Jardiance

Jardiance on Prescriptsy

Jardiance wordt op Prescriptsy beschreven als onafhankelijke productinformatie.

U leest hier hoe online consultatie werkt, welke medische controles partnerklinieken uitvoeren en welke factoren u kunt vergelijken voordat u een aanbieder kiest.

Wij verkopen zelf geen medicatie, maar helpen u erkende zorgpartners te vergelijken op prijs, leveringssnelheid, service en betrouwbaarheid.

Jardiance (empagliflozine) is een SGLT2-remmer die diabetes mellitus type 2, hartfalen en chronische nierziekte behandelt via een uniek mechanisme: selectieve remming van de SGLT2-transporter in de nier, waardoor overtollige glucose via de urine wordt uitgescheiden.

Jardiance is het eerste orale geneesmiddel dat niet alleen de bloedsuiker verlaagt maar ook bewezen cardiovasculaire en renale bescherming biedt, aangetoond in de grote klinische studies EMPA-REG OUTCOME (cardiovasculair), EMPEROR-Reduced, EMPEROR-Preserved (hartfalen) en EMPA-KIDNEY (nierziekte).

Het CBG heeft Jardiance in Nederland geregistreerd voor alle drie indicaties.

Prescriptsy werkt samen met CBG-geregistreerde artsen die online consulten uitvoeren voor diabetes type 2, hartfalen en chronische nierziekte. Gerelateerde medicatie vindt u op onze pagina over Janumet (sitagliptine/metformine) en Forxiga (dapagliflozine).

Werkzame stof en farmacologische classificatie van Jardiance

Empagliflozine (chemische naam: (1S)-1,5-anhydro-1-[4-chloro-3-[[4-[[(3S)-oxolaan-3-yl]oxy]fenyl]methyl]fenyl]-D-glucitol) is een C-glycoside dat selectief en reversibel de natriumglucose-cotransporter 2 (SGLT2) remt.

SGLT2 is een eiwit dat vrijwel uitsluitend tot expressie komt in het proximale tubulus van de nier en verantwoordelijk is voor de reabsorptie van circa 90 procent van de gefilterde glucose.

SGLT1, aanwezig in de darm en het distale tubulus, wordt door empagliflozine nauwelijks geremd.

Empagliflozine is geclassificeerd als ATC-groep A10BK03. Het is in de Europese Unie geregistreerd door de EMA en in Nederland door het CBG goedgekeurd voor drie afzonderlijke indicaties.

Jardiance is beschikbaar als tabletten van 10 mg en 25 mg. De fabrikant is Boehringer Ingelheim; een co-promotieovereenkomst bestaat met Eli Lilly.

De biologische beschikbaarheid na orale inname is circa 86 procent. De halfwaardetijd bedraagt 10 tot 14 uur, wat eenmaal daagse dosering mogelijk maakt.

De eiwitbinding is hoog (circa 86 procent).

Eliminatie verloopt hoofdzakelijk via de feces en de urine als onveranderd geneesmiddel en glucuronideconjugaten; de rol van CYP-enzymen is minimaal, wat het interactieprofiel gunstig maakt.

Werkingsmechanisme van Jardiance

De nier filtert dagelijks circa 180 liter primaire urine, waarvan de glucose-inhoud overeenkomt met 180 gram glucose bij een normale bloedsuiker.

Normaal gesproken wordt deze glucose bijna volledig teruggeabsorbeerd door SGLT2 (en in beperkte mate door SGLT1) in het proximale tubulus.

Het netto resultaat is vrijwel geen glucose in de urine. Bij diabetes type 2 is deze terugabsorptie onverkort aanwezig, wat bijdraagt aan hyperglykemie.

Empagliflozine blokkeert SGLT2 en verlaagt daarmee de renale glucosedrempel van normaal circa 10 mmol/l naar circa 4 tot 5 mmol/l.

Bij een bloedsuiker boven de verlaagde drempel wordt glucose actief uitgescheiden in de urine.

Het glucoseverlies via de urine bedraagt 70 tot 90 gram per dag bij een therapeutische dosis, wat overeenkomt met 280 tot 360 kcal per dag.

Dit leidt tot glykemische verbetering en een licht calorie-verlies dat bijdraagt aan gewichtsreductie (gemiddeld 2 tot 3 kg).

Naast de directe glucoseuitscheiding heeft SGLT2-remming meerdere cardiorenaal beschermende mechanismen.

De osmotische diurese en natriumverlies in de urine leiden tot verlaging van het intravasculaire volume, bloeddrukdaling (gemiddeld 3 tot 5 mmHg systolisch) en vermindering van de hartbelasting (pre- en afterloadreductie).

In de nier leidt SGLT2-remming tot verlaging van de intraglomerulaire druk door preglomerulaire vasoconstrictie, analoog aan het werkingsmechanisme van ACE-remmers en AT2-antagonisten.

