Saxenda

Saxenda on Prescriptsy

Saxenda wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Saxenda is de merknaam voor liraglutide 3,0 mg, een glucagon-achtig peptide-1 (GLP-1) receptoragonist die in Nederland is geregistreerd voor gewichtsbeheersing bij volwassenen en adolescenten van 12 jaar en ouder met obesitas of overgewicht met gewichtgerelateerde comorbiditeit.

Saxenda is ontwikkeld door Novo Nordisk en werd in 2015 door de EMA goedgekeurd voor deze indicatie.

Dezelfde werkzame stof (liraglutide) wordt ook gebruikt in Victoza (1,2 en 1,8 mg dosering) voor de behandeling van type 2 diabetes, maar voor gewichtsbeheersing is een hogere dosering (3,0 mg) noodzakelijk.

In Nederland is Saxenda CBG-geregistreerd en beschikbaar als voorgevulde multidose-pen (6 mg/ml, 3 ml) voor subcutane toediening.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten aanbieden voor obesitas en metabole gezondheid. Meer informatie over verwante geneesmiddelen vindt u op onze pagina's over Wegovy (semaglutide) en Ozempic.

Werkzame stof en farmacologische eigenschappen van liraglutide

Liraglutide is een acylaat analoog van humaan glucagon-like peptide-1 (GLP-1), een endogeen incretinehormoon dat in de darm wordt geproduceerd door L-cellen na voedselinname.

Natuurlijk GLP-1 heeft een halfwaardetijd van slechts 1-2 minuten doordat het snel wordt afgebroken door het enzym dipeptidylpeptidase-4 (DPP-4).

Liraglutide is gemodificeerd op twee manieren om de halfwaardetijd te verlengen: de aminozuurvolgorde is 97 procent identiek aan humaan GLP-1 (met een aminozuur-substitutie op positie 34) en er is een C16-vetzuurketen (palmitinezuur) gekoppeld via een glutaminezuurspacer aan lysine op positie 26.

Deze vetzuurketen zorgt voor reversibele binding aan albumine in plasma, waardoor de substantie wordt beschermd tegen DPP-4-afbraak en renale klaring vertraagd.

Het resultaat is een eliminatiehalfwaardetijd van ongeveer 13 uur, wat eenmaal daagse dosering mogelijk maakt. De ATC-code is A10BJ02.

Na subcutane injectie wordt liraglutide langzaam geabsorbeerd met een piekconcentratie na 8-12 uur. De biologische beschikbaarheid is ongeveer 55 procent.

Liraglutide wordt endogeen gemetaboliseerd door dezelfde enzymsystemen als andere grote eiwitten en heeft daarom minimale interacties met CYP-enzymen.

De klaring gebeurt voornamelijk door endogene proteolyse zonder dat de nieren of lever een dominante rol spelen, wat betekent dat dosisaanpassing bij nier- of leverinsufficientie meestal niet nodig is.

Indicaties en klinische toepassingen in Nederland

Saxenda is in Nederland geregistreerd voor gewichtsbeheersing bij specifieke patientgroepen en dient altijd te worden gecombineerd met dieet en lichaamsbeweging.

Volwassenen

Saxenda is geindiceerd bij volwassenen met een BMI van 30 kg/m2 of hoger (obesitas) of een BMI van 27-29,9 kg/m2 (overgewicht) met ten minste een gewichtgerelateerde comorbiditeit: prediabetes, type 2 diabetes, hypertensie, dyslipidemie of obstructief slaapapneu.

De behandeling is een aanvulling op een caloriebeperkt dieet en verhoogde lichaamsbeweging, niet een vervanging daarvan. De Nederlandse NHG-standaard Obesitas plaatst farmacologische behandeling na mislukte leefstijlinterventie.

Adolescenten

Sinds 2021 is Saxenda ook goedgekeurd voor adolescenten van 12 jaar en ouder met obesitas (gedefinieerd volgens internationale criteria met een lichaamsgewicht boven 60 kg).

De behandeling bij adolescenten dient uitsluitend door een ervaren specialist (kinderarts, kinderendocrinoloog) te worden gestart en gemonitord, in combinatie met een gestructureerd leefstijlprogramma.

Klinisch bewijs

De effectiviteit van Saxenda is aangetoond in het SCALE-programma (Satiety and Clinical Adiposity, Liraglutide Evidence in non-diabetic and diabetic people), een serie gerandomiseerde placebo-gecontroleerde fase 3-studies bij meer dan 5.000 patienten.

In de belangrijkste studie (SCALE Obesity and Prediabetes) verloren patienten op Saxenda gemiddeld 8,0 procent van het uitgangsgewicht na 56 weken, vergeleken met 2,6 procent op placebo.

Circa 63 procent van de Saxenda-gebruikers verloor minstens 5 procent van het gewicht (vergeleken met 27 procent bij placebo), en 33 procent verloor minstens 10 procent.

Daarnaast verbeterden cardiovasculaire risicofactoren (bloeddruk, LDL-cholesterol, HbA1c) en vertraagde de progressie van prediabetes naar type 2 diabetes.

