Nebivolol

Nebivolol on Prescriptsy

Nebivolol wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Nebivolol, uitgebreide patiënteninformatie

Nebivolol is een bloeddrukverlagend geneesmiddel uit de groep van de bèta-blokkers, specifiek een derde generatie bèta-1-selectieve adrenoceptorblokker met een uniek aanvullend mechanisme: het stimuleert de productie van stikstofmonoxide (NO) in de vaatwand, waardoor bloedvaten verwijden en de bloeddruk verder daalt.

Dit onderscheidt nebivolol van klassieke bèta-blokkers zoals metoprolol en bisoprolol.

In Nederland is nebivolol geregistreerd onder de merknaam Nebilet (Menarini) en als generiek geneesmiddel, beschikbaar als tabletten van 5 mg.

Het CBG heeft nebivolol geregistreerd voor twee indicaties: behandeling van essentiële hypertensie bij volwassenen, en als aanvullende behandeling van stabiel chronisch hartfalen bij patiënten van 70 jaar en ouder.

Wat is nebivolol en hoe werkt het?

Bèta-adrenoreceptoren zijn eiwitten op het oppervlak van hart- en vaatcellen die reageren op de stresshormonen adrenaline en noradrenaline.

Activatie van bèta-1-receptoren in het hart verhoogt de hartfrequentie en de kracht van de hartcontracties.

Nebivolol blokkeert selectief deze bèta-1-receptoren, waardoor het hart rustiger en zuiniger werkt: de hartfrequentie daalt, het hartminuutvolume neemt af en de zuurstofbehoefte van het hart vermindert.

Het derde generatie onderscheid zit in de vasodilaterende eigenschap. Nebivolol activeert het L-arginine/NO-synthase-pad in endotheelcellen van bloedvaten, waardoor stikstofmonoxide (NO) wordt vrijgegeven.

NO relaxeert de gladde spierlaag in de vaatwand, de bloedvaten verwijden en de perifere weerstand daalt.

Dit effect vermindert het risico op koude handen en voeten dat bij oudere bèta-blokkers vaker voorkomt.

Het gecombineerde effect op zowel hartfrequentie als perifere weerstand maakt nebivolol effectief bij hypertensie en bij hartfalen.

Bij hartfalen beschermt langdurige bèta-blokkade het hart tegen de schadelijke effecten van chronische sympathische activatie, verbetert de hartfunctie geleidelijk en verlaagt het risico op ziekenhuisopname en overlijden.

Geregistreerde indicaties in Nederland

Essentiële hypertensie

Hypertensie (hoge bloeddruk) is een van de meest voorkomende aandoeningen in Nederland: meer dan een miljoen mensen worden hiervoor behandeld.

Bij essentiële hypertensie is er geen aanwijsbare onderliggende oorzaak. Onbehandelde hypertensie verhoogt sterk het risico op beroerte, hartinfarct, hartfalen en nierschade.

De NHG-standaard Cardiovasculair Risicomanagement (CVRM) beschrijft de behandeldoelen en stappentherapie voor hypertensie in de huisartsenpraktijk.

Nebivolol is een optie bij hypertensie, met name als er een indicatie bestaat voor cardioprotectie of als er al sprake is van hartfalen of een verhoogd hartfrequentie.

De streefdoelen voor bloeddruk in Nederland zijn: bij volwassenen zonder bijkomende aandoeningen een systolische druk onder 140 mmHg (kantoor) of onder 135 mmHg (thuis); bij patiënten met diabetes of nierziekte onder 130/80 mmHg.

Nebivolol 5 mg eenmaal daags verlaagt de systolische bloeddruk gemiddeld 10-15 mmHg en de diastolische druk 5-10 mmHg ten opzichte van placebo, afhankelijk van uitgangswaarden.

Stabiel chronisch hartfalen bij 70-plussers

Hartfalen is een klinisch syndroom waarbij het hart niet voldoende bloed kan rondpompen om aan de behoefte van het lichaam te voldoen.

