbaarheid van toedieningsvormen.

Naratriptan in het Nederlandse zorglandschap

In Nederland wordt naratriptan veelal voorgeschreven door de huisarts, die voor de meerderheid van de migrainepatienten de behandelend arts is.

Bij onvoldoende respons op triptanen of bij frequente aanvallen wordt verwezen naar de neuroloog.

Naratriptan 2,5 mg is beschikbaar als merkpreparaat (Naramig) en als generiek preparaat; het generieke middel is aanzienlijk goedkoper.

Naratriptan is op recept verkrijgbaar maar in Nederland inmiddels ook als OTC-product (vrij verkrijgbaar zonder recept) bij de apotheek beschikbaar in bepaalde verpakkingsgroottes, vergelijkbaar met sumatriptan 50 mg.

Naratriptan valt voor de behandeling van migraine onder de basisverzekering (Zvw) mits het middel is voorgeschreven door een arts en de patient voldoet aan de indicatiecriteria.

Naratriptan telt mee voor het eigen risico (385 euro per jaar in 2026). Generieke naratriptan is beschikbaar voor lage kosten via de apotheek op recept.

De KNMP biedt apothekers een gedetailleerd behandelprotocol voor begeleiding van patienten met migraine, inclusief instructie over het 10-dagengebruik-criterium, de combinatie met anti-emetica (metoclopramide, domperidon) voor patienten met ernstige misselijkheid, en de keuze tussen triptanen bij individuele patienten.

Combinatietherapie: naratriptan en anti-emetica

Migraine gaat vrijwel altijd gepaard met misselijkheid en soms met braken. Ernstige misselijkheid kan de orale absorptie van naratriptan belemmeren.

Voor patienten met prominente misselijkheid kan combinatie van naratriptan met een anti-emeticum de effectiviteit verbeteren.

Metoclopramide (Primperan) bevordert de maaglediging, waardoor de absorptie van naratriptan wordt verbeterd, en bestrijdt ook de misselijkheid zelf. Domperidon (Motilium) is een alternatief dat minder CNS-bijwerkingen geeft.

Anti-emetica dienen idealiter 10-15 minuten voor het triptaan te worden ingenomen.

NSAID's (ibuprofen, naproxen) kunnen worden gecombineerd met triptanen voor synergistisch effect bij matige tot ernstige migraineaanvallen.

Combinatie van sumatriptan met naproxen (beschikbaar als vaste combinatietablet Treximet in sommige landen, niet in Nederland) heeft in studies superieure effectiviteit aangetoond ten opzichte van beide middelen afzonderlijk.

Ook bij naratriptan kan een NSAID worden toegevoegd als monotherapie onvoldoende is.

Geneesmiddeleninteracties

De meest kritieke interacties zijn: MAO-remmers, gecontraïndiceerd; de combinatie verhoogt het risico op serotoninesyndroom en stijging van de plasmaspiegel van naratriptan.

Andere triptanen en ergotamine, additief cardiovasculair risico; gebruik nooit gelijktijdig.

SSRI's en SNRI's, verhoogd risico op serotoninesyndroom bij combinatie met triptanen; dit is een bekende interactie die in de bijsluiter van alle triptanen is vermeld; de klinische relevantie wordt in de literatuur bediscussieerd maar de waarschuwing blijft van kracht.

Propranolol, verlengt de halfwaardetijd van naratriptan met circa 30 procent via CYP1A2-remming; bij combinatie kan de dosis van naratriptan dienovereenkomstig worden verlaagd.

Roken, versnelt het metabolisme van naratriptan en kan de werkzaamheid verminderen.

Naratriptan wordt gemetaboliseerd door MAO-A en CYP1A2. Krachtige CYP1A2-remmers (fluvoxamine, ciprofloxacine) kunnen de plasmaspiegel van naratriptan verhogen; krachtige CYP1A2-inductoren (roken, omeprazol) kunnen de plasmaspiegel verlagen.

Bronnen en richtlijnen

• CBG SmPC Naratriptan, meest recente versie, beschikbaar via cbg-meb.nl
• NHG-standaard Migraine, nhg.org
• NVNH Richtlijn Diagnostiek en behandeling van migraine, nvnh.nl
• Farmacotherapeutisch Kompas Naratriptan, farmacotherapeutischkompas.nl
• KNMP Kennisbank Naratriptan, knmp.nl
• Apotheek.nl migraine-informatie, apotheek.nl
• Lareb Nederlands Bijwerkingen Centrum, lareb.nl
• EHF (European Headache Federation) Migraine Treatment Guidelines, ehf-org.eu

Menstruatiegebonden migraine en korte-termijn profylaxe

Menstruatiegebonden migraine treedt op bij circa 20 tot 25 procent van vrouwen met migraine en wordt gekenmerkt door aanvallen die plaatsvinden in een voorspelbaar venster rond de menstruatie, gewoonlijk van twee dagen voor tot drie dagen na het begin van de menstruatie.

Deze aanvallen zijn vaak ernstiger, langer durend en slechter reagerend op reguliere acute therapie dan niet-menstruatiegebonden aanvallen.

Naratriptan heeft een langere halfwaardetijd (circa zes uur) dan de meeste andere triptanen, wat het geschikt maakt voor korte-termijn profylaxe (mini-preventie) bij voorspelbare menstruatiegebonden migraine.

Het regime bestaat uit naratriptan 1 mg tweemaal daags gedurende vijf tot zes dagen rond de menstruatie, te beginnen twee dagen voor de verwachte aanvalsperiode.

Meerdere gerandomiseerde studies hebben aangetoond dat deze benadering de frequentie en ernst van menstruatiegebonden migraine significant vermindert.

De Nederlandse Vereniging voor Neurologie erkent mini-preventie als optie bij vrouwen met voorspelbare menstruatiemigraine die onvoldoende baat hebben bij acute behandeling, hoewel dit gebruik off-label is in Nederland.

Medicatie-afhankelijke hoofdpijn en gebruiksfrequentie

Medicatie-afhankelijke hoofdpijn (medication overuse headache, MOH) is een belangrijke complicatie van frequent triptaangebruik.

De diagnose MOH wordt gesteld bij hoofdpijn op minstens 15 dagen per maand gedurende meer dan drie maanden bij een patiënt met een reeds bestaande primaire hoofdpijnaandoening die triptanen gebruikt op 10 of meer dagen per maand.

Om MOH te voorkomen adviseert de NHG en de International Headache Society naratriptan (en andere triptanen) te beperken tot maximaal 10 dagen per maand.

Bij patiënten die deze grens overschrijden of die meer dan acht aanvallen per maand hebben, dient profylactische behandeling te worden overwogen met propranolol, metoprolol, topiramaat, candesartan of amitriptyline.

Bij vermoeden van MOH is staken van alle acute hoofdpijnmedicatie gedurende minstens twee maanden noodzakelijk; dit gaat gepaard met een tijdelijke verergering van de hoofdpijn die geleidelijk verbetert.