Farmacodynamiek en werkingsmechanisme

Liraglutide werkt via meerdere complementaire mechanismen die samen leiden tot gewichtsverlies. De GLP-1-receptor wordt tot expressie gebracht in verschillende weefsels: pancreas (alpha- en beta-cellen), hypothalamus (arcuate nucleus), hersenstam (area postrema, nucleus tractus solitarius), hart, maag-darmkanaal en nieren.

Centraal effect op verzadiging: liraglutide bereikt de hypothalamus (die buiten de bloed-hersenbarriere ligt in het gebied van de arcuate nucleus) en activeert daar POMC/CART-neuronen (pro-opiomelanocortine/cocaine and amphetamine regulated transcript), die verzadiging bevorderen.

Tegelijk remt het NPY/AgRP-neuronen (neuropeptide Y/agouti-related peptide), die honger stimuleren.

Het netto-effect is verhoogde verzadiging en verminderde hongergevoel, wat leidt tot spontane reductie van calorie-inname met 200-300 kcal per dag.

Vertraagde maaglediging: liraglutide vertraagt de maaglediging, waardoor voedsel langer in de maag verblijft, wat bijdraagt aan langdurige verzadiging en vermindering van postprandiale glucosestijgingen.

Glucosemetabolisme: hoewel primair voor gewichtsbeheersing, verbetert liraglutide ook het glucosemetabolisme door glucose-afhankelijke insulinesecretie te stimuleren en glucagonsecretie te remmen. Dit verklaart waarom Saxenda ook bij niet-diabetische patienten met prediabetes het risico op progressie naar type 2 diabetes vermindert.

Belangrijk is dat de insulinesecretie door liraglutide glucose-afhankelijk is: bij normaal of laag glucoseniveau wordt er weinig insuline vrijgegeven, waardoor het risico op hypoglykemie bij niet-diabetici zeer laag is (behalve bij gelijktijdig gebruik van insuline of sulfonylureumderivaten).

Dosering en toediening in de Nederlandse praktijk

Saxenda wordt subcutaan toegediend via een voorgevulde multidose-pen die doses van 0,6, 1,2, 1,8, 2,4 en 3,0 mg kan afgeven. De dosis wordt geleidelijk opgebouwd gedurende 5 weken om gastro-intestinale bijwerkingen te minimaliseren.

Opbouwschema

Week 1: 0,6 mg per dag. Week 2: 1,2 mg per dag. Week 3: 1,8 mg per dag. Week 4: 2,4 mg per dag.

Week 5 en verder: 3,0 mg per dag als onderhoudsdosering.

Bij ondraaglijke bijwerkingen kan de stap worden uitgesteld, maar de patient moet uiteindelijk de 3,0 mg dosering bereiken voor effectiviteit.

Injectietechniek

Injecteer subcutaan in de buik (minstens 5 cm van de navel), dij of bovenarm. Wissel injectieplaatsen af om lipohypertrofie te voorkomen. Gebruik elke keer een nieuwe naald.

Saxenda kan op elk tijdstip van de dag worden toegediend, onafhankelijk van maaltijden. Kies een vast tijdstip voor therapietrouw.

Responsbeoordeling

Na 12 weken op de 3,0 mg dosering dient de respons te worden geevalueerd.

Bij minder dan 5 procent gewichtsverlies is verdere voortzetting weinig zinvol en moet de behandeling worden gestaakt.

Patienten die wel reageren kunnen de behandeling langdurig voortzetten, met periodieke herbeoordeling.

Veelvoorkomende bijwerkingen en veiligheidsprofiel

Saxenda heeft een goed gekarakteriseerd bijwerkingenprofiel dat typisch is voor GLP-1-receptoragonisten.

Gastro-intestinale bijwerkingen

Misselijkheid (circa 40 procent), braken (15-20 procent), diarree (15-20 procent) en obstipatie (10-20 procent) zijn de meest voorkomende bijwerkingen, vooral in de eerste weken tijdens de dosisopbouw.

Ze zijn doorgaans licht tot matig en nemen af naarmate de patient zich aanpast. Langzame dosisopbouw en voorlichting over voedselinname (kleinere porties, vermijden van vet voedsel) kunnen helpen.

Injectieplaatsreacties

Roodheid, pijn en zwelling op de injectieplaats komen bij circa 13 procent van de gebruikers voor. Afwisseling van plaatsen en correcte techniek verminderen de frequentie.

Pancreatitis

Acute pancreatitis is een zeldzame maar ernstige bijwerking. Patienten moeten worden geinformeerd over symptomen (hevige aanhoudende buikpijn met rugprojectie) en moeten direct contact opnemen met een arts bij verdenking.

Galblaasziekte

Snel gewichtsverlies verhoogt het risico op cholelithiasis en cholecystitis. In klinische studies trad dit bij 1-2 procent van de Saxenda-gebruikers op.

Contra-indicaties en waarschuwingen

Saxenda is gecontraindiceerd bij persoonlijke of familiegeschiedenis van medullair schildkliercarcinoom, MEN2, overgevoeligheid voor liraglutide, zwangerschap en borstvoeding.