In Nederland lijden naar schatting 250.000 mensen aan hartfalen; de prevalentie stijgt sterk met de leeftijd.

De SENIORS-studie (Study of Effects of Nebivolol Intervention on Outcomes and Rehospitalisation in Seniors with Heart Failure) heeft aangetoond dat nebivolol bij patiënten van 70 jaar en ouder met stabiel hartfalen de gecombineerde uitkomstmaat van sterfte en cardiovasculaire ziekenhuisopname significant verlaagt.

Op basis van dit bewijs is nebivolol de enige bèta-blokker die specifiek geregistreerd is voor hartfalen bij oudere patiënten, ook bij gereduceerde èn licht verminderde ejectiefractie.

Nebivolol bij hartfalen werkt niet onmiddellijk gunstig; het hart dient te "wennen" aan de bèta-blokkade.

Daaom is een strikte titratie van lage naar hogere dosering over meerdere weken verplicht.

Het eindresultaat na volledige titratie is echter significant: verminderde symptomen, betere inspanningstoleratie en minder ziekenhuisopnames.

Hoe nebivolol te gebruiken

Neem nebivolol eenmaal daags in, bij voorkeur elke dag op hetzelfde tijdstip. Het geneesmiddel kan met of zonder voedsel worden ingenomen.

Tabletten kunnen worden gehalveerd langs de breukgleuf, maar mogen niet worden gemalen of gekauwd. Volg altijd de instructies van uw arts of apotheker nauwkeurig op.

Bij hypertensie is de gebruikelijke dosering 5 mg per dag. De bloeddrukdaling treedt geleidelijk op; het duurt twee tot vier weken voordat het volledige effect zichtbaar is.

Beoordeel de respons na vier weken en overleg met uw arts over eventuele aanpassing van de dosering of combinatietherapie.

Bij hartfalen start de behandeling altijd met de laagste dosering (1,25 mg) en wordt geleidelijk opgehoogd onder medische begeleiding, met tussentijdse controles van hartfrequentie, bloeddruk en hartfalensymptomen.

Stop nooit plotseling met nebivolol; dit kan gevaarlijk zijn voor uw hart. Overleg altijd met uw arts als u overweegt de behandeling te staken.

Voorzorgsmaatregelen en bijzondere patiëntengroepen

Astma en luchtwegaandoeningen

Nebivolol is gecontraïndiceerd bij patiënten met astma of ernstige COPD, omdat bèta-blokkade de luchtwegen kan vernauwen (bronchospasme).

De bèta-1-selectiviteit vermindert dit risico, maar sluit het niet volledig uit, met name bij hogere doseringen. Informeer uw arts altijd over eventuele longklachten of luchtwegmedicatie.

Diabetes mellitus

Nebivolol kan de stresssymptomen van een te laag bloedsuiker (hypoglykemie) maskeren, zoals hartkloppingen en trillen. Zweten blijft als symptoom aanwezig.

Diabetespatiënten die insuline of bloedsuikerverlagende tabletten gebruiken dienen hun bloedsuiker frequenter te controleren na het starten van nebivolol, zeker in de eerste weken van behandeling.

Nierinsufficiëntie

Bij lichte tot matige nierfunctiestoornis is doorgaans geen dosisaanpassing nodig. Bij ernstige nierfunctiestoornis (creatinineklaring minder dan 20 ml/min) dient met een lagere dosering (2,5 mg) te worden gestart. Uw arts zal de nierfunctie controleren.

Zwangerschap en borstvoeding

Nebivolol wordt niet aanbevolen tijdens zwangerschap vanwege de kans op vertraagde foetale groei en neonatale bradycardie.

Bij borstvoeding wordt gebruik afgeraden omdat nebivolol in de moedermelk terecht kan komen. Bespreek een veilig alternatief met uw arts als u zwanger bent of borstvoeding geeft.