Dit vermindert de hyperfiltratiedruk die een van de centrale mechanismen is van glomerulaire schade bij diabetes en CKD.

Mogelijk spelen ook metabole effecten (verschuiving naar ketonmetabolisme, verlaging van urinezuur, vermindering van visceraal vet) een rol in de cardiorenale bescherming.

EMPA-REG OUTCOME: cardiovasculaire bescherming bij diabetes

De EMPA-REG OUTCOME-studie (n = 7.020, gepubliceerd in NEJM 2015) was een keerpunt in de behandeling van diabetes type 2.

In deze studie werd aangetoond dat empagliflozine bij patienten met type 2 diabetes en hoog cardiovasculair risico de samengestelde primaire uitkomst (cardiovasculaire mortaliteit, niet-fataal myocardinfarct, niet-fatale beroerte) statistisch significant verminderde met 14 procent (relatieve risicoreductie).

Opvallend was de sterke verlaging van cardiovasculaire mortaliteit met 38 procent en de vermindering van ziekenhuisopname voor hartfalen met 35 procent.

De grootte en snelheid van het cardioprotectieve effect (zichtbaar binnen enkele weken na de start) suggereren dat hemodynamische effecten (diurese, volumereductie, bloeddrukdaling) een belangrijke rol spelen, naast metabole verbetering.

De bevindingen hebben geleid tot de aanbeveling van empagliflozine als eerstekeus middel bij patienten met diabetes type 2 en hartfalen of CKD, ongeacht de glykemische controle.

Hartfalen: EMPEROR-studies en klinische toepassing

De EMPEROR-Reduced studie (n = 3.730, HFrEF met ejectiefractie onder 40 procent) en EMPEROR-Preserved studie (n = 5.988, HFpEF met ejectiefractie 40 procent of hoger) toonden beide een statistisch significante verlaging van de samengestelde uitkomst (cardiovasculaire sterfte of ziekenhuisopname voor hartfalen) met empagliflozine 10 mg.

De effecten waren aanwezig bij patienten met en zonder diabetes.

Bij HFpEF gold dit als de eerste grote studie die ooit een significant behandeleffect aantoonde voor deze moeilijk behandelbare vorm van hartfalen.

Op basis van deze studies is empagliflozine opgenomen in de ESC-richtlijn hartfalen 2021 (en de update 2023) met een klasse I aanbeveling (hoogste bewijsniveau) voor zowel HFrEF als HFpEF, ter vermindering van cardiovasculaire mortaliteit en hartfalen-gerelateerde ziekenhuisopnames.

In de Nederlandse cardiologenrichtlijn (NVvC en NVVC) is dit overgenomen. Jardiance wordt nu routinematig voorgeschreven bij hartfalen als onderdeel van de vierpijlerbehandeling (ACE-remmer/ARNI, betablokker, MRA, SGLT2-remmer).

Chronische nierziekte: EMPA-KIDNEY

De EMPA-KIDNEY-studie (n = 6.609) includeerde patienten met een brede range van CKD-ernst (eGFR 20-90 ml/min) en was niet beperkt tot patienten met diabetes.

Empagliflozine 10 mg verminderde de progressie van CKD (halvering van de eGFR, terminale nierinsufficiëntie, renale mortaliteit) statistisch significant met 28 procent.

Het effect was aanwezig bij patienten met en zonder diabetes, en over de gehele range van eGFR. De studie werd vroegtijdig gestopt vanwege duidelijk bewijs van effectiviteit.

In de Nederlandse nefrologiepraktijk (NfN-richtlijn) is empagliflozine inmiddels opgenomen als een van de pijlers van CKD-behandeling, naast RAASblokkade (ACE-remmers, sartanen), bloeddrukcontrole en dieetmaatregelen. Jardiance vertraagt de progressie naar dialyse, wat zowel patienten als het zorgstelsel (Zvw) aanzienlijk belast.

Janumet versus Jardiance: wanneer welk middel?

Janumet (sitagliptine/metformine) en Jardiance (empagliflozine) kunnen worden gecombineerd of als alternatief worden ingezet.

Jardiance is de voorkeur bij patienten met diabetes type 2 en bestaand hartfalen of CKD vanwege de bewezen cardiorenale bescherming.

Janumet heeft voordelen bij patienten met een hoog hypoglykemierisico (ouderen, rijbewijsbezitters), bij wie geen cardiorenale complicaties spelen en bij wie de tolerantie van genitale mycosen (bijwerking van Jardiance) een bezwaar is.

In de NHG-standaard Diabetes mellitus type 2 (2023) worden SGLT2-remmers met bewezen cardiovasculair voordeel (empagliflozine, dapagliflozine, canagliflozine) aanbevolen als eerstekeus toevoeging aan metformine bij patienten met hartfalen of eGFR 25-45 ml/min.