Voorzichtigheid is geboden bij patienten met pancreatitis in de voorgeschiedenis, inflammatoire darmziekte, ernstige gastroparese, NYHA-klasse IV hartfalen en bij ouderen (met name ouder dan 75 jaar).

Interacties met andere geneesmiddelen

Saxenda heeft relatief weinig interacties omdat liraglutide niet door CYP-enzymen wordt gemetaboliseerd.

Wel kan de vertraagde maaglediging de absorptie van gelijktijdig ingenomen orale geneesmiddelen beinvloeden, vooral van geneesmiddelen met een smalle therapeutische breedte of snelle absorptie.

Bij patienten met type 2 diabetes die insuline of sulfonylureumderivaten (gliclazide, glimepiride) gebruiken is dosisverlaging van deze middelen aanbevolen om hypoglykemie te voorkomen.

Warfarine en andere vitamine K-antagonisten: INR dient nauwkeurig te worden gemonitord na start van Saxenda.

Orale anticonceptiva: de vertraagde maaglediging kan de Cmax verminderen, maar de totale biologische beschikbaarheid blijft onveranderd; effectiviteit wordt niet verwacht af te nemen.

Vergoeding en beschikbaarheid in Nederland

Saxenda is in Nederland beperkt vergoed vanuit de basisverzekering. Het Zorginstituut Nederland (ZiN) heeft Saxenda in 2020 geevalueerd en geconcludeerd dat vergoeding alleen bij specifieke patientgroepen kosteneffectief is.

In de praktijk wordt Saxenda vaak op eigen kosten gebruikt, waarbij de maandelijkse kosten aanzienlijk kunnen oplopen (circa 250-350 euro per maand).

Informeer bij uw zorgverzekeraar over eventuele vergoeding in uw specifieke situatie. Saxenda is uitsluitend op recept verkrijgbaar (UR-geneesmiddel).

Veelgestelde vragen over Saxenda

Hoe snel ga ik gewicht verliezen met Saxenda?

De meeste patienten zien het eerste gewichtsverlies in de eerste 4-8 weken, parallel aan de dosisopbouw.

Na 3 maanden op de volledige 3,0 mg dosering is de respons goed te beoordelen: patienten die minstens 5 procent van het uitgangsgewicht hebben verloren, reageren op de behandeling.

Na 1 jaar is het gemiddeld gewichtsverlies 5-10 procent.

Moet ik Saxenda levenslang gebruiken?

Saxenda werkt alleen zolang het wordt gebruikt. Na staken treedt bij de meeste patienten gewichtsrecidief op, waarbij een deel van het verloren gewicht binnen 6-12 maanden wordt teruggewonnen.

Voor behoud van het gewichtsverlies is vaak langdurige (mogelijk levenslange) behandeling nodig, gecombineerd met gezonde leefstijl.

Wat is het verschil tussen Saxenda en Ozempic of Wegovy?

Saxenda bevat liraglutide en moet dagelijks worden geinjecteerd. Ozempic en Wegovy bevatten semaglutide, een nieuwere GLP-1-agonist met langere werkingsduur (wekelijkse injectie).

Wegovy is specifiek geregistreerd voor gewichtsbeheersing, Ozempic voor type 2 diabetes. Semaglutide-preparaten geven gemiddeld een groter gewichtsverlies dan liraglutide. De keuze hangt af van individuele factoren en beschikbaarheid.

Kan ik Saxenda combineren met andere gewichtsverliesmethoden?

Saxenda is expliciet bedoeld als aanvulling op caloriebeperkt dieet en verhoogde lichaamsbeweging. Zonder gelijktijdige leefstijlaanpassing is het effect veel beperkter. Combinatie met andere gewichtsverliesmedicatie wordt niet aanbevolen.

Wat als ik misselijk word?

Misselijkheid is de meest voorkomende bijwerking en meestal tijdelijk.

Tips: eet kleinere porties, vermijd vet of sterk gekruid voedsel, drink voldoende water, stop met eten bij het eerste verzadigingsgevoel.

Als de misselijkheid ondraaglijk is, kan de dosisopbouw worden uitgesteld of de dosis tijdelijk worden verlaagd.

Conclusie

Geen recept van uw huisarts?
Voor wie aan de obesitas-criteria voldoet kan een online consult bij een EU-arts een toegankelijke route bieden, ook als alternatief bij tekorten van wekelijkse middelen. Lees hoe online consult werkt voor Saxenda.

Saxenda (liraglutide 3 mg) is een effectief GLP-1-receptoragonist voor gewichtsbeheersing bij obesitas of overgewicht met comorbiditeit, met een bewezen gemiddeld gewichtsverlies van 5-10 procent na 1 jaar. De behandeling is een aanvulling op leefstijlinterventie en niet een op zichzelf staande oplossing. Zorgvuldige dosisopbouw, voorlichting over bijwerkingen en periodieke evaluatie van behandelrespons zijn essentieel voor succes. Raadpleeg uw huisarts, internist of KNMP-apotheker voor persoonlijk advies over geschiktheid, dosering en monitoring.