Interacties met andere geneesmiddelen

Informeer altijd uw arts en apotheker over alle geneesmiddelen die u gebruikt, ook zelfzorgmiddelen en kruiden. Belangrijke interacties zijn:

• Verapamil en diltiazem (calciumantagonisten): combinatie met nebivolol kan ernstige bradycardie en geleidingsstoornissen veroorzaken; deze combinatie vereist cardiale monitoring of dient te worden vermeden.
• Antiarritmica (disopyramide, amiodaron, kinidine): versterken de negatief chronotrope effecten van nebivolol; voorzichtigheid is vereist.
• Andere bèta-blokkers, inclusief oogdruppels die bèta-blokkers bevatten (timolol): additief effect op hartfrequentiedaling.
• Clonidine: gelijktijdig staken van clonidine en nebivolol kan een rebound hypertensieve crisis veroorzaken; nebivolol dient altijd enkele dagen vóór clonidine te worden gestaakt.
• CYP2D6-remmers (fluoxetine, paroxetine, terbinafine, kinidine): verhogen de nebivolol-bloedspiegel aanzienlijk, waardoor het risico op bradycardie toeneemt.
• Insuline en orale hypoglykemische middelen: nebivolol maskeert hypoglykemiesymptomen; frequentere bloedglucosecontrole is aangewezen.
• NSAID's (ibuprofen, diclofenac, naproxen): kunnen de bloeddrukverlagende werking van nebivolol verminderen door natriumretentie en vasoconstrctie.
• Rifampicine (CYP2D6-inductor): verlaagt de nebivolol-bloedspiegel, waardoor het bloeddrukverlagende effect kan afnemen.

Bewaren en praktische informatie

Bewaar nebivolol tabletten bij kamertemperatuur (beneden 25 graden Celsius), droog en in de originele verpakking. Houd geneesmiddelen buiten het bereik en zicht van kinderen.

Gebruik het geneesmiddel niet na de op de verpakking vermelde uiterste gebruiksdatum.

Lever niet meer gebruikte of verlopen geneesmiddelen in bij de apotheek; gooi ze nooit weg met het huishoudelijk afval of door het toilet te spoelen om het milieu te beschermen.

Nebivolol valt onder het GVS (Geneesmiddelenvergoedingssysteem) en wordt vergoed vanuit de basisverzekering voor geregistreerde indicaties, na aftrek van het eigen risico (standaard eigen risico 385 euro per jaar).

Uw verzekeraar kan een preferentiebeleid hanteren waarbij een specifiek merk of fabrikant de voorkeur heeft voor vergoeding; overleg met uw apotheker over vergoeding.

Wanneer direct contact opnemen met een arts of spoedeisende hulp

Neem direct contact op met uw arts of bel 112 bij:

• Ernstige vertraging van de hartslag (minder dan 45-50 slagen per minuut) gepaard gaande met duizeligheid, bewustzijnsverlies of kortademigheid
• Plotselinge toename van kortademigheid, piepende ademhaling of bronchospasme (beklemmend gevoel op de borst, moeilijk kunnen uitademen)
• Ernstige duizeligheid of flauwvallen (syncope)
• Symptomen van acuut hartfalen: plotselinge sterke toename van oedeem (vocht in de benen), extreme kortademigheid of roze schuimend sputum
• Tekenen van een allergische reactie: netelroos, gezwollen lippen of tong, moeite met ademhalen

Vergiftigingen Informatie Centrum: 0800-0099. Spoedeisende hulp: 112.

Vergoeding en beschikbaarheid in Nederland

Nebivolol is in Nederland uitsluitend op recept verkrijgbaar. Het geneesmiddel is beschikbaar als merknaam (Nebilet) en als generiek nebivolol, beide als 5 mg tabletten.

Generieke nebivolol is aanzienlijk goedkoper dan het merkpreparaat en therapeutisch equivalent; uw apotheker verstrekt in de meeste gevallen het goedkoopste beschikbare equivalent.

Nebivolol valt onder de Zvw-vergoeding voor de geregistreerde indicaties (hypertensie en hartfalen bij 70-plussers) na aftrek van het eigen risico.