DPP-4-remmers zijn tweede keus bij patienten zonder cardiorenale complicaties die sulfonylureumderivaten niet verdragen of bij wie hypoglykemie een specifieke zorg is.

Praktisch gebruik van Jardiance bij hartfalen in Nederland

Hartfalen treft in Nederland circa 230.000 mensen en is een van de meest voorkomende oorzaken van ziekenhuisopname.

De introductie van SGLT2-remmers als Jardiance heeft de behandeling van hartfalen ingrijpend veranderd.

Voor cardiologen en huisartsen die hartfalenpatienten begeleiden, is Jardiance 10 mg nu een standaardonderdeel van de medicamenteuze behandeling naast de klassieke pijlers.

Bij patienten die al andere hart- en vaatmedicatie gebruiken (ACE-remmers, bètablokkers, diuretica, aldosteronantagonisten) is de combinatie met Jardiance veilig gebleken.

De bloeddrukverlagende en diuretische werking van empagliflozine complementeert de bestaande behandeling.

Het is van belang dat de behandelend arts of cardioloog de diureticadosis bewaakt; bij patienten die ook lisdiuretica gebruiken kan de volumedepletie versterkt worden, met risico op dehydratie en orthostatische hypotensie.

Patienten met hartfalen worden doorgaans gevolgd in een gespecialiseerde hartfalenpolikliniek of door de huisarts in samenwerking met de cardioloog.

De voortgangscontroles omvatten beoordeling van de klachten, lichamelijk onderzoek (gewicht, bloeddruk, tekenen van vochtretentie), laboratoriumonderzoek (BNP, nierfunctie, elektrolyten) en zo nodig echocardiografie.

Jardiance is in alle fases van deze follow-up een bespreekpunt.

Jardiance en urogenitale infecties: preventie en behandeling

Genitale schimmelinfecties zijn de meest kenmerkende bijwerking van Jardiance en andere SGLT2-remmers.

De verhoogde glucoseconcentratie in de urine biedt een gunstig milieu voor de groei van Candida-gisten in de geslachtsorganen.

Bij vrouwen treden vulvovaginale candidiasis-episodes op bij circa 10 procent van de gebruikers; bij mannen betreft dit balanitis candidosa bij circa 3 procent van de gebruikers.

Preventie omvat: goede persoonlijke hygiene, dagelijks wassen van de geslachtsorganen met water (geen zeep in de vulva), luchtige ondergoed van katoen, en het optimaliseren van de glykemische controle (lagere bloedsuikerwaarden leiden tot minder glucosurie).

Bij een eerste episode van genitale schimmelinfectie is behandeling met een lokale antifungale crème (clotrimazol, miconazol, verkrijgbaar bij de apotheek zonder recept) doorgaans effectief.

Bij recidiverende infecties (meer dan vier per jaar) dient overleg met de arts plaats te vinden over mogelijke onderliggende factoren en eventuele systemische behandeling.

Vergoeding en toegang in Nederland

Jardiance (10 mg en 25 mg) is opgenomen in het GVS en wordt vergoed via de Zorgverzekeringswet voor alle drie de geregistreerde indicaties.

Patienten met diabetes type 2, hartfalen of CKD kunnen de behandeling starten via hun huisarts, internist of cardioloog.

Het eigen risico (€385 per jaar in 2024) is van toepassing totdat dit is opgebruikt.

Patienten die via Prescriptsy een online consult aanvragen, worden beoordeeld door CBG-geregistreerde artsen die controleren of Jardiance geschikt is op basis van de nierfunctie, het cardiovasculaire risicoprofiel en de actuele medicatie.

Meer informatie over diabetes en hartfalen behandeling in Nederland is beschikbaar via thuisarts.nl en de Nederlandse Diabetes Federatie (diabetes.nl).

Jardiance en gewichtsbeheersing bij diabetes type 2

Gewichtsreductie is een belangrijk neveneffect van Jardiance dat bijdraagt aan de algehele metabole verbetering bij patienten met diabetes type 2.

Het dagelijkse calorieverlies via glucosurie (70-90 gram glucose, gelijk aan 280-360 kcal) leidt bij de meeste patienten tot een gewichtsreductie van 2 tot 3 kg over de eerste 6 maanden.

Dit gewichtsverlies betreft hoofdzakelijk visceraal vet (buikvet), het metabolisch meest schadelijke vettype.

Reductie van visceraal vet verbetert de insulinegevoeligheid en vermindert het cardiovasculaire risico onafhankelijk van de glykemische verbetering.

In de Nederlandse diabeteszorg is gewichtsbeheersing een van de pijlers van de behandeling. De NHG-standaard Diabetes mellitus type 2 adviseert leefstijlinterventies als basis van elke behandeling; Jardiance versterkt het effect van dieet- en bewegingsinterventies op het gewicht. Patienten dienen te worden geïnformeerd over het verwachte gewichtsverloop en geadviseerd de leefstijlinterventies te continueren naast de medicamenteuze behandeling.