Bij hartfalen dient de indicatie op het recept te worden vermeld voor vergoeding.

Voor vragen over uw geneesmiddel kunt u terecht bij uw huisarts, cardioloog of apotheker. Aanvullende informatie is beschikbaar via cbg-meb.nl (openbaar beoordelingsrapport), knmp.nl (KNMP Kennisbank) en apotheek.nl (patiënteninformatie).

Nebivolol in de context van andere bètablokkers

Nebivolol onderscheidt zich als derde generatie bètablokker door twee kenmerken, namelijk een zeer hoge bèta-1-selectiviteit (ongeveer twintig maal hoger dan metoprolol) en een vaatverwijdende werking via stimulatie van stikstofmonoxide (NO) afgifte uit het endotheel.

Dit unieke werkingsmechanisme resulteert in een gunstiger effect op perifere vaatweerstand, erectiele functie en glucose en lipidenmetabolisme vergeleken met klassieke bètablokkers zoals atenolol of metoprolol.

De NHG Standaard Cardiovasculair risicomanagement noemt nebivolol als optie bij hypertensie, hoewel thiazidediuretica, ACE-remmers of angiotensine II receptor antagonisten doorgaans eerste keuze zijn.

De SENIORS studie en relevantie voor ouderen

De SENIORS studie, gepubliceerd in 2005, onderzocht nebivolol bij 2128 patiënten van 70 jaar of ouder met hartfalen ongeacht de ejectiefractie.

Het onderzoek toonde een significante reductie van de gecombineerde uitkomst van mortaliteit en cardiovasculaire ziekenhuisopname met 14 procent in de nebivolol groep.

Deze bevinding maakt nebivolol interessant voor oudere Nederlanders met hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF), een populatie waarvoor de therapeutische opties beperkt zijn.

Uptitratie moet langzaam gebeuren, starten met 1,25 mg eenmaal daags en vervolgens elke één tot twee weken verdubbelen tot de doeldosis van 10 mg eenmaal daags wordt bereikt, mits verdragen.

Praktische aandachtspunten bij uptitratie en monitoring

Bij elke dosisverhoging adviseert de Nederlandse cardiologische richtlijn monitoring van polsfrequentie, bloeddruk en symptomen van bradycardie of orthostatische hypotensie.

Een rusthartslag onder 50 slagen per minuut in combinatie met symptomen zoals duizeligheid, vermoeidheid of pre-syncope is reden om de dosis te verlagen.

Controleer tijdens de eerste weken ook op tekenen van decompensatie, zoals toenemende dyspneu, gewichtsstijging van meer dan twee kilogram in drie dagen of enkeloedeem.

Nebivolol interacteert farmacokinetisch met CYP2D6 remmers zoals paroxetine, fluoxetine en kinidine, die de plasmaspiegel kunnen verhogen.

Patiënten met bekende langzame CYP2D6 metabolisering (ongeveer 7 procent van de Noord-Europese bevolking) kunnen gevoeliger reageren op standaarddoses.

Staak nebivolol nooit abrupt, dit kan leiden tot rebound tachycardie, bloeddrukstijging en bij patiënten met coronair lijden tot angina of myocardinfarct. Afbouwen gebeurt geleidelijk over minimaal twee weken.

Contra-indicaties en waarschuwingen

Absolute contra-indicaties voor nebivolol omvatten tweede of derdegraads AV block zonder pacemaker, sick sinus syndroom, cardiogene shock, ongecontroleerd hartfalen, ernstige leverfunctiestoornis, metabole acidose en astma bronchiale.

Bij COPD is nebivolol vanwege de hoge bèta-1 selectiviteit doorgaans goed verdraagbaar, maar voorzichtigheid blijft geboden.

Diabetici kunnen signalen van hypoglykemie zoals tachycardie maskeren, geef patiëntenvoorlichting over alternatieve alarmsignalen zoals transpireren en beven. Melding van bijwerkingen verloopt via Bijwerkingencentrum Lareb.